Iá, aýyldan kelip eńbektenip, biraz qarajat jinap shaǵyn úi turǵyzǵandar esik aldynan shaǵyn páter salyp, onysyn ózi siiaqty aýyldan kelip, «jańa ómir» bastaǵan «taǵdyrlastaryna» jalǵa berip, qosymsha tabys taýyp otyrǵanyn bárimiz bilemiz.
Páterin jalǵa berýshi aýyldan kelgen jastardy úiine ýaqytsha tirkesin, biraq, bir-eki aidan keiin ár-jerde tiip-qashyp jumys istep júrgen aýyl azamattary basqa jerge qonys aýdarsa aldynan taǵy da tirkeý máselesi shyqpai ma?
Sonda jańa zań kúshine ense, páterin jalǵa berýshi men jalǵa alýshy birin-biri jetektep araǵa birneshe ai salyp Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵyn jaǵalap júreiin dep tur. Árine, bul kimge bolsa qolaisyzdyq týǵyzatyny anyq. El azamattaryn bylai qoiyp syrttan keletin eńbek migranttaryn tezge sala ala almai otyrǵanda bulaisha jaǵdaidy ýshyqtyrýdyń ne qajeti bar?
Qazirgi zamanda lańkestiktiń ýshyǵyp turǵanyn túsinemiz. Halyqty jappai tirkeý, tekserý lańkestikke qarsy saqtyq sharalaryn qanshalyqty kúsheitetinin maǵan belgisiz. Biletinim, jańa talap halyqtyń erkin júrip-turýyn shekteitini anyq.
Qazirgi tańda oblystardy bylai qoiǵanda aýdan ortalyqtarynda qaýipsizdik qyzmeti men quqyq qorǵaý organdarynyń bólimsheleri jumys isteidi. Olar kimniń jat aǵymnyń jeteginde, kimniń bala-shaǵa baǵýdyń sońynda júrgenin jaqsy biledi.
Eger lańkestikke qarsy saqtyq sharalaryn kúsheitýdi oilasaq, aldymen qaýipsizdik qyzmeti men quqyq qorǵaý organdarynyń birlesip áreket etýin jetildirgen jón. Bir-biriniń «polnomochiiasyn» alǵa tartyp, daýlasýǵa qumar kúshtik qurylymdar tonnyń ishki baýyndai bailanysyp jumys isteýi kerek. Sonda ǵana elge lań salýdy kózdegen lańkesterdiń jolyn kesýge bolady.
Budan basqa tań atqannan, kesh batqansha ánshiler men saiqymazaq ártisterdi nasihattaityn telearnalarǵa da jaýapkershilik júgin arqalatatyn kez keldi. Eger bizder lańkestikpen kúresti shyndap qolǵa alǵanymyz ras bolsa, telearnalarda týra dindi nasihattap, aram piǵyldy toptardan jirendiretin baǵdarlamalardyń sanyn arttyrý kerek. Osylaisha jastardyń sanasyna sańylaý tabý kerek.
Al olardyń qaida tirkelip, ne istep júrgenin baqylaý – qoǵamdaǵy túitkildi máseleni sheshpeidi. Birinshi kezekte aýyldan jumys izdep qalaǵa kelgen jastardyń oi-sanasyn ózgertýimiz kerek. Erteńgi kúni jumys taba almai, ne tirkeýge tura almai myna ómirden baz keship júrgende sońdarynan kóshi-qon politsiiasy túsip qyspaqqa alsa, olar jyly sózin aityp, jylandai arbaǵan jat aǵymdardyń qushaǵyna qalai enip ketkenin ózderi de bilmei qalýy múmkin. Sondyqtan dini ekstremizmge qarsy kúreste keńestik júie kezinde qalyptasqan baqylaýǵa qurylǵan amal-tásilderden bas tartýymyz kerek.
Nurlan JUMAHAN
