Ulylar týǵan ólkege saiahat      

Ulylar týǵan ólkege saiahat      
Semei qalasy fizika-matematika baǵytyndaǵy Nazarbaev Ziiatkerlik mektebi jataqhanasynda dástúrge ainalǵan igi sharalardyń biri – Ulylar mekenine saiahat jasaý.

Basty maqsat – oqýshylarymyzdyń jan-dúniesin  rýhani baiyta otyryp, Shyńǵystaýdyń úsh alyby – Abai, Shákárim, Muhtar atalarymyzdyń týǵan,ósken ortasy, ómiri men shyǵarmashylyǵy jaily keńinen maǵlumat alý.

            Semeiden  jer kindigi Jidebaidy betke alǵan avtobýs júitkip-aq keledi. Jolaýshylardyń deni mektebimizge endi ǵana qabyldanǵan 7 synyp oqýshylary.  Joǵary synyp oqýshylary biren-saran. Barar jerdi estigeni bolmasa kórgenderi az shákirtterimizdiń árqaisy danalar mekenin ózinshe elestetýde.

            Rýhani-tanymdyq sapardyń uzaq jolyn qysqartyp, balalardyń sergek otyrýyn oilaǵan tárbieshiler jol ústi Hákim Abaiǵa qatysty túrli viktorinalyq suraqtar qoiyp otyrdy. Jaýabyn dál tapqandar kishigirim syilyqtarmen marapattaldy.

            Alǵashqy aialdaǵan jerimiz – Kúshikbai asýy. Tárbieshiler asýdyń ne úshin Kúshikbai atalǵanyn, jalpy Kúshikbaidyń kim bolǵany jaily tarihi derekti balalardy qyzyqtyra otyryp, aityp berdi. Jalpy Kúshikbai asýy arly-berli qatynaityn jolaýshylardyń at shaldyryp, dem alatyn oryny. Shákirtterimiz osy jerde qasietti bulaqtan sý iship, shól qandyrdy.



             - Jataqhana tárbieshilerin alyp tulǵalardy dúniege ákelgen ólkege alyp kelý ideiasy ótken oqý jyly qarsańynda týǵan. Maqsatymyz – shákirtterimizge ǵumyryna jeterlik rýhani azyq jinaýǵa kómektesý. Búgingi tańda Abai atamyzdyń shyǵarmashylyǵymen álem tanys. Shákárim babamyzdyń pálsapalyq oilary da adamzatqa qajet mura. Al Abaidy álemge tanytqan Muhtar Áýezov.  Mine osy úsh ǵulamanyń týǵan jerine tabany tigen ár oqýshynyń bolashaqta ómirge degen kózqarasy ózgere túserine kúmán joq. Sonymen qatar biz qatarymyzǵa endi ǵana qosylyp otyrǵan 7 synyp oqýshylaryn qabyldaý rásimin de osy kieli topyraqta ótkizemiz. Osynyń ózi taǵylymdy tárbieniń úlgisi dep bilemiz, - deidi jataqhana tárbieshisi Muhammed Jeńisuly.

            Jataqhana tárbieshileri óz maqsattaryna kelgen bette jetti deýge bolady. Sebebi, Bórilidegi Muhtar Áýezovtiń murajai-úiine aialdaǵan oqýshylarymyz óz áserlerin jasyra almai, qyzyqtyrǵan saýaldaryn murajai qyzmetkerine birinen sońy biri qoiyp otyrdy.  

            - Men bul ólkege alǵash ret kelip otyrmyn. Maǵan qatty unady. Bir ǵana osy murajaidan Muhtar atamyz jaily kóptegen qundy derekterge qanyqtym. Meni qyzyqtyrǵan kóp saýaldyń biri – nelikten bul jer Bórili atanǵany. Bórili – túz taǵysy qasqyrdyń kóp bolýy sebepti berilgen ataý eken. Sondai-aq jazýshynyń «Kókserek» shyǵarmasynda kezdesetin «Aqadyr», «Qaradyr» ataýly jerler de osy ólkede ornalasqan, - dep óz oiymen bólisti 7 synyp oqýshysy Dana Aitqalieva.

            Shákirtterdi qyzyqtyrǵan taǵy bir mádeni-rýhani oryn Abaidyń Jidebaidaǵy murajai-úii. Murajai tabaldyryǵyn attasymen kelgen qonaqty qazaqtyń bas aqynynyń ata-tegi, urpaqtary jaiynan syr shertetin shejireni qulaq qoia tyńdaǵan  oqýshylar ár bólmedegi kúni búginge deiin saqtalǵan jádigerlermen jeke-jeke tanysty. Sol arqyly kóshpeli qazaq qaýymyna, keshegi Abai zamanyna sapar shekkendei kúi keshti.

            - Rýhani muraǵa bai ólkege ekinshi márte kelýim. Osydan 6 jyl burynǵy saparymda balalyqpen tek qyzyq úshin kelgenimdi jasyrýǵa bolmas. Túigenim – tamashalaýdan aspaǵan. Endi mine, sol kemshiliktiń ornyn toltyryp, kórgendi kóńilge toqyp qaitpaqpyn. Oqý baǵdarlamamyzda «Abai joly» epopeiasy bar. Sol kitapty oqi otyryp, kezdesken jer ataýlary, adamdar jaily qosymsha derekterdi osy murajaidan estip, bilip otyrmyz. Bul men úshin úlken dáris alý boldy, - deidi 11 synyp oqýshysy Turar Kámetai.

             Abai men Shákárim kesenesin aralap, alyptar rýhyna taǵzym etken oqýshylarymyz úshin sapardy qorytyndylaý amfiteatrda ótti. Bul jerde aqyn shyǵarmashylyǵyna qumar shákirtter Abaidyń óleńderin, qara sózderin jatqa oqydy. Jataqhana meńgerýshisi Qaljan Omarbaeva, joǵary synyp oqýshylary jataqhanaǵa jańadan kelýshilerge izgi tilekterin arnady.

            - Meniń oiymsha bul jerge ár qazaq balasy kelýge mindetti. Óitkeni qazaq ónerine, ádebietine jańa lep ákelip,  tyńnan túren salǵan qasietti jer bul. Jazba ádebietimizdiń negizi qalap, alǵashqy teatr shymyldyǵyn túrgen de osy ólke. Jidebai jaily alǵash ret ápkemnen estigem. Estý men kórý eki túrli dúnie eken. Sharany uiymdastyrǵan tárbieshilerimizge alǵys aitamyz, -deidi Adel Daýymbaeva esimdi oqýshymyz.

            Amfiteatrdaǵy shara barysynda 7 synyp oqýshylaryna Abaidyń qara sózderi jazylǵan beidjder taratyldy. Osy beidjde jazylǵan sózderdi aldaǵy kúnderi ár oqýshy orys jáne aǵylshyn tilderine aýdaratyn bolady. Sondai-aq, ótken jyldaǵydai ár synypta tárbie saǵattary da uiymdastyrylmaq. Ulylar týǵan ólkege jasaǵan saiahatymyz sátti aiaqtalyp, oqýshylar mol rýhani bilimmen qanattanyp qaitty.