Prezident Qasym-Jomart Toqaev usynǵan “Ádiletti Qazaqstan” tujyrymdamasy keiingi jyldary eldiń saiasi kún tártibindegi negizgi ideologiialyq baǵyttardyń birine ainaldy. Saiasattanýshy Asylbek Izbaiyrovtyń pikirinshe, bul bastamanyń qoǵamǵa ornyǵýy men saiasi reformalardyń júzege asýynda Memleket basshysynyń jeke saiasi ustanymy men basqarý stili mańyzdy ról atqaryp otyr, dep habarlaidy dalanews.kz.
Sarapshynyń pikirinshe, ádilet uǵymy qazaq qoǵamynyń dúnietanymy men rýhani bolmysynda ejelden bar qundylyqtardyń biri.
“Ádilet – adamzatqa ortaq ámbebap qundylyq. Islamdaǵy “ádil” uǵymy sekildi, ol dúnietanymnyń irgeli ontologiialyq negizderiniń biri sanalady. Islammen birge ádilet túsinigi qazaqtyń ádebine, iaǵni ulttyq moraldyq-etikalyq qundylyqtar júiesine tereń sińgen. Sondyqtan atalǵan uǵym qoǵamnyń zaiyrly bóligine de, dini bóligine de birdei jaqyn ári túsinikti. Menińshe, dál osy sebepten “Ádiletti Qazaqstan” memlekettik ideologiianyń ózegine ainaldy”, – deidi Asylbek Izbaiyrov.
Onyń aitýynsha, ádilet uǵymy tek quqyqtyq tártippen shektelmeidi. Ol qoǵamdaǵy ishki rýhani tazalyqpen de sabaqtas.
“Ádilet – bir jaǵynan tepe-teńdik izdeý bolsa, ekinshi jaǵynan adam men qoǵamnyń tabiǵi ishki suranysy. “Ádilet” sóziniń túbiri “adal” uǵymymen sabaqtas. Bul bailanys musylmandyq dástúrde de, qazaqtyń tanymdyq-filologiialyq júiesinde de kórinis tabady. Osy úndestikti asha otyryp, biz olardy syrtqy forma men ishki mazmunnyń araqatynasy retinde sipattai alamyz. Ádilet – zań men tártiptiń kórinisi bolsa, adaldyq – ishki rýhani tazalyqtyń ólshemi. Osydan kelip “Adal azamat” ideologemasy týyndaidy. Mundaǵy basty saiasi messedj – Qazaqstan ár adam ózin ádil qorǵalǵan sezinetin memleketke ainalýy tiis”, – dedi saiasattanýshy.
Sarapshy “Ádiletti Qazaqstan”tujyrymdamasynyń Memleket basshysy úshin de erekshe saiasi mańyzy bar ekenin aitty.
“Ádiletti Qazaqstan” uǵymyn alǵash Prezidenttiń ózi jariialady. Bul Toqaev úshin mańyzdy saiasi messedj ári bolashaqtaǵy saiasi murasynyń bir bóligi dep oilaimyn. Alaida bul tujyrym búkil memlekettik júieniń jumysyna qatysty bolǵandyqtan, Prezident barlyq deńgeidegi protsesterge tikelei aralasa almaidy. Onyń negizgi mindeti – strategiialyq baǵyttardy aiqyndaý. Al ony júzege asyrý memlekettik apparat pen qoǵamnyń ortaq jaýapkershiligine bailanysty. Eger memleket pen qoǵam ádilet qaǵidatyna birdei umtylsa, ýaqyt óte kele onyń nátijesin bárimiz sezinemiz”, – dedi ol.
Saiasattanýshy Qasym-Jomart Toqaevtyń basqarý stiline de toqtalyp, ony diplomat ári intelligent saiasatker retinde sipattady.
