Toqtar Áýbákirovtiń ár suhbaty – ekskliýziv. Ótkir sóileidi. Sonysymen de jaqpaidy. Dál qazir muny qazbalap jatýdyń qajeti shamaly. Onyń ornyna Toqtar aǵanyń ár jyldary baspasóz betinde aitqan ótkir-ózekti oi-pikirlerin toptastyryp bergendi jón kórdik.
«Óz basym kezdese qalǵanda, amandasý turmaq, tipti ústel basyna birge otyrǵym kelmeitin yqpaldylardy, millionerlerdi bilemin. Budan shyǵatyn qorytyndy: adamdy aqshasyna nemese tamyr-tanysyna qarap tulǵanyń qataryna qosýǵa bolmaidy».
...
Odan buryn sen bul jerge qalai keldiń, qalai jettiń, osy mańyzdy. Maqsatyńa bireýdiń jolyn kesip, bireýge aramdyq jasap jetseń, endeshe armanyńnyń qalai oryndalǵanyn artyndaǵy urpaǵyna aitpai-aq qoiýyńa bolady. Uiat».
...
«Eshkim ury-qary, qylmysker nemese alaiaq bolyp týmaidy. Eseie kele tańdaý jasaidy. Bári osyǵan bailanysty. Bir joly el tanityn asa yqpaldy azamatpen sózge kelip qaldyq.
Ol: «Siz batyrsyz. Halyq sizdi jaqsy kóredi. Qolyńyzda qanshama múmkindik bola tura, sony qoldana bilmeisiz. Demek, aqymaqsyz. Sebebi, bas igińiz kelmeidi. Al men iile bilemin, osy sebepti qazir millioner atanyp otyrmyn», – dedi. Qazir ol shirigen bai. Óte yqpaldy. «Men baimyn, demek basqalary meniń aldymda qurdai jorǵalaýy kerek, bas iiýi tiis» dep sanaidy. Nege, bilesiz be? Óitkeni bir kezderi ózi de sóitken. Taban jalaǵan...Ózgelerdi kemsite otyra bir kezdegi masqarasynyń ornyn toltyrǵysy keledi. Al men eshqashan eshkimniń aldynda bas igen emespin».
...
«Adamnyń tabiǵaty – árdaiym jyly oryn izdeidi. Mysaly, eldiń bári nege zańger bolýǵa qumar? Óitkeni osy arqyly Qarjy politsiiasyna, prokýratýraǵa odan qaldy basqa da kúshtik qurylymdarǵa ornalasýdy armandaidy. Sebebi, qazirgi kúni kúshtik qurylymdar adamdardyń ómirine tumsyq tyǵýda, áser etýde. Tipti, bizdiń jeke ómirimizdiń ózi baqylaýǵa alǵan. Álgindei adamdardyń armany da belgili, olar basqalardyń ústinen qaraǵysy, ámirin júrgizgisi keledi».
...
[caption id="attachment_16467" align="alignleft" width="273"]
«Ǵaryshqa birden ushqam joq. Alǵashqy eki retinde bas tarttym. 90-shy jyldary Keńes úkimeti qulaǵasyn «qazaqtardyń arasynan ǵaryshqa kim birinshi bolyp ushady?» degen másele ótkir turǵan. Sol kezderi meniń kandidatýramdy Nursultan Nazarbaev qoldady. Razymyn.
Meni ǵaryshqa ushyrýǵa Dinmuhammed Qonaevtyń ózi múddeli bolatyn. Ol tustary bizde kadr tapshy edi. Shtattaǵy birneshe tájiribeli ushqysh qaitys bolǵan. Osy sebepti birden keliskem joq. Aldymen jas ushqyshtardyń arasynan tańdaý jasadyq. Biraq, kópshiligi daiyn bolmai shyqty. Tek Talǵat Musabaevtan ǵana jylt etken ot kórdik. Ony ǵaryshqa ushyrýǵa daiyndai bastadyq, alaida kásibi biligi az bolǵandyqtan bul maqsatymyz oryndalmady. Budan keiin taǵy da meniń kandidatýramdy usyndy. Ekinshi retinde taǵy bas tarttym. Sebebi, ózim jumys isteitin A. Mikoian atyndaǵy tájiribelik-konstrýktorlyq biýrony tastap ketkim kelmedi.
Úshinshi retinde prezident Nazarbaev meni jeke qabyldaýyna shaqyrdy. «Toqtar, halqymyz bul kúndi 30 jyl kútti. Ázir qolymyzda turǵan ǵaryshtyq tehnologiianyń barlyǵy biraz ýaqyttan keiin eshkimge kereksiz kúiinde qalady. Ǵaryshqa halqyń úshin ush!» dedi. Kelistim».
...
«Úsh ret depýtat boldym. Úsh rette de jolym bolǵan joq. Taratyp jiberdi. Qudai biledi, taǵy bir ret talpynyp kórsem, taǵy taratyp jiberýi múmkin. Endeshe eshkimge kedergi keltirmei-aq qoiaiyn. Mensiz-aq jumys istesin, otyrsyn. Bul jerge jyly oryndy ańsaityndar keledi. Sebebi, munda eshkim eshkimniń jaǵasynan almaidy, eshkim seni sóileýge májbúrlemeidi, tek «iá» degen túimeni bassań jetip jatyr. Eger tapsyrma joǵarydan kelse barlyǵy bir aýyzdan: «boldy, túsindik, kelisemiz» deidi. Eshqandai túzetý engizbeidi. Shynymdy aitsam, sóziniń salmaǵy, ózindik pikiri joqtardyń arasynda júrgim kelmeidi».
...
«Biz birtindep quldyrap baramyz. Anyǵynda, bul quldyraýdyń basy ǵana. Ázirgi quldyraýymyz baiaý bastalyp jatyr. Álemdik daǵdarys dendei túskende ne bolady? Aitýdyń ózi qorqynyshty.
Biz túk óndirmeitin elmiz. Shikizatqa táýeldi eldiń taǵdyry belgisiz, bolashaǵy bulyńǵyr. Álem bizdiń shikizattan bas tartqan kúni naǵyz quldyraý bastalady. Anyǵynda, biz quzǵa qulaimyz. Mine, sol kezde ǵana halyq biliktiń osy ýaqytqa deiin túk bitirmegenin anyq uǵynady».
Daiyndaǵan, Dýman BYQAI
