Qazaqstan qoǵamynda týystar arasynda ádette senimdi qatynastar ornaǵan. Qan arqyly jaqyn adamdar bir-birine kómektesýge tyrysady, onyń ishinde materialdyq kómek kórsetedi: qaryzǵa aqsha beredi, týysynyń ótinishi boiynsha nesie rásimdeidi. Bir jaǵynan, bul otbasy qatynastaryn nyǵaitady. Ekinshi jaǵynan, olarǵa ziian tigizýi múmkin. Sebebi ár adam qarjylyq jaýapkershilikti sezinip, qaryzdy ýaqytynda tólei almaidy. Eger osyndai jaǵdaimen betpe-bet kelgen bolsańyz, «Qaryzsyz qoǵam» birneshe paidaly keńes usynady,– dep habarlaidy Dalanews.kz
24 jastaǵy Azamat (aty ózgertilgen) Almatydan, mektepten tanys bolǵan jaqyn dosynyń ótinishi boiynsha birneshe nesie rásimdedi. Dosy óz biznesin ashýdy josparlaǵan, biraq oǵan qarajat jetpegen.
Alaida aqshany alǵannan keiin dosy izim-ǵaiyp bolyp ketip, Azamatty milliondaǵan qaryzben qaldyrdy: bankterde 2,8 mln teńge, MQU-da 5 kredit. Ár ai saiyn jigit óz qaltasynan 240 myń teńge tóledi.
Mundai aqshany tóleý óte qiyn boldy, sondyqtan qaryzdy tóleýge ata-analary da qosyldy. Sonda Azamat "Qaryzsyz qoǵam" uiymyna júginýge sheshim qabyldady.
«Bastapqyda biz barlyq BVÝ jáne MQU-ǵa restrýktýrizatsiia (ai saiynǵy tólemdi tómendetý – red.) týraly ótinish berýge kómektestik. Sońǵylary kelisken. Qorytyndysynda tólem 150 myń teńgege deiin tómendedi», - deidi joba qarjy sarapshysy Gúlbahyt Joldasbekova.
Nesie beresheginiń bir bóligin birden jaýyp tastady. Al, jas jigit endi quqyq qorǵaý organdaryna aryz jazýdy josparlap otyr.
«Qaryzsyz qoǵam» qarjy sarapshysy Janna Ýmarova óziniń tájiribesine súiene otyryp, «qarjylyq sengish» adamdardyń kóbinese aýyl turǵyndary bolatynyn aitady. Bir kezderi ony Qyzylorda oblysynyń shalǵai aýylyna jibergende, sol aýyldyń jartysy bir adamnyń ótinishi boiynsha nesie alǵanyn aityp bergen.
Aýyl turǵyndarynyń aitýynsha, áiel adam olardyń senimin jeńip alyp, árqaisysyna onlain-nesie rásimdep, alynǵan aqshanyń bir bóligin ózine alyp otyrǵan. Alǵashqy 2 aida ol tólemderin ýaqtyly tólep júrgen, biraq keiin toqtap qalǵan.
«Dál osy aýyldyń turǵyndarynyń kópshiligi qaryzǵa batty, al olar eshkimmen eseptese almai qaldy. Mundai aýylda bári bir-birin tanityn jerde, osyndai áńgimelerge qarsy bolady, al shaǵymdanǵandar meniń atymdy atamaýdy ótindi, sebebi uiat», - deidi Janna Ýmarova.
Qarjy sarapshysy zardap shekken aýyl turǵyndaryn nesie berý týraly tyiym salýǵa shaqyryp, barlyq shaǵymdanýshylarǵa qiyndyq týǵyzǵan áielmen áńgimelesip, onyń qylmys jasap jatqanyn túsindirdi.
Iýrist Alfiia Baksenova qaryzǵa jaýapkershilik tek nesie rásimdegen adamǵa júkteletinin atap ótti. Degenmen, ádildikti qalpyna keltirýge bolady.
«Azamattyq zańnama aiasynda negizsiz baiyǵý týraly bap bar. Sebebi, alynǵan aqshany bir adam ekinshi adamǵa aýdarǵan. Biz ony sol túbirtekti taýyp, sizden bul aqshany alǵanyn dáleldeýge kómektesýdi suraimyz. Sotta bul sizdiń oǵan bergen aqshany óndirýge múmkindik beredi», - deidi Baksenova.
Aita keteiik, "Qaryzsyz qoǵam" jobasy aiasynda Qazaqstan azamattary problemaly nesieler boiynsha tegin zańgerlik keńes ala alady jáne qarjylyq saýattylyq sabaqtaryna qatysa alady. Barlyq aqparat Qogamfin.kz saitynda qoljetimdi.