Investitsiia tartýda qai ákim belsendi?
Bul, birinshi kezekte óńirlerge tikelei qatysty.
Sonymen qatar, kei óńirlerde Prezidenttiń tapsyrmasy boiynsha áleýmettik-ekonomikalyq damýdyń keshendi josparlary bekitildi.
Aldaǵy besjyldyqta óńirlerdiń eń túitkildi máselelerin sheshýi tiis jobalardy qarjylandyrý.
Josparlar ártúrli kózderden – respýblikalyq, jergilikti biýdjetterden jáne investorlardy tartý esebinen jasaqtaldy.
Qai oblys kóbirek investitsiia tarta alsa, sol óńirdi damytý boiynsha mindetter júzege asyrylady.
Aimaqtardy salystyraiyq.
Mańǵystaý oblysy.
2021-2025 jyldarǵa arnalǵan investitsiialardyń jalpy kólemi 2,1 trln. teńge, onyń ishinde respýblikalyq biýdjetten – 338,8 mlrd.teńge, jergilikti biýdjetten – 118,3 mlrd. teńge, sondai-aq jeke investitsiialar – 1,6 trln. teńge. teńge.
Aqtóbe oblysy.
Jospardy iske asyrýdyń jalpy somasy 567 milliard teńgeni quraidy, onyń ishinde respýblikalyq biýdjetten - 64,9 milliard teńge, jergilikti biýdjetten - 7,5 milliard teńge, jeke investitsiialar - 478,7 milliard teńge.
Batys Qazaqstan oblysy
2021-2025 jyldarǵa arnalǵan jospardy iske asyrýǵa
2 trln. 889,7 mlrd. teńge, onyń ishinde respýblikalyq biýdjet qarajaty – 461,1 mlrd.teńge, jergilikti biýdjet qarajaty – 124,4 mlrd. teńge, basqa da kózder – 2 trln. 304,2 mlrd. teńge.
Soltústik Qazaqstan oblysy
Jospardy iske asyrýdyń jalpy somasy 1,8 trln teńgeni quraidy, onyń ishinde respýblikalyq biýdjetten – 517,9 mlrd teńge, jergilikti biýdjetten – 43,9 mlrd teńge, jeke investitsiialar – 1,3 trln teńge.
Almaty
Almaty qalasyn damytýdyń 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlamasy. Jergilikti, respýblikalyq biýdjetten, sondai-aq aldyn ala esepteýler boiynsha jeke investitsiialardy esepke alǵanda qarajattyń jalpy kólemi 1 337 194,7 mln.teńgeni quraidy.
Almaty oblysyn damytýdyń 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlamasyn iske asyrýǵa 3,5 trln. teńge, onyń ishinde 2 trln teńge. 300 mlrd. teńge biýdjet qarajaty, 1 trln. 200 mlrd.teńge – jeke sektordan qarastyrylǵan.
Atyraý oblysy
Jospardy iske asyrýdyń jalpy somasy – 9,5 trln. teńge. Jeke investitsiialar esebinen (8 651 846,7 mln teńge nemese qarjylandyrýdyń jalpy somasynyń 90%); respýblikalyq jáne jergilikti biýdjetter esebinen (RB – 671 309,1 mln teńge nemese 7%, JB – 108 381,2 mln teńge nemese qarjylandyrýdyń jalpy somasynyń 1,1%).
Jalpy alǵanda, COVID-19 pandemiiasy tikelei sheteldik investitsiialardy paidalanýdyń halyqaralyq tájiribesinde áserin tigizdi.
Sonymen qatar, ýaqtyly qabyldanǵan sharalardyń saldarynan 2020 jyly Qazaqstanǵa $17,1 mlrd. tikelei sheteldik investitsiialar tartyldy.
Al, sońǵy 10 jyl ishinde respýblikaǵa jyl saiynǵy investitsiialar aǵyny 2015 jáne 2020 jyldardaǵy daǵdarystardy qospaǵanda, ortasha alǵanda shamamen 24 mlrd. dollardy qurady.
Keshendi josparǵa engizý úshin árbir nysannyń qajettiligin
ministrler men Úkimetke
dáleldei otyryp, respýblikalyq biýdjetten meiilinshe jetkilikti qarajat bólinýine qol jetkizý – óńir basshysy úshin ońai jumys emes.
