QR Ulttyq Banki 2025 jyly 11 sáýirde bazalyq mólsherlemege qatysty óz sheshimin jariialady, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Retteýshi organ bazalyq mólsherlemeni aldyndaǵy - 16,5% deńgeiinde qaldyratynyn málimdedi.
"Qazaqstan Respýblikasy Ulttyq Bankiniń Aqsha-kredit saiasaty komiteti bazalyq mólsherlemeni +/- 1 p.t. dálizimen jyldyq 16,5% deńgeiinde belgileý týraly sheshim qabyldady", delingen Ulttyq Banktiń resmi habarlamasynda.
QR Ulttyq Bankiniń Aqsha-kredit saiasaty komitetiniń bazalyq mólsherleme boiynsha kezekti josparly sheshimi 2025 jylǵy 5 maýsymda Astana ýaqytymen saǵat 12:00-de jariialanady.
Jyldyq infliatsiia naýryz qorytyndysy boiynsha 10%-ke deiin jedeldep, boljamdy diapazon sheginde (10-12%) qalyptasty. Jyldyq infliatsiianyń negizgi qozǵaýshy kúshi – qyzmet kórsetý sektory bolyp otyr. Bul retteletin tarifterdiń birinshi toqsanda kútkennen joǵary ósýimen jáne naryqtyq qyzmetterdiń qymbattaýymen bailanysty. Azyq-túlik infliatsiiasynyń úlesi ailyq jáne jyldyq kórsetkishterde arta tústi.
Ailyq dinamikada turaqtanýdyń alǵashqy belgileri baiqala bastady. Infliatsiia aqpandaǵy 1,5%-pen salystyrǵanda naýryzda 1,3%-ke deiin baiaýlady. Bul azyq-túlikke jatpaityn taýarlar men naryqtyq qyzmetterdiń báseńdeýine bailanysty. Bazalyq infliatsiia – 0,9%, al maýsymdyq áserlerden tazartylǵan infliatsiia – 1,0% deńgeiinde qalyptasyp, uqsas dinamika kórsetip otyr.
Alaida, maýsymdyq faktorlardan túzetilgen aǵymdaǵy infliatsiia qańtar-naýryz ailarynda (nemese 1-toqsanda) ortasha eseppen áli de jedeldep, bir jylǵa eseptegende 14,2% deńgeiine jetti. Buǵan tariftik reformalardyń jalǵasýy, protsikldik fiskaldyq yntalandyrý jáne ornyqty tutynýshylyq suranys yqpal etti.
Naýryzda qysqamerzimdi infliatsiialyq kútýler birshama tómendegenimen, saýalnama nátijelerinde belgisizdik deńgeii artty. Uzaqmerzimdi kútýler joǵary deńgeide qaldy. Kásibi qatysýshylardyń infliatsiia boiynsha kútýleri 8,7%-ten 10,6%-ke deiin ósti.
Syrtqy jaǵdai álemdik azyq-túlik baǵasynyń joǵary bolýyna jáne negizgi saýda-seriktes – Reseidegi eki tańbaly infliatsiiaǵa bailanysty proinfliatsiialyq qalpynda qalyp otyr. Damyǵan ekonomikalarda infliatsiia jyl basynan beri baiaýlap kele jatqanyna qaramastan, belgisizdik kúsheiip keledi. FRJ mólsherlemeni ózgerissiz qaldyryp, tómendetý tsiklindegi úzilisti uzartty. Sonymen qatar, FRJ ekonomikalyq ósý boljamyn tómendetip, infliatsiianyń sál joǵary bolýyn kútedi. Eýropa Ortalyq Banki (EOB), kerisinshe, ekonomikalyq belsendilikti qoldaý úshin, mólsherlemeni tómendetýdi jalǵastyryp, dezinfliatsiialyq úderisti toqtata alatyn tariftik sharalar men fiskaldyq shyǵystardyń baǵa qysymyna áser etetin táýekelderge nazar aýdardy. Jalpy alǵanda, AQSh-tyń saýda saiasatyna bailanysty álemdik ekonomikada belgisizdik pen suranys tómendeýi qaýpi artty. Bul munai baǵasynyń kúrt tómendeýine jáne qarjy naryqtaryndaǵy qubylmalylyqtyń kúsheiýine alyp keldi.
2025 jyly qańtar-naýryzdaǵy jyldam derekterge sáikes ekonomika j/j 5,8% ósim kórsetti. Bul ósim kólik (21,0%), qurylys (16,9%), óńdeý ónerkásibi (8,7%), taý-ken óndirisi (6,1%) jáne saýda (6,3%) salalaryndaǵy belsendilikke bailanysty boldy.
