Kóp adam urlyq bolǵannan keiin ǵana oilanady: «Olar bizdiń úide eshkim joq ekenin qaidan bildi?» Bul suraqtyń jaýaby kóbine qarapaiym – urylar kezdeisoq kirmeidi. Olar aldyn ala baqylap, zerttep, tipti sizdiń úiińizdi belgileýi múmkin, dep habarlaidy dalanews.kz.
Bul – kinodaǵy stsenarii emes, kúndelikti ómirde qoldanylatyn ádis.
Urylar úidi qalai «tańdaidy»?
Tájiribeli ury eń aldymen baiqaǵysh keledi. Ol úige kirmei-aq kóp nárseni túsine alady.
Mysaly, tómengi qabattaǵy terezeden ishki interer anyq kórinse, bul – ashyq signal. Qymbat tehnika, jihaz – bári ury úshin aqparat.
Taǵy bir ádis – kólik arqyly baqylaý. Qymbat kólik mingen adamdy kórse, onyń qai podezde turatynyn ańdyp, sońynan kirýi múmkin.
Keide olar jai ǵana podezd aralap júredi. Qai esiktiń myqty, qaisysynyń qarapaiym ekenin baiqaidy. Qyzyǵy – tym «qorǵalǵan» esik te kerisinshe nazar aýdartýy múmkin: «demek ishinde baǵaly zat bar» degen oi týady.
Al eń qaýipti tásil – «qyzmetker» bolyp kirý. Gaz tekserýshi, santehnik, elektrik bolyp kelip, úidiń ishin sholyp shyǵady. Sol kezde sizdiń qaida baratynyńyzdy, qashan úide bolmaitynyńyzdy baiqap alady.
Taǵy bir kútpegen faktor – kórshiler. Podezd aldyndaǵy «bárin biletin» ájeler keide baiqamai-aq siz týraly aqparat taratyp jiberedi.
Al qazirgi zamannyń jańa quraly – áleýmettik jeli. Demalysta júrip, geolokatsiia qoiyp, úiińizdiń kórinisin jariialaý – uryǵa daiyn karta berý degen sóz.
Belgi degen ne? Ony qalai tanýǵa bolady?
Urylar tańdaǵan páterin este saqtaý úshin arnaiy belgiler qaldyrady. Olar óte qarapaiym, sondyqtan kóbine baiqalmaidy.
Esiktiń janyndaǵy bormen salynǵan belgi, kishkentai japsyrma, skotchtyń qiyndysy – bular jai nárse siiaqty kórinedi.
Keide esik sańylaýyna tiyn, sirińke, tis shuqyǵysh qystyryp ketedi. Nemese tabaldyryqqa usaq tas, qoqys qaldyrýy múmkin.
Munyń bári bir maqsatqa qyzmet etedi: «úi iesi bar ma, joq pa?» degendi tekserý. Eger zat sol kúii qozǵalmasa – demek páter bos.
Eger osyndai belgi baiqasańyz ne isteý kerek?
Eń birinshi áreket – belgisin dereý alyp tastaý. Bul qarapaiym nárse siiaqty, biraq mańyzdy signal: «bul úi baqylaýda» degendi uryǵa bildiredi.
Eger podezde kamera bolsa, mindetti túrde jazbany teksergen jón. Kim kelgenin anyqtaýǵa múmkindik bar.
Kórshilerge de eskertken durys. Qazir kóp úide chat bar – sol jerge foto nemese video jiberý arqyly basqalardy da saqtandyrýǵa bolady.
Biraq eń mańyzdy másele – politsiiaǵa shaǵymdaný. Shyndyq mynadai: naqty urlyq bolmasa, is qozǵalmaýy múmkin. Sondyqtan qaýiptiń aldyn alý – óz qolyńyzda.
Úidi qalai qorǵaýǵa bolady?
Qarapaiym erejeler bar, biraq kóp adam ony elemeidi.
Terezeni perdemen jabý – uryǵa ishki jaǵdaidy kórsetpeýdiń eń ońai joly.
Podezge bóten adamdy ertip kirmeý – qaýipsizdiktiń bazalyq qaǵidasy.
Demalys josparyn jariialamaý – qazirgi zamannyń eń mańyzdy qaýipsizdik mádenieti.
Áleýmettik jelide naqty mekenjaidy, úidiń ishki kórinisin ashyq kórsetpeý – bul da qorǵanys.
Úide joq kezde «tirshilik bar» degen áser qaldyrý da jumys isteidi. Mysaly, jaryqty avtomatty túrde qosatyn júieler.
Al tolyq qaýipsizdik úshin signalizatsiia men baqylaý júieleri tiimdi. Sebebi urynyń basty qorqynyshy – ustalý. Al kúzet júiesi dál sony qamtamasyz etedi.