Al, investitsiialardy tartý úshin óńirde qolaily jaǵdailar ǵana emes, sonymen qatar investorlardy tarta bilý de mańyzdy rol atqarady.
Atyraý oblysynyń ákimi Mahambet Dosmuhambetovtiń ustanymy bul jerde tabysty kórinedi. Óńirdiń barlyq jobalarynyń basym bóligi memlekettik qazyna esebinen emes, investorlar esebinen iske asyrylatyn bolady.
Sonymen qatar, óńir basshysy laýazymyna kiriskenge deiin onyń kásibi qyzmeti de bul jerde mańyzdy ról atqarady.
Munaily aimaq eń aldymen, munai kompaniialary men óndirýshilerdiń qyzyǵýshylyǵyn týdyrady. Atyraý oblysynyń ákimi laýazymyna taǵaiyndalǵanǵa deiin Mahambet Dosmuhambetov naq osy munai salasynda eńbek etti.
Qazaqstan Respýblikasy Energetika ministriniń birinshi orynbasary, "QazMunaiGaz" UK AQ Basqarma Tóraǵasynyń iri jobalar jónindegi orynbasary. Budan buryn - "Embimunaigaz" AQ Basqarma Tóraǵasy.
Osyndai mol kásibi tájiribe odan jaqsy menedjer jasap shyǵardy. Oǵan investorlarmen bir tilde sóilesý, aimaqtyq jobalarǵa investitsiia salýdyń óńirge
qandai mýltiplikativti áser
ákeletinin kásibi túrde dáleldeý qiyn emes.
Mundai jumystar barlyq óńirlerde júrgizilýi tiis. Investorlardy tarta bilý qabileti – aimaq ákimine qajet eń birinshi dúnie.
Mundai oń qasietter jáne qandaima bir klandarmen bailanystardyń bolmaýy - el basshylyǵynyń munai aimaǵy úshin kóshbasshyny durys tańdaǵandyǵyn kórsetedi.
Máselen, Atyraý oblysyna keletin bolsaq, óńirge investitsiialar tartý aýqymy respýblika boiynsha investitsiialardyń jalpy kóleminiń shamamen 30% - yn quraidy.
Anyqtama úshin:
Eske sala keteiik, keshendi jospar aiasynda aldaǵy 5 jylda 9,5 trln teńge somasyna 198 is-sharany iske asyrý josparlanyp otyr. Qarajattyń 90% - y nemese 8,7 trln teńge – jeke investitsiialar.
Jalpy somadan (9,5 trln. teńge) respýblikalyq biýdjetten 671 mlrd teńge, jergilikti biýdjetten 108 mlrd teńgeden astam qarajat óńir ekonomikasyn odan ári damytýǵa jáne áleýmettik infraqurylymdy nyǵaitýǵa baǵyttalatyn bolady.
Taiaý jyldary jalpy Qazaqstan boiynsha, sonyń ishinde Atyraý oblysyna investitsiialar aǵyny ósetinine kúmán joq.
Jalpy, keshendi jospar óńirdiń teńgerimdi damýyn kózdeidi. Osy jospardy iske asyrý óńirge ne ákeledi?
Birinshi kezekte – halyqtyń ál-aýqatynyń deńgeiin arttyrý.
Aldaǵy 5 jylda 37 mekteptiń, 16 meditsinalyq baǵyttaǵy nysannyń qurylysy josparlanýda.
Aýyl sharýashylyǵynda 23 jobanyń qurylysy josparlanýda, bul aýyl sharýashylyǵy óndirisin 11% - ǵa arttyrýǵa múmkindik beredi, 4 sport nysanynyń qurylysy, oblystyq jáne aýdandyq mańyzdaǵy 640 km joldy jóndeýge múmkindik beredi.
Sondai-aq, Atyraý qalasyndaǵy súzgi stantsiiasyn qaita jańǵyrtý halyqty aýyz sýmen qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
Jer asty sýymen qamtamasyz etý jobasy salyndy, sondai-aq týristik salany damytý, atap aitqanda, ǵylymi zertteýlerdiń sapasyn arttyrýǵa múmkindik beretin "Saraishyq" vizit-ortalyǵynyń qurylysy josparlanýda. Keshendi josparda kózdelgen barlyq jobalar 42 myńǵa jýyq jańa jumys oryndaryn ashýǵa baǵyttalǵan.
