Prezident Qasym-Jomart Toqaev AQSh saparynan keiin biraz aýys-túiis jasady. Dalanews.kz saiasattanýshylarmen tildesip, munyń astarynda qandai saiasi mán bar ekenin surady.
Kimder qyzmetimen qosh aitysyp, kimder jańa qyzmetke taǵaiyndaldy?
Keshe Memleket basshysynyń ókimimen Baqytjan Sapiev Qazaqstan Respýblikasy Prezidentiniń keńesshisi bolyp taǵaiyndaldy, ol burynǵy atqarǵan laýazymynan bosatyldy.
Al Álihan Jamsatov Qazaqstan Respýblikasy Prezidenti ákimshiliginiń memlekettik baqylaý bóliminiń meńgerýshisi laýazymyna taǵaiyndaldy.
Sonymen qatar, Tamara Dúisenova Qazaqstan Respýblikasy Prezidentiniń kómekshisi laýazymynan bosatyldy.
Qanat Sharlapaev ta Qazaqstan Respýblikasy Prezidentiniń ekonomikalyq máseleler jónindegi kómekshisi laýazymynan bosatyldy.
Ernar Baspaev ta Qazaqstan Respýblikasy Prezidentiniń keńesshisi laýazymynan bosatyldy.
Odan bólek Erjan Qazyhan Qazaqstan Respýblikasy Prezidentiniń halyqaralyq máseleler jónindegi kómekshisi laýazymynan bosatyldy. Ol Jeneva qalasyndaǵy (Shveitsariia) Birikken Ulttar Uiymynyń bólimshesi men basqa da halyqaralyq uiymdar janyndaǵy Qazaqstan Respýblikasynyń turaqty ókili laýazymyna taǵaiyndaldy.
Al Erlan Álimbaev Jeneva qalasyndaǵy (Shveitsariia) Birikken Ulttar Uiymynyń bólimshesi men basqa da halyqaralyq uiymdar janyndaǵy Qazaqstan Respýblikasynyń turaqty ókili laýazymynan bosatyldy.
Búgin Prezident syrtqy ister ministrin de aýystyrdy.
Murat Nurtileý Prezidenttiń halyqaralyq investitsiia jáne saýda yntymaqtastyǵy jónindegi kómekshisi bolyp taǵaiyndaldy.
Onyń ornyna Ermek Kósherbaev Qazaqstan Respýblikasynyń syrtqy ister ministri bolyp taǵaiyndaldy, ol burynǵy atqarǵan laýazymynan bosatyldy.
AQSh saparynan keiin Aqordadaǵy aýys-túiistiń syry nede?
Saiasattanýshy Daniiar Áshimbaev Aqordadaǵy aýys-túiis nege bailanysty ekenin aitty.
"Ádettegidei naqty derekter keltirilgen joq. Boljamǵa qaraǵanda, ákimshilikke Erbolat Dosaevtyń kelýine bailanysty fýnktsiialar qaita bólingen siiaqty. Aitpaqshy, onyń tegi Aqorda saitynda paida boldy. Ol Aibek Dádebai men Qaýipsizdik keńesiniń hatshysy Ǵizat Nurdáýletovtiń arasynan oryn aldy, – dedi ol.
Halyqaralyq saiasattanýshy Janat Momynqulov Dalanews.kz-ke bergen suhbatynda AQSh saparynan keiingi kadrlyq ózgerister Qazaqstan diplomatiiasynyń qazirgi kezeńdegi qiyndyqtary men jańa talaptarynyń aiqyn kórinisi ekenin aitty.
"Bul qadam josparlanǵan nátijelerge qol jetkizilmegenin kórsetip qana qoimai, syrtqy saiasattaǵy tásilderdi qaita qaraýdyń qajettiligin de meńzeidi.
Búgingi geosaiasi jaǵdaida Qazaqstanǵa kópvektorly saiasattyń 2.0 nusqasy qajet. Nazarbaev dáýirindegi "barlyǵymen dostyq" modeli endi jetkiliksiz; qazir pragmatikalyq áriptestikke, iaǵni naqty investitsiialar, tehnologiialar men kólik dálizderi boiynsha kelisimderge basymdyq berý mańyzdy. Ekonomikalyq jáne biznes diplomatiianyń róli kúrt artýǵa tiis.
