ۇلىلار تۋعان ٶلكەگە ساياحات      

ۇلىلار تۋعان ٶلكەگە ساياحات      
سەمەي قالاسى فيزيكا-ماتەماتيكا باعىتىنداعى نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸ جاتاقحاناسىندا دەستٷرگە اينالعان يگٸ شارالاردىڭ بٸرٸ – ۇلىلار مەكەنٸنە ساياحات جاساۋ.

باستى ماقسات – وقۋشىلارىمىزدىڭ جان-دٷنيەسٸن  رۋحاني بايىتا وتىرىپ, شىڭعىستاۋدىڭ ٷش الىبى – اباي, شەكەرٸم, مۇحتار اتالارىمىزدىڭ تۋعان,ٶسكەن ورتاسى, ٶمٸرٸ مەن شىعارماشىلىعى جايلى كەڭٸنەن ماعلۇمات الۋ.

            سەمەيدەن  جەر كٸندٸگٸ جيدەبايدى بەتكە العان اۆتوبۋس جٷيتكٸپ-اق كەلەدٸ. جولاۋشىلاردىڭ دەنٸ مەكتەبٸمٸزگە ەندٸ عانا قابىلدانعان 7 سىنىپ وقۋشىلارى.  جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى بٸرەن-ساران. بارار جەردٸ ەستٸگەنٸ بولماسا كٶرگەندەرٸ از شەكٸرتتەرٸمٸزدٸڭ ەرقايسى دانالار مەكەنٸن ٶزٸنشە ەلەستەتۋدە.

            رۋحاني-تانىمدىق ساپاردىڭ ۇزاق جولىن قىسقارتىپ, بالالاردىڭ سەرگەك وتىرۋىن ويلاعان تەربيەشٸلەر جول ٷستٸ حەكٸم ابايعا قاتىستى تٷرلٸ ۆيكتورينالىق سۇراقتار قويىپ وتىردى. جاۋابىن دەل تاپقاندار كٸشٸگٸرٸم سىيلىقتارمەن ماراپاتتالدى.

            العاشقى ايالداعان جەرٸمٸز – كٷشٸكباي اسۋى. تەربيەشٸلەر اسۋدىڭ نە ٷشٸن كٷشٸكباي اتالعانىن, جالپى كٷشٸكبايدىڭ كٸم بولعانى جايلى تاريحي دەرەكتٸ بالالاردى قىزىقتىرا وتىرىپ, ايتىپ بەردٸ. جالپى كٷشٸكباي اسۋى ارلى-بەرلٸ قاتىنايتىن جولاۋشىلاردىڭ ات شالدىرىپ, دەم الاتىن ورىنى. شەكٸرتتەرٸمٸز وسى جەردە قاسيەتتٸ بۇلاقتان سۋ ٸشٸپ, شٶل قاندىردى.



             - جاتاقحانا تەربيەشٸلەرٸن الىپ تۇلعالاردى دٷنيەگە ەكەلگەن ٶلكەگە الىپ كەلۋ يدەياسى ٶتكەن وقۋ جىلى قارساڭىندا تۋعان. ماقساتىمىز – شەكٸرتتەرٸمٸزگە عۇمىرىنا جەتەرلٸك رۋحاني ازىق جيناۋعا كٶمەكتەسۋ. بٷگٸنگٸ تاڭدا اباي اتامىزدىڭ شىعارماشىلىعىمەن ەلەم تانىس. شەكەرٸم بابامىزدىڭ پەلساپالىق ويلارى دا ادامزاتقا قاجەت مۇرا. ال ابايدى ەلەمگە تانىتقان مۇحتار ەۋەزوۆ.  مٸنە وسى ٷش عۇلامانىڭ تۋعان جەرٸنە تابانى تيگەن ەر وقۋشىنىڭ بولاشاقتا ٶمٸرگە دەگەن كٶزقاراسى ٶزگەرە تٷسەرٸنە كٷمەن جوق. سونىمەن قاتار بٸز قاتارىمىزعا ەندٸ عانا قوسىلىپ وتىرعان 7 سىنىپ وقۋشىلارىن قابىلداۋ رەسٸمٸن دە وسى كيەلٸ توپىراقتا ٶتكٸزەمٸز. وسىنىڭ ٶزٸ تاعىلىمدى تەربيەنٸڭ ٷلگٸسٸ دەپ بٸلەمٸز, - دەيدٸ جاتاقحانا تەربيەشٸسٸ مۇحاممەد جەڭٸسۇلى.

            جاتاقحانا تەربيەشٸلەرٸ ٶز ماقساتتارىنا كەلگەن بەتتە جەتتٸ دەۋگە بولادى. سەبەبٸ, بٶرٸلٸدەگٸ مۇحتار ەۋەزوۆتٸڭ مۇراجاي-ٷيٸنە ايالداعان وقۋشىلارىمىز ٶز ەسەرلەرٸن جاسىرا الماي, قىزىقتىرعان ساۋالدارىن مۇراجاي قىزمەتكەرٸنە بٸرٸنەن سوڭى بٸرٸ قويىپ وتىردى.  