Ishki suranysqa infraqurylymdyq jobalardyń iske asyrýy, tutynýshylyq kredit berý jáne halyq tabysynyń ustamdy ósýi qoldaý qórsetedi. Degenmen, 1-toqsanda tutynýshylyq suranystyń báseńdeý belgileri baiqalýda. Bul 2024 jylǵy qazandaǵy 19,3%-ten keiin aqpanda 5,1%-ke deiin bólshek saýda ainalymynyń baiaýlaý derekterimen, sondai-aq saýalnamalarǵa sáikes iri satyp alýlar indeksiniń tómendeýimen rastalady.
Proinfliatsiialyq táýekelder joǵary deńgeidegi infliatsiialyq kútýlermen, tarifterdiń odan ári ósýimen, baǵalardyń yryqtandyrylýymen jáne salyq júktemesiniń kútiletin artýymen bailanysty.
Syrtqy orta tarapynan Reseidegi eki tańbaly infliatsiia qaýpi saqtalyp otyr. Qosymsha alańdaýshylyq AQSh-tyń saýda saiasatyn qatańdatýy jáne oǵan jaýap retinde qabyldanǵan sharalar aiasynda álemdik retsessiia táýekelderiniń artýymen bailanysty. Bul fragmentatsiia men deglobalizatsiianyń jańa kezeńin, sondai-aq logistikalyq problemalardy kórsetedi. Atalǵan úrdister munai, qarjy jáne taýar naryqtaryna qysym jasap, bolashaqta infliatsiialyq qysymdy kúsheitýi múmkin.
Sonymen qatar, iske asyrylyp jatqan altyn-valiýta operatsiialaryn teńestirý sharalary, sondai-aq tutynýshylyq kreditteýdi azaitýǵa arnalǵan jariialanǵan makroprýdentsiialyq sharalar josparlanyp otyrǵan minimaldy rezervtik talaptardy (MRT) qaita qaraýmen birge bazalyq mólsherlemeniń dezinfliatsiialyq áserin qoldaidy.
Jiyntyq aqsha-kredit sharttary ustamdy-qatań deńgeide saqtalady. Bul suranys dinamikasyn birqalyptandyrý jáne infliatsiianyń tómendeý úrdisin bekitý úshin qajet.
Infliatsiiaǵa áser etýshi faktorlardyń qalyptasqan tepe-teńdigin, onyń qazirgi qarqynyn, syrtqy ortadaǵy proinfliatsiialyq úrdisteri men joǵary belgisizdik deńgeiin eskere otyryp, aldaǵy sheshimder aiasynda bazalyq mólsherlemeni tómendetýge alǵysharttar ázirge qalyptasqan joq.
Aldaǵy boljamdyq kezeń aiasynda táýekelderdiń qalyptasyp jatqan balansy, sonyń ishinde talqylanyp jatqan salyq reformasynyń yqpaly, AQSh tariftik saiasatynyń saldary jáne ózge de faktorlar baǵalanatyn bolady. Mólsherleme boiynsha sheshimder kelip túsetin derekter men infliatsiia perspektivalaryna beriletin baǵalarǵa bailanysty qabyldanady.
Buǵan deiin saitymyzda osy jumada qabyldanýy tiis bazalyq móshlermege qatysty Halyk Finance óz boljamymen bólisken bolatyn.
"Naýryzda qabyldanǵan mólsherlemeniń kúrt ósimi biz jáne naryqtyń basqa kásibi qatysýshylary úshin kútpegen jaǵdai boldy, óitkeni mundai jait, bizdiń oiymyzsha, aqsha-nesie saiasatynyń boljamdaryna teris áser etedi. Naýryz aiynda Ulttyq Bank infliatsiia boiynsha boljamdardy da qaita qarap, 2025-2026 jyldarǵa arnalǵan nysanaly baǵdarlar boiynsha boljamdy kórsetkishterdi ósirdi. Biz buǵan deiin 2026 jyly ósýi josparlanyp otyrǵan QQS mólsherlemesin negizsiz esepke alýda 2025 jylǵa arnalǵan bul tsifrlar asyra baǵalanýy múmkin ekenin aitqanbyz. Sondyqtan aldaǵy otyrysta Ulttyq Bank bazalyq mólsherlemeniń aǵymdaǵy deńgeiin saqtap qalýy múmkin dep sanaimyz jáne ol jyl sońyna deiin saqtalatyn siiaqty", - degen edi Halyk Finance Taldaý ortalyǵynyń sarapshysy Sanjar Qaldarov.
Aita ketsek, 2025 jyly 7 naýryzda Ulttyq Bank bazalyq mólsherlemeni 15,25%-dan 16,5%-ǵa ósirgen.
