Túrkistan óńirinde 2000 jyl burynǵy tarihi qundy eskertkishter anyqtaldy

Túrkistan óńirinde 2000 jyl burynǵy tarihi qundy eskertkishter anyqtaldy
Túrkistan oblysy ákimdiginiń baspasóz qyzmeti

Túrkistan oblysy, Tólebi aýdanyndaǵy Silbelitóbe 1 obaly qorymdarynda Ózbekáli Jánibekov atyndaǵy OQPÝ-niń N.P.Podýshkin atyndaǵy arheologiia ortalyǵy jáne Ordabasy ulttyq tarihi-mádeni qoryǵy qyzmetkerlerimen birlese otyryp, dalalyq qazba jumystaryn júrgizdi, – dep habarlaidy Dalanews.kz Túrkistan oblysy ákiminiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.

Arheologiialyq ekspeditsiia jetekshisi t.ǵ.d professor A.N.Podýshkin tarihi-mádeni muralarymyzdy qorǵap ári saqtap qalý maqsatynda Túrkistan óńirinde ornalasqan Qańly kezeńine tiesili eskertkishterdi zerttep, birneshe jyldan beri qazba jumystaryn júrgizip keledi.

Qasqasý aýyly, Silbeli shatqalyndaǵy barlaý jumystary barysynda Silbelitóbe 1 obaly qorymdarynda júiesiz 16 qorym, 600 metr shyǵysqa qarai Silbelitóbe qonysy ornalasqandyǵy anyqtalǵan bolatyn. Qorymdardyń diametri 20 metr jáne biiktigi 2 metrge deiin jetedi. 2019 jyldan beri júrgizilgen qazba jumysy biyl josparǵa sáikes №5,6 obalarǵa qazba jumystary júrgizildi.

Obanyń pishini T-tárizdi, dáliz tereńdigi úsh metrge deiin tómenge túsken jáne jerleý ornynyń kúmbezi besikke uqsas kelgen. Jerleý orny b.z.d. I ǵasyrlarǵa tán. Muny ǵalymdar Qańly memleketimen bailanystyrady.

Qazba jumystary barysynda №5 obadan birneshe súiek qaldyqtary men qumyranyń bólikteri tabyldy. Kire berisi 50-60 kg bolatyn  taspen jabylǵan, biraq anyqtalǵandai obanyń óz zamanynda tonalǵanyn kórýge bolady. Al №6 obada júrgizilgen qazba jumystary barysynda b.z.d. I ǵ. – b.z. I ǵ. jatatyn turmystyq jaǵdaida paidalanǵan qumyra, sonymen qatar aǵashtan jasalynǵan qoramsaq ishine salynǵan 5 temir jebe ushtary anyqtaldy. Budan bólek  aýyzdyqty ásemdeý úshin qoldanǵan tilsheli toǵa, aýyzdyq jáne beldik, aiaq-kiimniń aiylbas toǵalary tabyldy.

Silbelitóbe obaly qorymdarynda jáne jalpy eki ashylǵan obanyń biregeiligi – arheologiialyq jasaqta alǵash ret joǵarydan qazba túsirmeitin ádisti qoldanylyp otyr. Olai jasalǵan sebebi topyraq quramy aq sur tústi qatyp qalǵan tsement qospasy siiaqty berik sazdan quralǵan. Sonymen qosa bundai jerleý oryndarynda sol zamandaǵy paidalanylǵan qural saimannyń izi de saqtalǵan. A.N.Podýshkinniń jetekshiligimen ótken biylǵy arheologiialyq qazba jumystary nátijeli boldy. Aldaǵy ýaqyttarda qazba jumystary josparǵa sáikes óz jalǵasyn tappaq.