Teologtar dini ekstrizmge úsh baǵytta soqqy berýde

Teologtar dini ekstrizmge úsh baǵytta soqqy berýde
Búginde memleket destrýktivti aǵymdar men ekstrimistik uiymdarydyń el ishin uia salmaýy úshin qoldan kelgen is-sharalardyń bárin júzege asyryp keledi. Osylaisha elimizde destrýkivti aǵymdarǵa qarsy imýmnitet qaltypasýda. Osydan onshaqty jyl buryn iri qalalarda ár túrli dini aǵymdardyń sońynda júrgen adamdar kóshelerde túrli dini ádebietterdi taratyp, eldiń sanasyn ýalaýshy edi. Qazir kóshelerden ondai áreketti kórmeimiz

Jalpy, destrýktivti dini aǵymdar da zaman aǵymyna sai ózderiniń jumysyn jańartyp, jańǵyrtyp otyratynyn umytpaýymyz kerek. Búginde dini aǵamdardyń óz jumysyn kóshede ashyq júrgizbegenimen búkil halyq kóz almai qarap otyrǵan áleýmettik jelide jurtty arbap, kópshilikti óz jaǵyna tartýǵa árekettenip júrgeni jasyryn emes. Osylaisha ekstrimistik toptar áleýmettik jelini de óziniń ideologiiasyn nasihattaityn quralǵa ainaldyryp aldy.

Osyǵan deiin tehnologiianyń qaryshtap damýy adamzat balasynyń bilimdarlyǵyn arttyryp, kókirek kózin asha túsedi dep bir jaqty oilap keldik.

Biraq ekstrimistik uiymdardyń jańa tehnologiia igiligin óz maqsatyna paidalanǵanyn kórgenimizde adamdardyń bilimdi bolý tehnologiiamen bailanystyrýdyń qate ekenin kózimiz jetkendei boldy. Bilimdi bolý, oqýǵa qumartý adamnyń jeke yqylasynan týyndaityn dúnie ekenin baiqadyq. Kez kelgen qoǵam jańa tehnologiianyń kómegin paidalanyp dini ekstrizmge toitarys berý kerek.


Dini ekstrimizmniń aldyn alý aýqymdy úlken jumys. Muny memlekettik deńgeidi is-sharalar qabyldap qana shekteýge bolady. Qazirgi tańda bizdiń elimizde dini ekstrimizmniń keń tarlmaýy úshin barlyq múmkindikter qarastyrylǵan. Bul rette arnaiy zańdardyń qabyldanyp, qoi terisin jamylǵan ekstrimistik uiymdardyń naqty nemen ainalysatynyn ashyp aityp, halyqty saqtandyryp otyratyn júie qalyptasqan.

Óz kezeginde Dalanews.kz aqparattyq agenttigine Shyǵys Qazaqstan oblysy boiynsha Din isterin zertteý ortalǵynyń direktory Ernar Qydyrmollaev elimizde destrýktivti aǵymdarǵa qarsy kúrestiń qalai qalaptasqanyn qysqasha áńgimelep berdi.

– Destrýktivti aǵymdarǵa qarasy kúreske memleketimiz qatty kóńil bólip otyr. Óz basym bul baǵyttaǵy jumystardy úshke bólip ataýǵa bolady. Birinshisi, aqparattyq túsindirý jumystary. Bizdiń ortalyq Shyǵys Qazaqstan oblysy aýmaǵynda aqparattyq túsindirý jumystaryn úzdiksiz júrgizip keledi. Aqparattyq jumystardy júrgizgende kezinde qandaida bir teris aǵymdardyń arbaýyna túsip qalǵan toptar men adamdarmen bizdiń mamandar júieli túrde túsindirý jumystaryn júrgizedi. Óitkeni olardy bir aitqannan raiynan qaita qoimaityny belgili. Sol sebepti mundai adamdardy tirkeýge alyp, olarmen udai jumys isteimiz. Al qarapaiym halyqqa «dini ekstrimizm men dini terorizm ne ekenin, odan ózi men jaqyndaryn qalai saqtaýdyń joldaryn túsindiremiz.

