Freedom Inside '26

Totalitarizm jaǵyna eń úlken qadam jasaldy

Totalitarizm jaǵyna eń úlken qadam jasaldy
Tanymal kásipker Marǵulan Seisembai Qazaqstanda uialy telefon pen planshetke ornatylatyn "qaýipsizdik" sertifikatyna qatysty pikir bildirdi. 

"Qazaqstanda "qaýipsizdik" sertifikaty engizilip jatyr. Bul smartfonǵa nemese planshetke májbúrleý tártibimen ornatylatyn baǵdarlama. Eger siz ony ornatpasańyz, sizge Feisbýk, Instagramm, Iýtýb jáne t. b. kóptegen internet resýrstaryna qoljetimdilik shekteledi.
Munyń bári bizdiń qaýipsizdigimizge qamqorlyq tuzdyǵymen berilip jatyr. Memleketimiz ańyzdaǵy hakerlersiz aq jeke adamdar derekterin qorǵai almai jatqanda bizdiń barlyq derekterimizdi qalaisha hakerlerden qorǵamaq?

Al endi siz bul sertifikatty smartfonǵa ornatsańyz, quzyrly organdar ne istei alady: 
1. Sertifikat arqyly memleket sizdiń qupiia sózderińizge, loginderge, áleýmettik jelilerdegi betterge jáne basqa adamdarmen hat almasýǵa tipti telegram siiaqty messendjerlerge jáne t. b. qol jetkize alady. 
2. Siz VPN paidalana almaisyz. 
3. Memleket belgili adamdardyń áleýmettik jelidegi betterine kirýin shektei alady. Iaǵni, jelide tek bilikke jaqyn blogerler ǵana qalady.
4. Memleket kez kelgen adamnyń kez kelgen resýrsqa qol jetkizýin shektei alady.
5. Memleket kez kelgen sheteldik resýrstarǵa qoljetimdilikti shektei alady.

Bul tek negizgi fishkalary ǵana. Men táýlik boiy júris-turys pen sizdiń belsendiligińizdi baqylaý múmkindikteri týraly aitqan joqpyn. 
Qysqasha aitsaq, bizdi qalpaqtyń astyna aldy. Totalitarizm jaǵyna eń úlken qadam jasaldy.
Men buǵan qaraǵanda hakerlerge kóbirek senemin. Olardyń maqsattary men múddeleri maǵan túsinikti jáne olarǵa qarsy qandai da bir quraldar bar. Al munda biz sheneýnikterge tolyqtai táýeldi bolamyz.

Meniń pikirim: demokratiia jáne adam quqyǵy qorǵalmaityn elde, internetti shekteý jónindegi kez kelgen bastama erkindik qaldyqtaryn tunshyqtyrý dep esepteimin", – dep jazdy kásipker jelidegi paraqshasynda.