Osyǵan orai sait tilshisine pikir bildirgen tanymal ǵalym, Eýropalyq quqyq jáne adam quqyǵy institýtynyń basshysy Marat Báshimov Ulttyq Quryltaidyń Ádiletti Qazaqstannyń qabyrǵasyn qalaýǵa dáneker bolaryn aitqan edi.
Ulytaý jerinde alǵashqy quryltai elimizdegi turaqtylyq pen tatýlyq taqyrybyna arnalyp, alǵashqy májiliske túrli ult pen ulys ókilderi belsene qatysqan.
– Túrkistanda ótetin kelesi quryltaida Toqaevtyń saiasi reformalaryna talqyǵa salynyp, tarazyǵa tartylýy tiis. Memleket basshysynyń «Ádiletti Qazaqstan» kontseptsiiasynda ulttyq bailyqtyń halyqqa ádil bóliný kerektigi taiǵa tańba basqandai anyq jazylǵan.
Toqaevtyń tusyndaǵy Qazaqstan ulyq bolsyn, kishik bolsyn, barlyǵynyń quqyǵy Ata zańnyń aldynda teń degen qaǵidany ustanady. Aldaǵy quryltaidy osy máseleni jan-jaqty tarazylap, ulttyq bailyqty ádil bólýge qatysty halyqtyń kózqarasyn ortaǵa salýymyz kerek, – deidi sarapshy.
Onyń pikirinshe Ulytaýda ótken alǵashqy quryltai óz missiiasyn oidaǵydai oryndaǵan. Dál osy óńirde qazaq handarynyń májilisteri ótkizilip, halyqtyń búgini men bolashaǵyn aiqyndaǵan mańyzdy sheshimder qabyldanǵan. Bul Uly dalanyń demokratiialyq dástúri ispettes dúnie edi.
Sói degen Marat Báshimov Ata zańǵa engen ózgeristen keiin ótkizilgeli otyrǵan Quryltaidyń jaýapkershiligi zor degen ustanymda.
– Halyq Jańa Qazaqstannyń baǵyt-baǵdaryna qarsy emes. Kerisinshe, «eski júieniń» erejelerin buzyp-jaryp, ádilettilik ornatýǵa kóshken prezident Toqaevty barynsha qoldap otyr. Onyń saiasi strategiiasy men ustanymy halyqtyń kózqarasymen sai keledi.
Áitkenmen Toqaevqa qolǵan alǵan saiasi reformalardy jurtshylyqqa túsindirýde áli de bolsa birizdilik joq. Shyn máninde naǵyz reformalar endi bastalady. Úlken ózgeristerdiń kezeńi kele jatyr.
Ulttyq quryltaida bas qosatyn qaýym osy tóńirektegi oi-pikirin ashyp aitýǵa tiisti, – deidi Báshimov.
Onyń atap ótkenindei Ádilettilik, Teńdik, Ata ústemdigi deitin túsinikterdi ári qarai da tereńdete túsýge tiispiz. Toqaevtyń tusyndaǵy Qazaqstanda adam kapitalyna basym kóńil bólinip, adami qundylyqtar aldyńǵy orynǵa shyǵýy tiis.
«Ótken otyz jylda ideologiialyq jumys tek bir adamdy maqtaýǵa negizdelip ketkeni jasyryn emes. Jańa Qazaqstan osy úrdisti birjolata úzýdi kózdeidi. Ádiletti memlekettiń irgesin qalaǵymyz kelse, jaǵympazdyq atty jaman ádetten ada jastardyń jańa býynyn tárbieleýimiz qajet», – deidi sarapshy.
Onyń pikirinshe Túrkistanda ótetin quryltaida oligapoliia, jemqorlyqqa qarsy turý máselesi tereńninen talqylanyp, syrtqy zańsyz shyǵarylǵan kapitaldy elge qaitarýdyń joldary egjei-tegjeili sóz bolýy tiis.
– Budan bylai biýdjettiń aqshasyn ońdy-soldy shashýǵa, oǵan qol suǵýǵa jol berilmeýi kerek. Quryltai músheleri memleket múddesimen bailanysty máselelerge árdaiym sergek qarap úirengeni jón.
Quryltai jańa demokratiialyq alań. Quryltai músheleriniń Ádiletti Qazaqstannyń qabyrǵasyn qalaýdaǵy orny bólek. Quryltai jumysynan úlgi alǵan basqa da táýelsiz uiymdar ýaqyt óte kele Toqaevtyń saiasi reformalaryn júzege asyrýǵa atsalysatyn bolady.
Bizge ministr men ákim-qaralardyń qas-qabaǵyna qaramaityn qoǵamdyń keńester men máslihattar aýadai qajet. Quryltaidyń kelesi kezdesýinde osy máseleni nazarǵa alýymyz kerek, – deidi Báshimov.
