مەۋلەن ەشٸمباەۆ دٸن ليدەرلەرٸنٸڭ سەزٸن شاقىرۋ قازاقستاننىڭ جاھاندىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋگە قاتىستى ورتاق كٷش-جٸگەردٸ بٸرٸكتٸرۋگە دەگەن ۇمتىلىسىنان تۋىنداعانىن اتاپ ٶتتٸ.
سونداي-اق, ول سول كەزەڭدە سەزد حاتشىلىعىنىڭ باسشىسى رەتٸندە ەل پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ فورۋمدى ٶتكٸزۋدٸڭ باستاۋىندا تۇرعانىن ايتتى. سەنات سپيكەرٸ ەلەمدٸك قوعامداستىقتىڭ فورۋمعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىنىڭ ارتۋى ونىڭ قازاقستاندىق سىرتقى ساياساتتىڭ قاجەتتٸلٸگٸ مەن تيٸمدٸلٸگٸن باسا كٶرسەتٸپ وتىرعانىن دا تٸلگە تيەك ەتتٸ.
– العاشقى سەزد 2003 جىلى ٶتكٸزٸلدٸ. وعان 17 دٸني ۇيىمنىڭ, ونىڭ ٸشٸندە ەلەمدٸك دٸندەردٸڭ ليدەرلەرٸ مەن ٶكٸلدەرٸ كەلدٸ. سودان بەرٸ ارادا 20 جىل جەنە 6 سەزد ٶتتٸ. ەر سەزد ەلەمدە ديالوگ مەدەنيەتٸن تاراتۋ, ٶزارا تٷسٸنٸستٸكتٸكتٸ ارتتىرۋ, ەلەمدٸك جەنە دەستٷرلٸ دٸندەردٸ جاقىنداستىرۋ, رۋحاني كٶشباسشىلاردىڭ ادامزات دامۋىنىڭ ٶزەكتٸ پروبلەمالارى بويىنشا بٸرىڭعاي ۇستانىمدى ەزٸرلەۋٸ تۇرعىسىنان ماڭىزدى رٶل اتقاردى, – دەدٸ مەۋلەن ەشٸمباەۆ.
سەنات تٶراعاسى وسى جىلدار ٸشٸندە سىرتقى سىن-قاتەرلەرگە بٸرلەسٸپ جاۋاپ ٸزدەۋ جەنە ەلەمدٸك دٸندەر اراسىندا ٶزارا ٸس-قيمىل ٷردٸسٸ كەڭٸنەن بايقالىپ وتىرعانىنا نازار اۋداردى. سونىمەن قاتار, سوڭعى جىلدارى رۋحاني كٶشباسشىلار ىمىرالى شەشٸمدەر مەن ىنتىماقتاستىقتىڭ ورتاق پلاتفورماسىن ٸزدەۋدٸڭ ٷلگٸسٸن كٶرسەتتٸ. وسى رەتتە فورۋم مەدەنيەتتەر مەن ٶركەنيەتتەر اراسىندا كٶپٸر قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتەدٸ. بۇل قازاقستاننىڭ نەگٸزگٸ تاريحي ميسسييالارىنىڭ بٸرٸ.
– بٸزدٸڭ حالقىمىز ەجەلدەن اشىقتىق, بەيبٸتشٸلٸككە تٶزٸمدٸلٸك قاعيدالارىن ۇستانعان. بٸز ەرقاشان باسقا دٸندەرگە قۇرمەتپەن قاراپ كەلەمٸز. اشىقتىق جەنە تولەرانتتىلىق مەدەنيەتٸ بەلگٸلٸ بٸر دەرەجەدە بٸزدٸڭ تاريحىمىزدىڭ, گەوگرافييامىزدىڭ جەنە شەكسٸز دالامىزدىڭ كٶرٸنٸسٸندەي. دەل وسىنداي قۇندىلىقتار بٸزدٸڭ ۇلتتىق كودىمىزدىڭ ماڭىزدى بٶلٸگٸن قۇرايدى. تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىندا قازاقستان ەتنيكاارالىق جەنە كونفەسسيياارالىق كەلٸسٸمنٸڭ بٸرەگەي ٷلگٸسٸن قالىپتاستىردى. ول ۋاقىت سىنىنان ٶتٸپ, ٶزٸنٸڭ تۇراقتىلىعى مەن كەلەشەگٸ زور ەكەنٸن كٶرسەتە الدى, – دەدٸ مەۋلەن ەشٸمباەۆ.
