Jetisý ýniversitetinde italiandyq jazýshy, ekolog jáne qoǵam qairatkeri Roberto Boltridiń jýyrda jaryq kórgen «Marke: Shyǵysqa ashylǵan qaqpa» atty kitabynyń tusaýkeseri ótti. Italiia men Ortalyq Aziia arasyndaǵy tarihi-mádeni bailanystardy arqaý etken týyndynyń tanystyrylymyna ýniversitet rektory Ermek Bóribaev, professor-oqytýshylar quramy men bilim ordasynyń qyzmetkerleri qatysty. Avtor ýniversitetke arnaiy kelip, jańa eńbeginiń mazmunymen tanystyryp, kitaptyń birneshe danasyn oqý ornynyń kitaphanasyna tartý etti, dep habarlaidy dalanews.kz.
Kitapta Italiianyń Marke aimaǵy men Ortalyq Aziia halyqtary arasyndaǵy ǵasyrlar boiy qalyptasqan tarihi, mádeni jáne ekonomikalyq bailanystar keńinen baiandalady. Shyǵys pen Batystyń ózara yqpaldastyǵy, halyqtar arasyndaǵy qarym-qatynastardyń tarihi negizderi men olardyń búgingi kúndegi jalǵasy kórinis tapqan.
Avtor óz eńbeginde Uly Jibek jolynyń tarihi-mádeni mańyzyn zerdelei otyryp, osy kóne órkeniet jolynyń boiynda ornalasqan Jetisý óńiriniń tabiǵatyn, tarihi murasyn jáne mádeni erekshelikterin keńinen sýretteidi. Kitapta Shyǵys pen Batysty jalǵaǵan Uly Jibek joly arqyly qalyptasqan tarihi bailanystar men órkenietter sabaqtastyǵy kórinis taýyp, Jetisý jeriniń bai tarihy men rýhani qundylyqtaryn sheteldik oqyrmanǵa tanystyrady. Kitaptyń tanystyrylymynda sóz alǵan Roberto Boltri Qazaqstanmen bailanysy jáne Jetisý óńirinen alǵan áseri týraly áńgimeledi. Uzaq jyldar Almaty qalasynda turǵanyn aityp, Qazaqstannyń tabiǵi bailyǵy, tarihi murasy men mádeni erekshelikteri shyǵarmashylyǵyna yqpal etkenin atap ótti. Ásirese, Jetisý jeriniń kórkem tabiǵaty, bai tarihy men ózindik rýhani bolmysy óńirge degen qyzyǵýshylyǵyn arttyrǵanyn jetkizdi.
«Men bul týyndymda Marke aimaǵy men Ortalyq Aziia arasyndaǵy tarihi jáne mádeni uqsastyqtardy sipattadym. Kórkem qala Taldyqorǵandaǵy Jetisý ýniversitetinde ashylǵan Marke politehnikalyq ýniversitetiniń (Università Politecnica delle Marche) filialyna erekshe mán berdim. Bul – eki el arasyndaǵy ǵylym men bilim bailanysynyń búgingi kúndegi mańyzdy ári naqty nátijeleriniń biri dep esepteimin», – dedi Roberto Boltri.
Avtordyń jańa eńbeginde Jetisý ýniversitetine erekshe oryn berilýi kezdeisoq emes. Búginde bilim ordasynda Italiianyń Marke politehnikalyq ýniversitetimen birlesken akademiialyq qarym-qatynas damyp, bilim berý men ǵylymi yntymaqtastyqtyń jańa múmkindikteri qalyptasýda. Bul áriptestik halyqaralyq tájiribe almasýǵa, stýdentterdiń kásibi daiarlyǵyn jetildirýge jáne eki eldiń joǵary oqý oryndary arasyndaǵy ózara yqpaldastyqty tereńdetýge jol ashady.
Ýniversitet rektory Ermek Bóribaev Roberto Boltrige mazmundy eńbegi men bilim ordasyna arnaiy kelgeni úshin alǵys bildirdi. Rektor avtordyń Qazaqstanmen uzaq jyldar boiy bailanys ornatyp, el tarihy men mádenietin sheteldik oqyrmanǵa tanytýǵa úles qosyp júrgenin atap ótti. Sondai-aq jańa kitapta Jetisý ýniversiteti men onyń bazasynda jumys isteitin italiandyq joǵary oqý orny filialynyń qyzmetine nazar aýdarylýy eki el arasyndaǵy yntymaqtastyqtyń mańyzyn aiqyndaitynyn jetkizdi.
«Jetisý ýniversitetine arnaiy at basyn buryp, filialdyń jumysymen tanysqanyńyzǵa, bilim alyp jatqan stýdenttermen jáne italiandyq oqytýshylarmen kezdeskenińizge alǵys aitamyn. Sizdiń eńbegińizde ýniversitet qyzmetine oryn berilýi biz úshin erekshe qýanysh. Filial kitaphanasy Siz tartý etken ekologiialyq jáne tarihi taqyryptaǵy eńbektermen, onyń ishinde «Marke: Shyǵysqa ashylǵan qaqpa» kitabymen tolyqty. Bizdiń stýdentter sizdiń shyǵarmańyz arqyly Italiianyń Marke óńiriniń tarihyn, Ortalyq Aziiamen bailanysyn jáne eki el arasyndaǵy qazirgi akademiialyq áriptestiktiń qalyptasý jolyn biletin boldy. Bul basylymdar qundy derekkózge ainalady dep senemin. Sizge shyǵarmashylyq tabys tileimin», – dedi Ermek Bóribaev.
Jazýshynyń buǵan deiin jaryq kórgen «Umytylǵan qasiret» atty eńbegi de qundy. Karlag lagerinde qýǵyn-súrginge ushyraǵan italiandyqtardyń taǵdyryn arqaý etken bul kitap tarihi jadyny saqtaý men ótkenniń aqtańdaqtaryn zerdeleýdiń mańyzyn kórsetedi. Avtordyń osyndai taqyryptarǵa qalam tartýy onyń Qazaqstanǵa degen qyzyǵýshylyǵynyń tek mádeni bailanystarmen shektelmegenin, el tarihyn tereńirek tanyp, ony ózge jurtqa jetkizýge de mán beretinin ańǵartady.
Roberto Boltridiń Jetisý ýniversitetine sapary – jańa kitaptyń tusaýkeseri ǵana emes mańyzdy mádeni-akademiialyq kezdesý. Is-shara tarihi mura men qazirgi bilim berý salasyndaǵy yntymaqtastyqtyń ózara sabaqtastyǵyn kórsetip, eki el arasyndaǵy qarym-qatynastyń mazmunyn keńeite tústi.
