«Hantáńiri qazynasy»: Almaty oblysynda Raiymbek aýdanynyń 90 jyldyǵyna arnalǵan ulan-asyr toi ótip jatyr

«Hantáńiri qazynasy»: Almaty oblysynda Raiymbek aýdanynyń 90 jyldyǵyna arnalǵan ulan-asyr toi ótip jatyr
gov.kz

Shalkóde jailaýynda Raiymbek aýdanynyń 90 jyldyq mereitoiyna arnalǵan «Hantáńiri qazynasy» halyqaralyq etnofestivali bastaldy. Mereitoi aiasynda 150-ge jýyq aqshańqan kiiz úi tigilip, túrli taqyryptar boiynsha kórmeler uiymdastyryldy. Onda otandyq jáne halyqaralyq qolónershiler men etnodizainerlerdiń, qylqalam sheberleriniń úzdik týyndylary, ulttyq taǵamdar men aýyl sharýashylyǵy ónimderi halyq nazaryna usynyldy. Ulttyq sport túrlerinen saiystar ótip, kil myqtylar ózara synǵa túsýde. Mádeni-kópshilik is-sharaǵa Qytai, Túrkiia, Resei, Ázirbaijan, Qyrǵyzstan, Tájikstan, Belarýs, Armeniia, Ózbekstan, Grýziia elderinen, Qazaqstannyń túkpin-túkpirinen qonaqtar aǵylyp kelip, ulan-asyr toidyń kýási bolýda, dep habarlaidy dalanews.kz.

Halyqaralyq festivalde Raiymbek aýdanynyń tarihi damý joly men áleýmettik-ekonomikalyq jetistikteri tanystyryldy. Aýmaly-tókpeli zamanda eldiń qaýipsizdigin kúzetken Raiymbek batyrdyń erlik isteri dáripteldi. Asqar shyńdy Hantáńiri baýraiynan túlep ushqan Berdibek Soqpaqbaev, Muqaǵali Maqataev, Erkin Ibitanov, Saǵat Áshimbaev, Altynbek Sársenbaev jáne Orazaly Dosbosynov syndy birtýar tulǵalardyń ónegeli ómir joly nasihattaldy. Dala mádenietin aishyqtaityn, qazaq halqynyń qasietti «Qarqaraly» jailaý kóshi kórermendi tarihtyń tereń qoinaýyna sapar shektirdi. Máni men sáni kelisken saltanatty kósh kóshpeli eldiń salt-dástúri men mádenietinen syr shertip, bereke men birliktiń jarshysyna ainaldy. Shetelden kelgen sheberlerdiń sherýi de halyqtyń erekshe nazaryna ilikti.

Sharaǵa QR Prezidentiniń keńesshisi Málik Otarbaev ta qatysyp, Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń quttyqtaýyn jetkizdi.

«Raiymbek – tarihy tereń, yntymaǵy jarasqan berekeli óńir. Osy ónegeli ólkeden kóptegen tuǵyrly tulǵalar shyǵyp, ult múddesi úshin qaltqysyz qyzmet etti. Qazir aýdan halqy aýyl sharýashylyǵy, týrizm jáne basqa da salalarda qajyrly eńbek etip, týǵan jerin kórkeitýge atsalysyp keledi. Sondai-aq olar el taǵdyryna áser etetin bastamalardy únemi qoldap, uiymshyldyqtyń ozyq úlgisin tanytyp júr. Aýdan turǵyndarynyń jalpyhalyqtyq referendýmǵa belsene qatysyp, Jańa Konstitýtsiiany qoldaýy – sonyń aiqyn dáleli. Osy oraida, aimaqty damytýǵa zor úles qosqan azamattardyń bárine shynaiy rizashylyǵymdy bildiremin. Sizder aldaǵy ýaqytta da el igiligi úshin eńbek ete beresizder dep senemin», – delingen quttyqtaý hatta.

Oblys ákimi Marat Sultanǵaziev óz sózinde qut qonǵan, yrys uialaǵan Narynqol óńiri halqymyzdyń rýhani murasy men tarihi jadynyń ajyramas bóligi ekenin aitty.

