Týrlov: Aqsha baǵamyn erkine jiberý jáne infliatsiiany targetteý saiasaty óz-ózin aqtamady

Týrlov: Aqsha baǵamyn erkine jiberý jáne infliatsiiany targetteý saiasaty óz-ózin aqtamady
wikipedia.org

Freedom Holding Corp negizin qalaýshy, kásipker Timýr Týrlov áleýmettik jelide teńge baǵamy men Ulttyq banktiń saiasatyna qatysty pikirimen bólisti. Ol Úkimet pen Ulttyq banktiń jaýapkershilikti bir-birine dop qusatyp "laqtyra bermei", Reseidiń ortalyq bank saiasatyn "kóshirmelemei",birge ózgeshe baǵyt ustanatyn ýaqyttary áldeqashan jetkenin aitady. Áitpese, myna túrimen Ulttyq qordy túgesýden eshkim ket ári emes, dep habarlaidy Dalanews.kz.

"Eń aldymen, valiýta baǵamyn anyqtaýdaǵy toǵyz jyldan beri ustanyp kele jatqan aqsha-nesie saiasatynyń rejimi syn kótermeitinin basa aita ketelik. Mysaly, infliatsiialyq targetteýge kóshý infliatsiia kórsetkishin tómendetpedi, teńgeni qunsyzdanýda tózimdi etpedi. Kerisinshe, nesieler qymbat bola tústi, álsireý qarqyny (teńge) joǵary, ásirese targetke eshqashan jetpegen "infliatsiianyń salystyrmaly deńgeii turǵysynda", - deidi ol Instagram-da júktelgen videosynda.

Týrlov " erkin qalqymaly teńgeniń nátijeli úlesi aqsha baǵamynyń ártúrli faktorlarǵa bailanysty turaqty, tipti nyǵaiǵan kezeńderimen bailanysty" dep sanaidy. Al ashyq saýda-sattyqta valiýta satyp alýshy BJZQ óz is-áreketterimen naryqta eleýli teńgerimsizdik týǵyzyp, onyń ishinde teńgeniń tezirek qunsyzdanýyna yqpal etýde".

Týrlovtyń aitýynsha, qazir naǵyz kontrtsikldik saiasattyń ýaqyty.

"Ókinishke qarai, biz protsenttik arnanyń tiimsiz ekenin kórip otyrmyz, ol eshkimge áser etpeidi". Sonymen birge Reseidiń ortalyq banki tájiribesin kóshirmeleý de jaqsy emes.  Resei valiýtalyq interventsiiany belsendi túrde júrgize almaidy, óitkeni olardyń altyn-valiýta qoryn paidalaný múmkindigi shekteýli.  Onyń ústine úlken ekonomikada jumys isteitin barlyq tetik shaǵynǵa [ekonomikaǵa] jarai bermeidi. Buǵan joǵaryda atap ótken infliatsiialyq targetteý mysal bola alady. AQSh ekonomikasynda onyń qanshalyqty tiimdi jumys istep jatqanyn kórip otyrmyz, bizge de sol kerek. Sondyqtan Úkimet pen Ulttyq bank jaýapkershilikti bir-birine dop qusatyp "laqtyrýdy" doǵaryp, birge áreket etýge kóshýi kerek dep sanaimyn",- deidi ol.

Ol jumys istemeitin mundai tetikter barda memlekettik shyǵystardyń qysqarýy JIÓ-niń eki eselenýine jol bere almaitynyn, kerisinshe ulttyq valiýtanyń álsireýi onyń naqty kóriniste qysqarýyna ákelip soǵatynyn aitady.

"Bizdiń naryq suranys pen usynysty ózgertý arqyly aǵymdaǵy shottaǵy ózgeristerdi qanshalyqty aiqyndai alady? Valiýta baǵamy men infliatsiiany qalyptastyrýda spekýliativtik faktorlardyń róli qandai? Máselen, qarap otyrsańyz, zeinetaqy qoryna dep valiýta satyp alý nemese Ulttyq qordan alyp valiýta satý siiaqty kapital shotyndaǵy qozǵalystar saýda balansyna qaraǵanda naryqqa áldeqaida kóp áser etetin siiaqty. Bul aqsha baǵamynyń qandai da bir tepe-teńdiktegi ekonomikalyq mánder boiynsha aiqyndalýyna jol bermeitin faktor. Sonymen qatar, iri ekonomikalyq agentter men kvazimemlekettik kompaniialar tarapynan jasalǵan spekýliatsiia valiýta naryǵyndaǵy aýannyń qalyptasýyna aitarlyqtai úles qosýda. El azamattary eńbegin bulaisha qunsyzdandyra otyryp, otandyq óndirýshilerdi únemi qorǵaýdyń keregi joq, al teńge álsiregen kezde týra osyndai jaǵdai bolýda", - deidi Turlov.

Freedom Holding Corp majoritariii "valiýta men aqsha naryǵyn basqarýdyń basqa modelderine nazar aýdaratyn ýaqyt keldi" dep sanaidy. Ol bul rette Ázerbaijan, Vetnam, Armeniia, Qytai, BAÁ elderin mysalǵa keltiredi. Bul erderde valiýta Ulttyq banktiń belsendi aralasýymen naqty belgilenip otyrady eken.

"Biz tolyǵymen erkin júzý saiasatynan bas tartyp, baǵamnyń aýytqýyn retteýshi taraptan basqarylatyn jáne naryq qatysýshylary úshin aiqyn boljamdy etýimiz kerek shyǵar. Valiýtalyq turaqtylyqqa úlken kepildik bere otyryp, paiyzdyq mólsherlemelerdegi differentsialdy sol Ázirbaijandaǵydai, AQSh Federaldyq rezerviniń mólsherlemeleri sekildi 7-8% - dan 2-3% - ǵa deiin esh qinalmai qysqartýǵa bolady. Sol kezde naryq saýyǵyp, aqsha tek saýdany qarjylandyrýǵa jáne memlekettik tapsyrystarǵa ǵana alynbaityn bolady. Áitpese, biz kórshilerimizdiń saiasatynyń qaqpanyna túsip, olardyń infliatsiiasyn importtaýshy bolyp qala beremiz. Ulttyq ekonomikany tariftik emes ádistermen de qorǵaýǵa bolady", - deidi Turlov.

Aita ketsek, Timýr Týrlov - 2010 jyldary otbasymen Qazaqstanǵa kóship kelgen, qazir Almatyda turatynyn 2022 jyly Resei tólqujatynan bas tartyp, Qazaqstan azamattyǵyn alǵan iri kásipkerlerdiń biri. Onyń bailyǵy 3,4 mlrd dollar kóleminde baǵalanady, Forbes nusqasy boiynsha Qazaqstannyń eń bai adamdar tiziminde 5-orynda tur. Timýr Týrlov Freedom Holding Corp kompaniiasynyń iri aktsioneri bolyp sanalady. Ol bul kompaniianyń 72,56 paiyz aktsiiasyna ielik etedi.