Ekinshi, aderstik jumys dep atalady. Ortalyqtyń telogtar men mamandary destrýktivti aǵymnyń sońyna túsip ketken adammen betpe-bet otyryp jumys isteidi. Teris aǵymdardyń nasihaty ótip ketken mundai adamdardyń bir sátte betin qaitarý múmkin emes. Óitkeni olardyń da qarsy aitatyn ýáji taýsylmaidy. Mundaida bizdiń teolog mamandar qazaq topyraǵynda paida bolǵan dástúrli dinder jaiynda maǵulmat berip, adasqan adamnyń kózin ashýǵa tyrysamyz. Jat aǵymnyń soǵyna túsken adamdarmen jumys isteýdegi tiimdi tásildiń biri – bizdiń zańdarymyz bolyp tur. Mamandar el azamattary Qazaqstannyń zańdaryn basshylyqqa alyp ómir súretinin aityp, túsindiredi. Qazaqstan zańdary el aýmaǵynda destrýktivti aǵymdardyń shektep, ony nasihattaýshylardy qylmystyq jaýapkershilikke tartatynyn aityp jan-jaqty túsindiremiz. Osylaisha destrýktivti aǵymdardyń jeteginde ketken azamattardyń sanasyna sáýle túsirýge barynsha tyrysyp kelemiz.


Osy rette ekinshi baǵyt boiynsha bostandyqta júrgen azamattardyń ǵana emes, dini ekstrizm boiynsha aiyptalyp temir tordyń arǵy jaǵynda jazasyn ótep júrgen azamattarmen de jumys isteitinimizdi aita ketýimiz kerek. Osylaisha bizdiń mamandar túzetý mekemelerine júieli túrde baryp, olardyń suraqtaryna jaýap berip, dástúrli dinimiz ben qundylyqtarymyz jaiynda áńgimelep olardy mazalǵan suraqtarǵa jaýap beredi.

Úshinshi baǵyttaǵy jumysymyzdy ǵalamtor jelisindegi kontrpropagandalyq jumys dep atasaq bolady. Qazirgi tańda destrýktivti aǵamyzdar indeologiiasyn áleýmettik jeli men internet jelisi arqyly júrgizgendi jón kóredi. Halyqtyń jat aǵymdardyń arbaýyna túsip qalmaýy úshin ortalyqtyń kontrpropagandalyq bóliminde bilikti telogtar, psiholog mamandarmen qatar internet jelisin jetik beletin IT mamandary da úzdiksiz jumys istep keledi. Ortalyq qyzmetkerleri dinii aǵymdardan qalai saqtanýdy úndeitin qysqa metrajdy filmder men rolikterdi áleýmettik jelilerge udaiy júktep otyrady.

Budan basqa bizdiń teolog mamandar dingi qatysty halyqty mazalap júrgen suraqtar boiynsha arnaiy rolikter túsirip, ony keńinen nasihattaimyz. Osylaisha oblys aýmaǵyndaǵy halyqtyń jat aǵymdardyń arbaýyna túsip ketpeýi úshin bar kúsh-jigerimizdi salýdamyz, – deidi Ernar Qydyrmollaev myrza.

Búginde destýrktivti aǵymdarǵa qarsy jumystardy bir sátke de bosańsytýǵa bolamaidy. Olar bos keńistikte lezde óz ideologiiasymen toltyryp tastaityny belgili. Sondyqtan elimizdiń ár oblysynda Din isterin zertteý ortalyqtarynyń jasqatalyp, dini ekstrmizmge qarsy jumystardyń júrip jatqanyn kópshilik bolyp qoldaýymyz kerek. Bul saladaǵy teolog mamandardyń sanyn arttyryp, halyqtyń dini saýattylǵyn kótergen saiyn qaýip bulty seiiletini anyq.