«Bul – eli úshin týǵan Raiymbek batyrdyń, Uzaq pen Jámeńkeniń erligi órilgen kieli meken. Ulttyq rýhtyń besigine ainalǵan osy topyraqtan qazaq mádenieti men ádebietiniń talai biregei tulǵalary túlep ushty. Balalar ádebietiniń klassigi Berdibek Soqpaqbaevtyń 100 jyldyq mereitoiynyń IýNESKO deńgeiinde atalyp ótýi – osy óńirden shyqqan uly tulǵalardyń murasy halyqaralyq deńgeide moiyndalǵanynyń aiǵaǵy. Qazaq poeziiasynyń Hantáńiri Muqaǵali Maqataevtyń jyrlary – ultymyzdyń sarqylmas asyl qazynasy. Sol ulylyqtyń izin ala, sóz óneriniń týyn jyqpai ilgeri súiregen synshy Saǵathan Áshimbaev pen jazýshy-dramatýrg Baqqoja Muqai da osy topyraqtyń perzentteri. Al aitys óneriniń aitýly ókilderi Erkin Ibitanov pen Orazaly Dosbosynov qazaqtyń sóz qudiretin asqaqtatyp, tól ónerimizdiń mereiin ústem etti. Munymen qosa, bul qutty meken ult múddesi jolynda aianbai eńbek etken, el basqarǵan saiasi jáne qoǵam qairatkerlerin de dúniege ákeldi. Osyndai taý tulǵalardy qalyptastyrǵan Raiymbek aýdany – el rýhaniiatynyń altyn arqaýy bolyp qala beredi», – dedi aimaq basshysy.

Sondai-aq Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń aýyldyq aimaqtardy, strategiialyq mańyzy joǵary shekaralyq óńirlerdi damytýǵa, halyqtyń turmys sapasyn arttyrýǵa árdaiym erekshe basymdyq beretinin aityp, osy baǵytta Raiymbek aýdanynda da júieli jumystar júrgizilip jatqanyn jetkizdi. Aitýynsha, tabiǵi bailyǵy men tarihi murasyn saqtai otyryp, aýdan áleýmettik-ekonomikalyq damýdyń jańa kezeńine nyq qadam basyp keledi. Óziniń agrarlyq áleýetimen elimizdiń azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etýge, oblys ekonomikasyn órkendetýge zor úles qosýda. Raiymbektiń brendine ainalǵan kartop sharýashylyǵy men dándi-daqyldar óndirisi, mal sharýashylyǵy – otandyq ónimniń altyn standartyna ainalyp otyr.

«Aýmaqtyń týristik áleýeti de óte joǵary. Hantáńiri shyńy, tunyq Tuzkól men Tastaý kólderi, Shalkóde jailaýy bul ólkeni elimizdegi eń kórkem óńirlerdiń birine ainaldyrdy. Osynaý qaitalanbas tabiǵat bailyǵy trekking, alpinizm, etnotýrizm jáne ekologiialyq týrizmdi damytýǵa keń jol ashady. Narynqol óńiriniń osynaý ekologiialyq taza týristik múmkindikteri aldaǵy ýaqytta halyqtyń ál-aýqatyn kóteretin, aimaq ekonomikasyn órge súireitin negizgi qozǵaýshy kúshke ainalýy tiis», – dedi oblys ákimi.

Aita keteiik, Raiymbek aýdanynyń mereitoiyna arnalǵan sharalar legi úsh kún boiy Táńirtaý tósin dýmanǵa bóleýde. 90 jyldyqqa orai Qarasaz aýylynda «Qulmambettiń qulynyn qundaqtaǵan ólke» atty aitysker aqyn Orazaly Dosbosynovty eske alýǵa arnalǵan II respýblikalyq oqýshylar aitysy uiymdastyryldy. Narynqol aýylynda aqiyq aqyn Muqaǵali Maqataevtyń shyǵarmashylyǵyna arnalǵan aqyn-jazýshylardyń qatysýymen ǵylymi-tanymdyq konferentsiia ótkizildi. Sondai-aq aýdan ortalyǵynda oblys ónerpazdary men elimizdiń tanymal estrada juldyzdarynyń qatysýymen ótken gala-kontsert turǵyndar men qonaqtarǵa merekelik kóńil-kúi syilady. Úsh kúndik dýman búgin Shalkóde jailaýynda qorytyndylanady. Mereitoi aiasynda sondai-aq «Jolan júirigi» respýblikalyq at báigesi men ulttyq sport túrlerinen jarystar ótedi. Básekeniń júldesi de qomaqty. Shara qorytyndysynda tabiǵattyń tazalyǵyn saqtap, ekologiialyq mádenietti qalyptastyrý maqsatynda «Taza Qazaqstan» baǵdarlamasy aiasynda senbilik ótkizilmek.