            - مەن بۇل ٶلكەگە العاش رەت كەلٸپ وتىرمىن. ماعان قاتتى ۇنادى. بٸر عانا وسى مۇراجايدان مۇحتار اتامىز جايلى كٶپتەگەن قۇندى دەرەكتەرگە قانىقتىم. مەنٸ قىزىقتىرعان كٶپ ساۋالدىڭ بٸرٸ – نەلٸكتەن بۇل جەر بٶرٸلٸ اتانعانى. بٶرٸلٸ – تٷز تاعىسى قاسقىردىڭ كٶپ بولۋى سەبەپتٸ بەرٸلگەن اتاۋ ەكەن. سونداي-اق جازۋشىنىڭ «كٶكسەرەك» شىعارماسىندا كەزدەسەتٸن «اقادىر», «قارادىر» اتاۋلى جەرلەر دە وسى ٶلكەدە ورنالاسقان, - دەپ ٶز ويىمەن بٶلٸستٸ 7 سىنىپ وقۋشىسى دانا ايتقاليەۆا.

            شەكٸرتتەردٸ قىزىقتىرعان تاعى بٸر مەدەني-رۋحاني ورىن ابايدىڭ جيدەبايداعى مۇراجاي-ٷيٸ. مۇراجاي تابالدىرىعىن اتتاسىمەن كەلگەن قوناقتى قازاقتىڭ باس اقىنىنىڭ اتا-تەگٸ, ۇرپاقتارى جايىنان سىر شەرتەتٸن شەجٸرەنٸ قۇلاق قويا تىڭداعان  وقۋشىلار ەر بٶلمەدەگٸ كٷنٸ بٷگٸنگە دەيٸن ساقتالعان جەدٸگەرلەرمەن جەكە-جەكە تانىستى. سول ارقىلى كٶشپەلٸ قازاق قاۋىمىنا, كەشەگٸ اباي زامانىنا ساپار شەككەندەي كٷي كەشتٸ.

            - رۋحاني مۇراعا باي ٶلكەگە ەكٸنشٸ مەرتە كەلۋٸم. وسىدان 6 جىل بۇرىنعى ساپارىمدا بالالىقپەن تەك قىزىق ٷشٸن كەلگەنٸمدٸ جاسىرۋعا بولماس. تٷيگەنٸم – تاماشالاۋدان اسپاعان. ەندٸ مٸنە, سول كەمشٸلٸكتٸڭ ورنىن تولتىرىپ, كٶرگەندٸ كٶڭٸلگە توقىپ قايتپاقپىن. وقۋ باعدارلامامىزدا «اباي جولى» ەپوپەياسى بار. سول كٸتاپتى وقي وتىرىپ, كەزدەسكەن جەر اتاۋلارى, ادامدار جايلى قوسىمشا دەرەكتەردٸ وسى مۇراجايدان ەستٸپ, بٸلٸپ وتىرمىز. بۇل مەن ٷشٸن ٷلكەن دەرٸس الۋ بولدى, - دەيدٸ 11 سىنىپ وقۋشىسى تۇرار كەمەتاي.

             اباي مەن شەكەرٸم كەسەنەسٸن ارالاپ, الىپتار رۋحىنا تاعزىم ەتكەن وقۋشىلارىمىز ٷشٸن ساپاردى قورىتىندىلاۋ امفيتەاتردا ٶتتٸ. بۇل جەردە اقىن شىعارماشىلىعىنا قۇمار شەكٸرتتەر ابايدىڭ ٶلەڭدەرٸن, قارا سٶزدەرٸن جاتقا وقىدى. جاتاقحانا مەڭگەرۋشٸسٸ قالجان ومارباەۆا, جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى جاتاقحاناعا جاڭادان كەلۋشٸلەرگە ٸزگٸ تٸلەكتەرٸن ارنادى.

            - مەنٸڭ ويىمشا بۇل جەرگە ەر قازاق بالاسى كەلۋگە مٸندەتتٸ. ٶيتكەنٸ قازاق ٶنەرٸنە, ەدەبيەتٸنە جاڭا لەپ ەكەلٸپ,  تىڭنان تٷرەن سالعان قاسيەتتٸ جەر بۇل. جازبا ەدەبيەتٸمٸزدٸڭ نەگٸزٸ قالاپ, العاشقى تەاتر شىمىلدىعىن تٷرگەن دە وسى ٶلكە. جيدەباي جايلى العاش رەت ەپكەمنەن ەستٸگەم. ەستۋ مەن كٶرۋ ەكٸ تٷرلٸ دٷنيە ەكەن. شارانى ۇيىمداستىرعان تەربيەشٸلەرٸمٸزگە العىس ايتامىز, -دەيدٸ ادەل داۋىمباەۆا ەسٸمدٸ وقۋشىمىز.

            امفيتەاترداعى شارا بارىسىندا 7 سىنىپ وقۋشىلارىنا ابايدىڭ قارا سٶزدەرٸ جازىلعان بەيدجدەر تاراتىلدى. وسى بەيدجدە جازىلعان سٶزدەردٸ الداعى كٷندەرٸ ەر وقۋشى ورىس جەنە اعىلشىن تٸلدەرٸنە اۋداراتىن بولادى. سونداي-اق, ٶتكەن جىلداعىداي ەر سىنىپتا تەربيە ساعاتتارى دا ۇيىمداستىرىلماق. ۇلىلار تۋعان ٶلكەگە جاساعان ساياحاتىمىز سەتتٸ اياقتالىپ, وقۋشىلار مول رۋحاني بٸلٸممەن قاناتتانىپ قايتتى.