قر ۇلتتىق بانكٸ 2025 جىلى 11 سەۋٸردە بازالىق مٶلشەرلەمەگە قاتىستى ٶز شەشٸمٸن جارييالادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
رەتتەۋشٸ ورگان بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ الدىنداعى - 16,5% دەڭگەيٸندە قالدىراتىنىن مەلٸمدەدٸ.
"قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكٸنٸڭ اقشا-كرەديت ساياساتى كوميتەتٸ بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ +/- 1 پ.ت. دەلٸزٸمەن جىلدىق 16,5% دەڭگەيٸندە بەلگٸلەۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى", دەلٸنگەن ۇلتتىق بانكتٸڭ رەسمي حابارلاماسىندا.
قر ۇلتتىق بانكٸنٸڭ اقشا-كرەديت ساياساتى كوميتەتٸنٸڭ بازالىق مٶلشەرلەمە بويىنشا كەزەكتٸ جوسپارلى شەشٸمٸ 2025 جىلعى 5 ماۋسىمدا استانا ۋاقىتىمەن ساعات 12:00-دە جارييالانادى.
جىلدىق ينفلياتسييا ناۋرىز قورىتىندىسى بويىنشا 10%-كە دەيٸن جەدەلدەپ, بولجامدى دياپازون شەگٸندە (10-12%) قالىپتاستى. جىلدىق ينفلياتسييانىڭ نەگٸزگٸ قوزعاۋشى كٷشٸ – قىزمەت كٶرسەتۋ سەكتورى بولىپ وتىر. بۇل رەتتەلەتٸن تاريفتەردٸڭ بٸرٸنشٸ توقساندا كٷتكەننەن جوعارى ٶسۋٸمەن جەنە نارىقتىق قىزمەتتەردٸڭ قىمباتتاۋىمەن بايلانىستى. ازىق-تٷلٸك ينفلياتسيياسىنىڭ ٷلەسٸ ايلىق جەنە جىلدىق كٶرسەتكٸشتەردە ارتا تٷستٸ.
ايلىق ديناميكادا تۇراقتانۋدىڭ العاشقى بەلگٸلەرٸ بايقالا باستادى. ينفلياتسييا اقپانداعى 1,5%-پەن سالىستىرعاندا ناۋرىزدا 1,3%-كە دەيٸن باياۋلادى. بۇل ازىق-تٷلٸككە جاتپايتىن تاۋارلار مەن نارىقتىق قىزمەتتەردٸڭ بەسەڭدەۋٸنە بايلانىستى. بازالىق ينفلياتسييا – 0,9%, ال ماۋسىمدىق ەسەرلەردەن تازارتىلعان ينفلياتسييا – 1,0% دەڭگەيٸندە قالىپتاسىپ, ۇقساس ديناميكا كٶرسەتٸپ وتىر.
الايدا, ماۋسىمدىق فاكتورلاردان تٷزەتٸلگەن اعىمداعى ينفلياتسييا قاڭتار-ناۋرىز ايلارىندا (نەمەسە 1-توقساندا) ورتاشا ەسەپپەن ەلٸ دە جەدەلدەپ, بٸر جىلعا ەسەپتەگەندە 14,2% دەڭگەيٸنە جەتتٸ. بۇعان تاريفتٸك رەفورمالاردىڭ جالعاسۋى, پروتسيكلدٸك فيسكالدىق ىنتالاندىرۋ جەنە ورنىقتى تۇتىنۋشىلىق سۇرانىس ىقپال ەتتٸ.
ناۋرىزدا قىسقامەرزٸمدٸ ينفلياتسييالىق كٷتۋلەر بٸرشاما تٶمەندەگەنٸمەن, ساۋالناما نەتيجەلەرٸندە بەلگٸسٸزدٸك دەڭگەيٸ ارتتى. ۇزاقمەرزٸمدٸ كٷتۋلەر جوعارى دەڭگەيدە قالدى. كەسٸبي قاتىسۋشىلاردىڭ ينفلياتسييا بويىنشا كٷتۋلەرٸ 8,7%-تەن 10,6%-كە دەيٸن ٶستٸ.