Sonymen qatar, diplomatiiamyzǵa sapa men jyldamdyqqa negizdelgen jańa býyn kadrlary qajet: halyqaralyq quqyq pen ekonomikany meńgergen tehnokrattar, transulttyq biznes tartatyn kásibi elshiler, aimaqtyq erekshelikti tereń biletin sarapshylar. Burynǵydai tek til bilý ne "protokoldyq ádemilik" jetkiliksiz, qazirgi talap nátijege jumys isteitin, sheteldik qoǵammen tez aralasyp, el múddesin qorǵai alatyn kásibi diplomattardy qajet etedi", - dedi sarapshy.
Sarapshy Erbol Edilov te kesheden bergi aýys-túiis tóńireginde pikir bildirdi.
"Sońǵy kadrlyq ózgeristerdiń ishinde eń kóp talqylanǵany – endi burynǵy vitse-premer, syrtqy ister ministri Murat Nurtileýdiń otstavkasy. Degenmen basqa aýys-túiisterdi de eskerý qajet. Ázirge kórinip turǵany: aýys-túiis munymen bitpei, aldaǵy kúnderi de jalǵasýy múmkin.
Nurtileý asa mańyzdy ári yqpaldy qyzmetinen shettetildi. Bul laýazym syrtqy saiasatqa ǵana emes, ishki kún tártibine de áser etetin. Degenmen onyń Memleket basshysynyń kómekshisi bolyp taǵaiyndalýyn Toqaevtyń kadryn qorǵap otyrǵanynyń belgisi dep baǵalaǵandar bar. Murat Nurtileýge taǵylǵan aiyptar dáleldengen joq, resmi derekter de usynylmady. Biraq qoǵamda kúmán qalyp qoiǵany ras. ...Bul belgili bir kúshter Nurtileýdi saiasi arenadan yǵystyrýǵa umtylǵanyn kórsetetindei.
...Qalai bolǵanda da Prezident kómekshisi qyzmeti syrttai kóringendei eleýsiz emes. ...Aita ketý kerek, Nurtileý ázirge "Orda" saitynyń redaktory Gúlnara Bajkenovanyń aiyptaýlaryna bailanysty eshqandai túsinikteme bergen joq ári sotqa júginbedi. Bul da qoǵamda ártúrli pikirlerge jol ashyp otyr.
Basqa kadrlyq aýys-túiisterge kelsek, Aqorda men Prezident ákimshiliginiń quramyn kúsheitý baiqalady. Sonymen qatar, senimdi aqtamaǵan sheneýnikterden arylý da júrip jatyr. Mysaly, Niý-Iorkke barǵan delegatsiianyń negizinen sheneýnikterden quralǵan. Dese de investitsiia tartý jáne jańa jobalar máselesinde biznes ókilderiniń qatysýy mańyzdyraq. Al batys investorlary memlekettik sheneýnikterden góri óz áriptesterine kóbirek senedi", - dedi ol.
Saiasattanýshy Ózbekstannyń jáne Qazaqstannyń AQSh-pen ózara jasaǵan kelisimderin salystyrdy.
"Qazaqstan men AQSh arasynda 4,2 mlrd dollarlyq lokomotiv kelisimi jasaldy, biraq ol el ishinde suraqtar týǵyzdy. AQSh prezidenti Donald Tramp buǵan qýanǵanymen, Toqaevpen tek telefon arqyly sóilesýdi jetkilikti kórdi. Al Ózbekstan prezidenti Shavkat Mirziioevpen betpe-bet kezdesip, 6 minýt ýaqyt bóldi. Onyń ústine ózbekterdiń kelisimi Qazaqstannan eki ese kólemdi boldy. Bul jaǵdai Qazaqstannyń aimaqtyq kóshbasshy retindegi beinesin álsiretip, Ózbekstandy batys investorlary úshin tartymdyraq qyldy.
...Bul syrtqy saiasat vedomstvosynyń, sonyń ishinde QR-nyń AQSh-taǵy burynǵy elshisiniń úlken kemshiligi boldy degen pikirge qosylamyn. Sondyqtan Toqaev halyqaralyq blokta shuǵyl rotatsiia júrgize bastaǵany qisyndy. Árine, ol óziniń keńesshilerin, kómekshilerin de "tazartty", - dep túiindedi sarapshy.