“Memleket basshysy eń aldymen – diplomat ári intelligent tulǵa. Onyń tusynda saiasatta intellektýaldy tereńdik pen mazmun arta tústi. Qasym-Jomart Toqaevtyń ziialylyǵy memlekettik apparattaǵy qarym-qatynas mádenietine de yqpal etip, sheneýnikter arasynda syilastyq pen parasattylyqtyń belgili bir shekarasyn qalyptastyrdy. Bul – mańyzdy oń ózgeris”, – dedi Asylbek Izbaiyrov.
Sonymen qatar ol qazirgi geosaiasi jaǵdaida kásibi diplomattyń el basqarýy Qazaqstan úshin mańyzdy artyqshylyq ekenin atap ótti.
“Eldiń halyqaralyq arenadaǵy múddesin qorǵaýǵa erekshe basymdyq berilip otyr. Qazirgi álemdik tártip kúsh faktory aldyńǵy orynǵa shyqqan kúrdeli transformatsiia kezeńinen ótip jatqanyn eskersek, Qazaqstan úshin kásibi diplomattyń memleket basqarýy úlken artyqshylyq dep oilaimyn. Toqaevtyń diplomatiialyq tájiribesi elimizdiń memlekettilik “kemesin” túrli geosaiasi qaterler men táýekelderden aman alyp ótýge múmkindik beredi”, – dedi sarapshy.
Onyń pikirinshe, Prezident ishki saiasatta da qoǵam suranysyna barynsha sezimtal júie qalyptastyrýǵa tyrysyp otyr.
“Bul, eń aldymen, 2022 jylǵy Qańtar oqiǵasynyń qaitalanýyna jol bermeý maqsatymen bailanysty. Sonymen birge Toqaev kezeńinde ulttyq biregeilikti qalyptastyrý men eldegi birtutas saiasi ult qurý máselesine de naqty qadamdar jasala bastaǵany qýantady”, – dedi ol.
Sarapshy Prezidenttiń qoǵammen bailanysy men saiasi ritorikasyna da baǵa berdi.
“Prezident apparaty qoǵamdy alańdatqan máselelerge óte sergek qaraidy. Sondyqtan azamattar áleýmettik jelilerde Memleket basshysynyń akkaýntyn jii belgileidi. Prezident qoǵam suranysyna jii ún qatyp, óz sózderinde halyq kótergen máselelerge nazar aýdarady”, – dedi Asylbek Izbaiyrov.
Ol jańa Konstitýtsiia jobasyn ázirleý kezinde halyqtyń keńinen tartylýyn osy saiasattyń aiqyn kórinisi retinde baǵalady.
“Mundai jumystyń jarqyn mysaly – keiin referendýmda qabyldanǵan jańa Konstitýtsiia jobasyn ázirleýge myńdaǵan qazaqstandyqtyń qatysýy. Sonymen qatar Toqaev tek qoǵamda bolyp jatqan oqiǵalarǵa reaktsiia bildirip qana qoimaidy. Ol qoǵamdyq pikir men saiasi diskýrsty belgili bir baǵytqa jeteleitin jańa maǵynalar men uǵymdardy ózi qalyptastyrady. “Ádiletti Qazaqstan” túsiniginiń saiasi ainalymǵa enýi – sonyń aiqyn dáleli”, – dedi sarapshy.
Saiasattanýshynyń sózinshe, Qasym-Jomart Toqaev búginde “Ádiletti Qazaqstan” ideiasyn qoǵamǵa jetkize alǵan saiasi tulǵaǵa ainaldy.
“Árine, bul – ázirge ideia deńgeiindegi tujyrymdama. Onyń máni memlekettik júieni qarapaiym azamattardyń múddesin qorǵaýǵa baǵyttap transformatsiialaýda jatyr. Mundai ózgerister siqyrly taiaqshanyń bir silteýimen júzege aspaidy. Oǵan ýaqyt, jańa býyn, qoǵamdyq kelisim jáne osy saiasatqa degen qoldaý qajet. Eger osy faktorlardyń barlyǵy bir arnaǵa toǵyssa, onda “Ádiletti Qazaqstan” el damýynyń shynaiy ári ómirsheń modeline ainalýy ábden múmkin”, – dedi Asylbek Izbaiyrov.