سىرتقى جاعداي ەلەمدٸك ازىق-تٷلٸك باعاسىنىڭ جوعارى بولۋىنا جەنە نەگٸزگٸ ساۋدا-سەرٸكتەس – رەسەيدەگٸ ەكٸ تاڭبالى ينفلياتسيياعا بايلانىستى پروينفلياتسييالىق قالپىندا قالىپ وتىر. دامىعان ەكونوميكالاردا ينفلياتسييا جىل باسىنان بەرٸ باياۋلاپ كەلە جاتقانىنا قاراماستان, بەلگٸسٸزدٸك كٷشەيٸپ كەلەدٸ. فرج مٶلشەرلەمەنٸ ٶزگەرٸسسٸز قالدىرىپ, تٶمەندەتۋ تسيكلٸندەگٸ ٷزٸلٸستٸ ۇزارتتى. سونىمەن قاتار, فرج ەكونوميكالىق ٶسۋ بولجامىن تٶمەندەتٸپ, ينفلياتسييانىڭ سەل جوعارى بولۋىن كٷتەدٸ. ەۋروپا ورتالىق بانكٸ (ەوب), كەرٸسٸنشە, ەكونوميكالىق بەلسەندٸلٸكتٸ قولداۋ ٷشٸن, مٶلشەرلەمەنٸ تٶمەندەتۋدٸ جالعاستىرىپ, دەزينفلياتسييالىق ٷدەرٸستٸ توقتاتا الاتىن تاريفتٸك شارالار مەن فيسكالدىق شىعىستاردىڭ باعا قىسىمىنا ەسەر ەتەتٸن تەۋەكەلدەرگە نازار اۋداردى. جالپى العاندا, اقش-تىڭ ساۋدا ساياساتىنا بايلانىستى ەلەمدٸك ەكونوميكادا بەلگٸسٸزدٸك پەن سۇرانىس تٶمەندەۋٸ قاۋپٸ ارتتى. بۇل مۇناي باعاسىنىڭ كٷرت تٶمەندەۋٸنە جەنە قارجى نارىقتارىنداعى قۇبىلمالىلىقتىڭ كٷشەيۋٸنە الىپ كەلدٸ.
2025 جىلى قاڭتار-ناۋرىزداعى جىلدام دەرەكتەرگە سەيكەس ەكونوميكا ج/ج 5,8% ٶسٸم كٶرسەتتٸ. بۇل ٶسٸم كٶلٸك (21,0%), قۇرىلىس (16,9%), ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ (8,7%), تاۋ-كەن ٶندٸرٸسٸ (6,1%) جەنە ساۋدا (6,3%) سالالارىنداعى بەلسەندٸلٸككە بايلانىستى بولدى.
ٸشكٸ سۇرانىسقا ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردىڭ ٸسكە اسىرۋى, تۇتىنۋشىلىق كرەديت بەرۋ جەنە حالىق تابىسىنىڭ ۇستامدى ٶسۋٸ قولداۋ قٶرسەتەدٸ. دەگەنمەن, 1-توقساندا تۇتىنۋشىلىق سۇرانىستىڭ بەسەڭدەۋ بەلگٸلەرٸ بايقالۋدا. بۇل 2024 جىلعى قازانداعى 19,3%-تەن كەيٸن اقپاندا 5,1%-كە دەيٸن بٶلشەك ساۋدا اينالىمىنىڭ باياۋلاۋ دەرەكتەرٸمەن, سونداي-اق ساۋالنامالارعا سەيكەس ٸرٸ ساتىپ الۋلار يندەكسٸنٸڭ تٶمەندەۋٸمەن راستالادى.
پروينفلياتسييالىق تەۋەكەلدەر جوعارى دەڭگەيدەگٸ ينفلياتسييالىق كٷتۋلەرمەن, تاريفتەردٸڭ ودان ەرٸ ٶسۋٸمەن, باعالاردىڭ ىرىقتاندىرىلۋىمەن جەنە سالىق جٷكتەمەسٸنٸڭ كٷتٸلەتٸن ارتۋىمەن بايلانىستى.
سىرتقى ورتا تاراپىنان رەسەيدەگٸ ەكٸ تاڭبالى ينفلياتسييا قاۋپٸ ساقتالىپ وتىر. قوسىمشا الاڭداۋشىلىق اقش-تىڭ ساۋدا ساياساتىن قاتاڭداتۋى جەنە وعان جاۋاپ رەتٸندە قابىلدانعان شارالار اياسىندا ەلەمدٸك رەتسەسسييا تەۋەكەلدەرٸنٸڭ ارتۋىمەن بايلانىستى. بۇل فراگمەنتاتسييا مەن دەگلوباليزاتسييانىڭ جاڭا كەزەڭٸن, سونداي-اق لوگيستيكالىق پروبلەمالاردى كٶرسەتەدٸ. اتالعان ٷردٸستەر مۇناي, قارجى جەنە تاۋار نارىقتارىنا قىسىم جاساپ, بولاشاقتا ينفلياتسييالىق قىسىمدى كٷشەيتۋٸ مٷمكٸن.