سەزد حاتشىلىعىنىڭ باسشىسى الداعى فورۋمنىڭ ٶزگەشەلٸگٸ تۋرالى دا سٶز قوزعادى. مەۋلەن ەشٸمباەۆتىڭ ايتۋىنشا, VII سەزد دٸن ليدەرلەرٸنٸڭ قاتىسۋى تۇرعىسىنان مەرتەبەسٸ جوعارى بولماق. بيىل فورۋمعا سەزد تاريحىندا العاش رەت ريم پاپاسى قاتىسادى. جوعارى مەرتەبەلٸ مەيمانداردىڭ قاتارىندا ەل-ازحاردىڭ باس يمامى شەيح احمەد ات-تايەب, يۋدايزم مەن بۋدديزمنٸڭ ليدەرلەرٸ, داوسيزم, سينتويزم جەنە باسقا دٸندەردٸڭ ٶكٸلدەرٸ بار.
– قازٸرگٸ تاڭدا 100-دەن استام دٸن ليدەرلەرٸ مەن دٸني ۇيىمداردىڭ باسشىلارى ٶزدەرٸنٸڭ قاتىساتىنىن راستادى. بۇدان باسقا, جەتٸنشٸ سەزد كەزٸندە ەلەمنٸڭ كٶپتەگەن ەلدەرٸ مەن ەلەۋمەتتٸك توپتار ٷشٸن ٶزەكتٸ مەسەلەلەر كٶتەرٸلەدٸ. اتاپ ايتقاندا, راديكاليزمدٸ, سەنٸمسٸزدٸكتٸ, كسەنوفوبييانى ەڭسەرۋ جولىندا بٸلٸم بەرۋ مەن دٸني اعارتۋدى دامىتۋعا, ەر دٸننٸڭ بەيبٸت ٶمٸر سٷرۋٸن قامتاماسىز ەتۋگە بايلانىستى مەسەلەلەردٸ قوزعايتىن سەكتسييالىق وتىرىستار بولادى. سەكتسييالىق وتىرىستا ەيەلدەردٸڭ وتباسى مەن قوعامداعى مەرتەبەسٸن نىعايتۋداعى قازٸرگٸ دٸني ۇيىمداردىڭ رٶلٸ تۋرالى مەسەلە دە سٶز بولادى. سوندىقتان بۇل سەزدەن ەلەمدٸك قوعامداستىق, ەلەمدٸك باق ٷلكەن ٷمٸت كٷتٸپ وتىر, – دەدٸ مەۋلەن ەشٸمباەۆ.
سول كەزدە قابىلداناتىن قورىتىندى قۇجات – VII سەزد دەكلاراتسيياسى سەزد جۇمىسىنىڭ نەتيجەسٸ بولماق. وندا ەلەمدٸك دٸندەر ليدەرلەرٸ نەعۇرلىم كٶكەيتەستٸ ەلەمدٸك پروبلەمالاردى شەشۋدٸڭ ماڭىزدىلىعى تۋرالى ٶز پٸكٸرلەرٸن بٸلدٸرەدٸ. ولاردىڭ ٸشٸندە گەوساياسي شيەلەنٸستەر مەن قاقتىعىستارعا بايلانىستى تٷيتكٸلدەر, ەلەۋمەتتٸك پروبلەمالار جەنە باسقا دا مەسەلەلەر بار. دەكلاراتسييا بۇۇ-نىڭ رەسمي قۇجاتى رەتٸندە تاراتىلادى.
وسىلايشا, ەلەمدٸك جەنە دەستٷرلٸ دٸندەر ليدەرلەرٸنٸڭ VII سەزٸ ٶركەنيەتارالىق ديالوگتى قامتاماسىز ەتۋگە جەنە بەيبٸتشٸلٸكتٸ, ەلدەر اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا ماڭىزدى ٷلەس قوسادى. سونداي-اق جالپى ەلەمدٸك پروبلەمالاردى ەڭسەرۋگە جول اشادى.
فورۋم جۇمىسىنا رۋحاني ليدەرلەرمەن بٸرگە بۇۇ, ەقىۇ, يسەسكو, يىۇ, تٷركسوي, دٷنيەجٷزٸلٸك يسلام ليگاسى جەنە باسقا دا حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ باسشىلارى قاتىسادى.
