QR Premer-ministriniń orynbasary Ermek Kósherbaevtyń tóraǵalyǵymen dárilik qamtamasyz etý júiesin reformalaý máseleleri boiynsha jumys keńesi ótti. Kún tártibinde qaralǵan basty másele Joǵary aýditorlyq palata (JAP) júrgizgen memlekettik aýdittiń qorytyndysy boldy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Keńeske QR densaýlyq saqtaý ministri Aqmaral Álnazarova, Prezident Ákimshiligi, Joǵary aýditorlyq palata, Bas prokýratýra, Qarjylyq monitoring agenttigi jáne Sybailas jemqorlyqqa qarsy is-qimyl agenttiginiń ókilderi qatysty.
Aýdit qorytyndysy boiynsha dárilik zattarmen qamtamasyz etý tizbeginiń barlyq kezeńinde — tirkeýden bastap óndiriske jáne patsientterge deiin jetkizýde birqatar zańbuzýshylyq anyqtalǵan. Eń ózekti máselelerdiń qatarynda baǵa qalyptastyrýdaǵy olqylyqtar, sapany baqylaýdyń jetkiliksizdigi, klinikalyq hattamalardyń ýaqytyly jańartylmaýy bar. Sonymen qatar farmakonadzordyń álsizdigi jáne salalyq ǵylymi ázirlemelerdiń tiimdiligi tómen ekendigine nazar aýdaryldy.
Vitse-premer Ermek Kósherbaev anyqtalǵan júieli máselelerge jedel jáne naqty áreket etý qajettigin atap ótti.
"Biýdjet qarajatynyń tiimsiz jumsalýyna, jetkizýdegi úzilisterge jáne sapasyz preparattardy qoldaný qaýpine jol berýge bolmaidy. Barlyq buzýshylyqtar tek baǵalaýdy emes, sonymen qatar quqyqtyq jáne basqarýshylyq sheshimder qabyldaýdy qajet etedi. Azamattardy qaýipsiz ári qoljetimdi dárilermen qamtamasyz etý — birinshi kezektegi mindet. Bul baǵytta kidiris bolmaýy tiis", — dedi Ermek Kósherbaev.
Keńes barysynda densaýlyq saqtaý ministri Aqmaral Álnazarova anyqtalǵan zańbuzýshylyqtardy joiýǵa baǵyttalǵan alǵashqy kezektegi sharalar keshenin tanystyrdy. Onyń aitýynsha, JAP usynymdaryna sáikes, dárilik qamtamasyz etý salasynda júieli ózgerister bastaldy. Jańa keshendi sharalar halyqqa dárilerdiń qoljetimdi bolýyn arttyrýǵa baǵyttalǵan.
Atap aitqanda:
- dári-dármekterdiń shekti baǵalaryn tómendetý,
- satyp alýlardy elektrondyq formatqa kóshirý,
- jańa dárilerdiń naryqqa shyǵýyn jeńildetý,
- patsientterdi jekelegen esepke alý júiesin engizý,
- gospitaldyq farmatsiia bólimshelerin qurý.
Ministr baǵa retteý tetikterine jeke toqtalyp ótti.
"Shekti baǵalardy retteýdiń jańa tártibi memlekettik tegin baǵdarlamalar — TMKKK jáne MÁMS aiasyndaǵy dárilerge de, kóterme-bólshek jeli arqyly satylatyn preparattarǵa da qoldanylady. Ambýlatoriialyq jáne statsionarlyq emge arnalǵan tegin dáriler tiziminde baǵany 19%-ǵa deiin, al bólshek dárihana segmentinde 30%-ǵa deiin tómendetý kózdelgen", — dep málimdedi Aqmaral Álnazarova.
Baǵa qalyptastyrý tásilderin qaita qaraý dári-dármekterdiń tegin tizim boiynsha da, jalpy naryqta da qoljetimdiligin arttyrady.
Sonymen qatar dárilik zattardy tsifrlyq tańbalaý júiesi engizildi. Búginde 366 mln-nan astam orama tańbalanyp, 80 mln-nan astamy ainalymnan shyǵaryldy. Júie farmatsevtikalyq naryqtyń barlyq negizgi qatysýshylaryn qamtyp, árbir dáriniń qozǵalys jolyn qadaǵalaýǵa jáne tutynýshylardy jalǵan ónimnen qorǵaýǵa múmkindik beredi.
Taǵy bir mańyzdy bastama — Densaýlyq saqtaý ministrliginiń Tsifrlandyrý ministrligimen birlesip iske asyryp jatqan dárilik zattardy jedel tirkeý boiynsha pilottyq joba. Jańa tártip tirkeý merzimin 100 kúnge deiin qysqartýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar saraptama, baǵa belgileý jáne ulttyq dárilik formýliarǵa engizý talaptarynyń tolyq saqtalýyn qamtamasyz etedi.
Keńes sońynda Ermek Kósherbaev Prezident tapsyrmasyn iske asyrýda barlyq memlekettik organdardyń úilesimdi jumysynyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Onyń aitýynsha, dárilik qaýipsizdik pen preparattardyń qoljetimdiligi — halyq densaýlyǵyn nyǵaitýǵa baǵyttalǵan memlekettik saiasattyń negizgi basymdyqtarynyń biri.
"Tek júieli jáne jaýapty tásil ǵana azamattardyń senimin qaitara alady, biýdjet qarajatynyń tiimdiligin arttyryp, densaýlyq saqtaý júiesiniń turaqtylyǵyn qamtamasyz etedi", — dep sózin túiindedi vitse-premer.
2025 jyly 5 maýsymda Májiliste Joǵary aýditorlyq palata tóraǵasy Álihan Smaiylov kvazimemlekettik sektorǵa júrgizilip jatqan aýdit týraly aitty. Jariia bolǵan bylyq-shylyqtar densaýlyq salasyn da qamtydy. Kóp uzamai Áleýmettik meditsinalyq saqtandyrý qory tóraǵasynyń orynbasary ustalǵany belgili boldy.
