El damýyna serpin bergen keńes
Aqorda tórinde ótken onlain júzdesýde Qazaqstandaǵy munai-gaz salasynyń investitsiialyq tartymdylyǵyn arttyrý men odan ári damytý sharalary jan-jaqty talqylandy. Júzdesýge Úkimet basshysynyń orynbasary Roman Skliar, Eni S.p.A., Royal Dutch Shell, INPEX Corporation, Chevron, Exxon Mobil, CNPC, Total E&P siiaqty iri munai-gaz kompaniialarynyń basshylary qatysty.
Sheteldik investorlar keńesi Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń bastamasymen qurylǵan elimiz úshin ekonomikalyq oryny erekshe organ. Keńes sheteldik investorlar men QR Úkimeti arasyndaǵy ózekti máselelerdi oń baǵytta sheshý maqsatynda qurylǵan bolatyn.
Mine, 23 jyldan beri atalmysh keńes el ekonomikasyna qomaqty qarjy salǵan investorlarǵa qoldaý kórsetip, týyndaǵan máselelerdi birlesip, sheshetin dialog alańyna ainaldy. Sonymen qatar Sheteldik investorlar keńesi elimizdiń investitsiialyq klimatyn jaqsartý jolynda da qyrýar jumystar atqarǵanyn atap aitýymyz kerek.

Toqaev Teńiz kenishindegi qurylystyń kesheýildeýine alańdaýshylyq bildirdi
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Sheteldik investorlar keńesiniń júzdesýinde birinshi bolyp sóz alyp, pandemiia jaǵdaiynda munai-gaz sektorynyń óndiristik qarqynyn báseńdetpeý kerek ekenin alǵa tartty. Bul úshin munai-gaz sektorynyń tehnologiialyq turǵydan jańǵyrýyna basa kóńil bólýdiń mańyzy zor.
– Qazirgi tańda munai-gaz sektorynyń el ekonomikasyn úshin oryny erekshe. Sondyqtan bul salaǵa qatysty atqarylyp jatqan jumystar udaiy meniń nazarymda. Bizder munaiǵa bai memleket retinde qolda bar áleýetimizdi meiilinshe tiimdi paidalanýǵa kúsh salýymyz kerek. Elmizdiń ekonomikalyq ósimin qamtamasyz etý úshin Teńiz, Qashaǵan jáne Qarashyǵanaq kenshindegi qolǵa alynǵan jobalardy kestege sai júrýi mańyzdy, – degen Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Teńiz kenishin keńeitýge qatysty qurylys jumystarynyń kesheýildep jatqanyna alańdaýshylyǵyn bildirdi.
Teńiz kenishindegi qolǵa alynǵan qurylys jumystarynyń aýqymy óte keń. Elimizdiń munai-gaz sektorynda buryn-sońdy mundai aýqymdy qurylys jumystary qolǵa alynbaǵanyn eskeresek, Teńiz kenishiniń óndiristik qýatyn arttyrýǵa qatysty jobanyń qanshalyqty mańyzdy ekenin baǵamdaýǵa bolady.
Qurylys jumystary tolyqtai júzege asyrý úshin teńiz tabanyna 23 myńnan astam temir tirleýler qaǵý kerek. Osydan-aq qolǵa alynǵan jumysty masshtabyn baiqaýǵa bolady.
TengizChevroil kompaniiasy júzege asyryp jatqan joba tolyqtai iske asqannan keiin Teńiz kenishinde óndiriletin munai kólemi 12 mln tonnaǵa artady. Bul óz kezeginde el ekonomikasynyń órkendeýine aitarlyqtai úles qosatyny anyq.
Sondyqtan Meleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bul jobany kesheýildetpei tez arada aiaqtaýdy talap etýin túsinýge bolady.

Investitsiialyq klimatty qalai jaqsartamyz?
Onlain júzdesýde Qasym-Jomart Toqaev Qashaǵan ken ornyn igerýdiń keleshegi jaiynda sóz qozǵady. Prezident munai óndirýdi táýligine 1,1 million barrelge deiin ulǵaitý boiynsha jumystyń úshinshi kezeńin júzege asyrýdyń naqty josparyn jasaý qajet ekenine toqtaldy.
Elimizdiń munai-gaz sektoryn damytý úshin qomaqty investitsiia qajet. Munai baǵasy birshama tómendegen qazirgi ýaqytta sheteldik investorlardy tartý da ońai sharýa emes.
Bul rette Qasym-Jomart Toqaev Úkimetke investitsiia salýdyń jańa tetikterin ázirleýdi tapsyrdy. Aldaǵy ýaqytta Úkimet jetildirilgen modeldik kelisimsharttyń úlgilerin daiyndap, Prezident nazaryna usynýy tiis.
Bul qujat investitsiialyq preferentsiialarǵa kepildik berip, olardyń quqyqtyq jaǵynan qorǵalýyn jan-jaqty qamtamasyz etedi. Bul baǵyttaǵy jumystardy Sheteldik investorlar keńesiniń múshelerimen birlesip sheshýdiń mańyzy zor. Óitkeni osyǵan deiingi sheteldik investorlardyń quqyn qorǵaý isine qatysty zańnmalyq qujattardyń kópshiligi osy keńeste daiyndalǵan bolatyn. Qasym-Jomart Toqaev Úkimetke jańa qujatty daiyndaý barysynda Sheteldik investorlar keńesiniń múshelerimen tyǵyz qarym-qatynasta jumys istedi tapsyrdy.
Óz kezeginde vitse-premer Roman Skliar Prezident pen Keńes múshelerine aldaǵy ýaqytta investorlardyń jer qoinaýyn geologiialyq barlaý jáne óndirý jumystaryna kóshýge kepildik beretin kelisiminiń ázirlenip jatqanynan jetkizdi.
Jańa kelsimge sai investoralyr ózderine jumys isteýge ruqsat berligen aýmaqtardy geologiialyq barlaý jumystaryn júrgizip, jedel áreket etýine múmkindik beredi.
Bul baǵyttaǵy jumystar elimizdiń geologiialyq barlaý jumystarynyń zaman talabyna sai damýyna yqpal etetini sózsiz.
Búginde Qazaqstanda el ekonomikasyna investitsiia tartý úshin kóptegen jumystar qolǵa alynyp jatqany belgili. Kezinde Elbasy Nursultan Nazarbaev shetel investitsiiasyn tartýǵa Syrtqy ister ministrliginiń shet eldegi elshilik qyzmetkerlerin de tartýdy tapsyrǵan bolatyn. Budan basqa memlekettik mekemelerge investorlardyń ótinishteri men suraqtaryna jedel jaýap berý «bir tereze» qaǵidaty boiynsha qyzmet kórsetý isi qolǵa alyndy. Jiyn sońynda Qasym-Jomart Toqaev investorlarǵa óz usynystaryn Úkimetke joldaýyn tapsyrdy. Osylaisha Memleket basshysy kelisip pishilgen tonnyń kelte bolmaitynyn taraptardyń esine saldy.
Nurlan Jumahanov