سونىمەن قاتار, ٸسكە اسىرىلىپ جاتقان التىن-ۆاليۋتا وپەراتسييالارىن تەڭەستٸرۋ شارالارى, سونداي-اق تۇتىنۋشىلىق كرەديتتەۋدٸ ازايتۋعا ارنالعان جارييالانعان ماكروپرۋدەنتسييالىق شارالار جوسپارلانىپ وتىرعان مينيمالدى رەزەرۆتٸك تالاپتاردى (مرت) قايتا قاراۋمەن بٸرگە بازالىق مٶلشەرلەمەنٸڭ دەزينفلياتسييالىق ەسەرٸن قولدايدى.
جيىنتىق اقشا-كرەديت شارتتارى ۇستامدى-قاتاڭ دەڭگەيدە ساقتالادى. بۇل سۇرانىس ديناميكاسىن بٸرقالىپتاندىرۋ جەنە ينفلياتسييانىڭ تٶمەندەۋ ٷردٸسٸن بەكٸتۋ ٷشٸن قاجەت.
ينفلياتسيياعا ەسەر ەتۋشٸ فاكتورلاردىڭ قالىپتاسقان تەپە-تەڭدٸگٸن, ونىڭ قازٸرگٸ قارقىنىن, سىرتقى ورتاداعى پروينفلياتسييالىق ٷردٸستەرٸ مەن جوعارى بەلگٸسٸزدٸك دەڭگەيٸن ەسكەرە وتىرىپ, الداعى شەشٸمدەر اياسىندا بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ تٶمەندەتۋگە العىشارتتار ەزٸرگە قالىپتاسقان جوق.
الداعى بولجامدىق كەزەڭ اياسىندا تەۋەكەلدەردٸڭ قالىپتاسىپ جاتقان بالانسى, سونىڭ ٸشٸندە تالقىلانىپ جاتقان سالىق رەفورماسىنىڭ ىقپالى, اقش تاريفتٸك ساياساتىنىڭ سالدارى جەنە ٶزگە دە فاكتورلار باعالاناتىن بولادى. مٶلشەرلەمە بويىنشا شەشٸمدەر كەلٸپ تٷسەتٸن دەرەكتەر مەن ينفلياتسييا پەرسپەكتيۆالارىنا بەرٸلەتٸن باعالارعا بايلانىستى قابىلدانادى.
بۇعان دەيٸن سايتىمىزدا وسى جۇمادا قابىلدانۋى تيٸس بازالىق مٶشلەرمەگە قاتىستى Halyk Finance ٶز بولجامىمەن بٶلٸسكەن بولاتىن.
"ناۋرىزدا قابىلدانعان مٶلشەرلەمەنٸڭ كٷرت ٶسٸمٸ بٸز جەنە نارىقتىڭ باسقا كەسٸبي قاتىسۋشىلارى ٷشٸن كٷتپەگەن جاعداي بولدى, ٶيتكەنٸ مۇنداي جايت, بٸزدٸڭ ويىمىزشا, اقشا-نەسيە ساياساتىنىڭ بولجامدارىنا تەرٸس ەسەر ەتەدٸ. ناۋرىز ايىندا ۇلتتىق بانك ينفلياتسييا بويىنشا بولجامداردى دا قايتا قاراپ, 2025-2026 جىلدارعا ارنالعان نىسانالى باعدارلار بويىنشا بولجامدى كٶرسەتكٸشتەردٸ ٶسٸردٸ. بٸز بۇعان دەيٸن 2026 جىلى ٶسۋٸ جوسپارلانىپ وتىرعان ققس مٶلشەرلەمەسٸن نەگٸزسٸز ەسەپكە الۋدا 2025 جىلعا ارنالعان بۇل تسيفرلار اسىرا باعالانۋى مٷمكٸن ەكەنٸن ايتقانبىز. سوندىقتان الداعى وتىرىستا ۇلتتىق بانك بازالىق مٶلشەرلەمەنٸڭ اعىمداعى دەڭگەيٸن ساقتاپ قالۋى مٷمكٸن دەپ سانايمىز جەنە ول جىل سوڭىنا دەيٸن ساقتالاتىن سيياقتى", - دەگەن ەدٸ Halyk Finance تالداۋ ورتالىعىنىڭ ساراپشىسى سانجار قالداروۆ.
ايتا كەتسەك, 2025 جىلى 7 ناۋرىزدا ۇلتتىق بانك بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ 15,25%-دان 16,5%-عا ٶسٸرگەن.
