Freedom Inside '26

Toqaev: «Bilik halyq aldyndaǵy jaýapkershiligin sezinýi kerek»

Toqaev: «Bilik halyq aldyndaǵy jaýapkershiligin sezinýi kerek»
Saiasi reforma bir kúnniń nemese bir jyldyń sharýasy emes. Muny el irgesin shaiqaltpai, bereke-birligin buzbai, baiyppen jáne birtindep iske asyrýymyz kerek. Biraq, reformany soza berýge de bolmaidy. Bilik halyqtyń aldyndaǵy óz jaýapkershiligin sezingeni jón.

Sol sebepti biz aýyl jáne kent ákimderin sailaýǵa kóshemiz. Osy arqyly eń tómengi deńgeiden bastap jergilikti ózin-ózi basqarý júiesin nyǵaitamyz. Bul qadam ózekti máselelerdi turǵyndar men jergilikti biliktiń birlesip sheshýi úshin qajet. Sodan keiin aýdan ákimderin sailaimyz. Jańa júie óziniń tiimdiligin kórsetse, budan da joǵary deńgeidegi ákimderdi sailaityn bolamyz.

Biraq, saiasi jańǵyrý barysynda asyǵystyqqa boi aldyrýǵa jáne jalań uranǵa erip, memlekettik júieni daǵdarysqa ushyratýǵa bolmaidy. Bir sátte barlyǵyn túbirimen ózgertý nege ákep soqtyratynyn keibir elderdiń búgingi ahýalynan kórip otyrmyz.


Elimizde, eń aldymen, adamnyń quqyǵyn tolyǵymen saqtaýǵa negizdelgen zań men tártip bolýy kerek. Anarhiia men júgensizdik jaqsylyqqa aparmaityny anyq.

Qazaqstannyń saiasi júiesi zaman talabyna sai damyp keledi. Májilis depýtattarynyń biylǵy sailaýy – kóppartiialy Parlamentti ornyqtyrý jolyndaǵy mańyzdy qadam.

Bizde saiasi kózqarastary ártúrli partiialar bar. Olardyń ustanymdary konservativti, liberaldy, ultshyl, sotsialist jáne taǵy basqa bolýy múmkin. Bul – tabiǵi úderis. Saiasi pliýralizm memleketti evoliýtsiialyq jolmen damytýǵa jáne nyǵaitýǵa múmkindik beredi. Saiasi kúshter osyndai áralýan bolsa da, barshasyn biriktiretin jáne bárine ortaq qundylyq bar. Ol – qasterli Táýelsizdik.

Bizdiń maqsatymyz – keler urpaqqa Qazaqstandy tuǵyry myǵym, ekonomikasy qýatty, rýhy asqaq memleket retinde tabystaý jáne eldik isterdi shashaý shyǵarmai laiyqty jalǵastyratyn jasampaz urpaq tárbieleý.

HHI ǵasyr – bilim men biliktiń dáýiri.

Ár adam ózin úzdiksiz jetildirip, jańa kásipterdi igerip, únemi zaman aǵymyna beiimdelý arqyly ǵana básekelik qabiletin arttyra alady. Bilim men tehnologiia, joǵary eńbek ónimdiligi el damýynyń basty qozǵaýshy kúshi bolýǵa tiis. Bul týraly uly Abai: «Adam balasy adam balasynan aqyl, ǵylym, ar, minez degen nárselermen ozbaq. Onan basqa nársemenen ozdym ǵoi demektiń bári de – aqymaqtyq» degen.

Táýelsizdik jyldarynda talantymen tańdai qaqtyrǵan jas órenderdiń tutas legi ósip-jetildi. Búkil álemdi aýzyna qaratqan ǵajaiyp daryn ieleri de bar. Olar – Qazaqstannyń mádeni kelbeti, elimizdi halyqaralyq arenada tanytyp, Táýelsizdik qundylyqtaryn jer júzine pash etetin rýhani elshilermiz, bizdiń airyqsha kúshimiz («soft power»). Osyndai azamattarǵa qamqor bolý – memlekettiń mindeti.

Qazaqstan Prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń «Egemen Qazaqstan» gazetine shyqqan maqalasynan úzindi