Máýlen Áshimbaev Din liderleriniń sezin shaqyrý Qazaqstannyń jahandyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýge qatysty ortaq kúsh-jigerdi biriktirýge degen umtylysynan týyndaǵanyn atap ótti.
Sondai-aq, ol sol kezeńde sezd Hatshylyǵynyń basshysy retinde el Prezidenti Qasym-Jomart Toqaev forýmdy ótkizýdiń bastaýynda turǵanyn aitty. Senat Spikeri álemdik qoǵamdastyqtyń forýmǵa degen qyzyǵýshylyǵynyń artýy onyń qazaqstandyq syrtqy saiasattyń qajettiligi men tiimdiligin basa kórsetip otyrǵanyn da tilge tiek etti.
– Alǵashqy sezd 2003 jyly ótkizildi. Oǵan 17 dini uiymnyń, onyń ishinde álemdik dinderdiń liderleri men ókilderi keldi. Sodan beri arada 20 jyl jáne 6 sezd ótti. Ár Sezd álemde dialog mádenietin taratý, ózara túsinistiktikti arttyrý, álemdik jáne dástúrli dinderdi jaqyndastyrý, rýhani kóshbasshylardyń adamzat damýynyń ózekti problemalary boiynsha biryńǵai ustanymdy ázirleýi turǵysynan mańyzdy ról atqardy, – dedi Máýlen Áshimbaev.
Senat Tóraǵasy osy jyldar ishinde syrtqy syn-qaterlerge birlesip jaýap izdeý jáne álemdik dinder arasynda ózara is-qimyl úrdisi keńinen baiqalyp otyrǵanyna nazar aýdardy. Sonymen qatar, sońǵy jyldary rýhani kóshbasshylar ymyraly sheshimder men yntymaqtastyqtyń ortaq platformasyn izdeýdiń úlgisin kórsetti. Osy rette forým mádenietter men órkenietter arasynda kópir qalyptastyrýǵa yqpal etedi. Bul Qazaqstannyń negizgi tarihi missiialarynyń biri.
– Bizdiń halqymyz ejelden ashyqtyq, beibitshilikke tózimdilik qaǵidalaryn ustanǵan. Biz árqashan basqa dinderge qurmetpen qarap kelemiz. Ashyqtyq jáne toleranttylyq mádenieti belgili bir dárejede bizdiń tarihymyzdyń, geografiiamyzdyń jáne sheksiz dalamyzdyń kórinisindei. Dál osyndai qundylyqtar bizdiń ulttyq kodymyzdyń mańyzdy bóligin quraidy. Táýelsizdik jyldarynda Qazaqstan etnikaaralyq jáne konfessiiaaralyq kelisimniń biregei úlgisin qalyptastyrdy. Ol ýaqyt synynan ótip, óziniń turaqtylyǵy men keleshegi zor ekenin kórsete aldy, – dedi Máýlen Áshimbaev.
Sezd Hatshylyǵynyń basshysy aldaǵy forýmnyń ózgesheligi týraly da sóz qozǵady. Máýlen Áshimbaevtyń aitýynsha, VII Sezd din liderleriniń qatysýy turǵysynan mártebesi joǵary bolmaq. Biyl forýmǵa sezd tarihynda alǵash ret Rim Papasy qatysady. Joǵary mártebeli meimandardyń qatarynda ál-Azhardyń Bas imamy sheih Ahmed at-Taieb, iýdaizm men býddizmniń liderleri, daosizm, sintoizm jáne basqa dinderdiń ókilderi bar.
– Qazirgi tańda 100-den astam din liderleri men dini uiymdardyń basshylary ózderiniń qatysatynyn rastady. Budan basqa, jetinshi sezd kezinde álemniń kóptegen elderi men áleýmettik toptar úshin ózekti máseleler kóteriledi. Atap aitqanda, radikalizmdi, senimsizdikti, ksenofobiiany eńserý jolynda bilim berý men dini aǵartýdy damytýǵa, ár dinniń beibit ómir súrýin qamtamasyz etýge bailanysty máselelerdi qozǵaityn sektsiialyq otyrystar bolady. Sektsiialyq otyrysta áielderdiń otbasy men qoǵamdaǵy mártebesin nyǵaitýdaǵy qazirgi dini uiymdardyń róli týraly másele de sóz bolady. Sondyqtan bul sezden álemdik qoǵamdastyq, álemdik BAQ úlken úmit kútip otyr, – dedi Máýlen Áshimbaev.
Sol kezde qabyldanatyn qorytyndy qujat – VII Sezd deklaratsiiasy sezd jumysynyń nátijesi bolmaq. Onda álemdik dinder liderleri neǵurlym kókeitesti álemdik problemalardy sheshýdiń mańyzdylyǵy týraly óz pikirlerin bildiredi. Olardyń ishinde geosaiasi shielenister men qaqtyǵystarǵa bailanysty túitkilder, áleýmettik problemalar jáne basqa da máseleler bar. Deklaratsiia BUU-nyń resmi qujaty retinde taratylady.
Osylaisha, Álemdik jáne dástúrli dinder liderleriniń VII Sezi órkenietaralyq dialogty qamtamasyz etýge jáne beibitshilikti, elder arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaitýǵa mańyzdy úles qosady. Sondai-aq jalpy álemdik problemalardy eńserýge jol ashady.
Forým jumysyna rýhani liderlermen birge BUU, EQYU, ISESKO, IYU, TÚRKSOI, Dúniejúzilik islam ligasy jáne basqa da halyqaralyq uiymdardyń basshylary qatysady.
