Onyń: «Turaqty áskerge jazylý, qabyldaý Resei Federatsiiasynyń aýmaǵynda júrgiziledi. Onda qurmetpen qarsy alady. Jańareseige alyp barady. Tamaqtandyrady, jatyn oryn beredi. Oqytady. Jaqsy jalaqy tóleidi, syiaqysy da bar», – deýi ne sandyraq? Bul ǵana emes, jazbasynda óziniń telefon nómerin qaldyrǵan adamdarǵa ol jaqtaǵy (soǵys júrip jatqan jaqty meńzep) jasaqshylar kóshbasshysymen tanystyratynyn aitady.
Tarazdyq Taichibekov birneshe ret Qazaqstan, Ýkraina men taǵy birqatar postkeńestik elderdiń Reseige enýin qoldaýǵa shaqyryp, shyr-pyry shyǵýyn toqtatar emes. Taiaýdaǵy sandyryǵynda ol (sózbe sóz keltireiik): «Pridet vremia. Vostorjestvýet spravedlivost. Kazahstan vernetsia na svoe zakonnoe istoricheskoe mesto v sostav Rossii. Býdet odna obshaia strana. Posle togo kak Kazahstan vernetsia sostav Rossii ýje bolshe nikto nikomý ne skajet slova o tom «Chemodan – Vokzal – Rossiia» ibo eto i býdet Rossiia. Kazahstan – eto Rossiia», – dep ottapty.
Osy tusta myna bir jait oiǵa oralyp otyr. 2011 jylǵy 12 qarasha kúni Taraz qalasynda lańkes Maqsat Qarievtiń lań salýynan jeti birdei arystai azamatymyz oqqa ushqan edi. Sonda, kánigi lańkestiń sybailastaryn izdestirý kezinde biren-saran kinásiz adamdardyń da jaýapqa tartylǵanyn estigenbiz. Kóptegen jigitter kóp jyldardan beri kórkin keltirip turǵan saqal-murttaryn qyrǵyzyp tastap, «ash páleden qash pále» degendei álekke túsken. Al, myna Taichibekov meken-jaiyn, telefondaryn kórsetip, jelikken jigitterimizdiń qolyna ashyqtan-ashyq qarý-jaraq bergeli otyrǵan joq pa? Ári óziniń teris piǵyldy jaqtaitynyn da anyq aityp otyr ǵoi! Sonda, onyń arty qandy qaqtyǵysqa, beibit turǵyndardy basyp-janshýǵa aparmaidy dep kim aita alady? Ashyq aityp, aibat kórsetip, eshteńeden qaimyqpai otyrǵanyna qaraǵanda, onyń artynda áldebir adamdardyń, tipti, kúsh-qurylymdarynyń bolýy da múmkin. Endeshe, bizdiń quqyq qorǵaýshylarymyz, qaýipsizdikti kúzetýshilerimiz nege bul aram nietti áreketterdiń aldyn almaidy? Áleýmettik jelilerdegi sońǵy jazbasynda Taichibekov «Qazaqstannyń Reseige qosylýyn AQSh-ta qoldaidy. Biraq, AQSh Resei Qazaqstanǵa qandy joryq jasasa eken dep tileidi, al Resei Qazaqstandy beibit jolmen óziniń qataryna qosýdy qalaidy. Men de sony qalaimyn. Solai bolǵany jón», – dep kókidi.
[caption id="attachment_9080" align="alignleft" width="377"]
Tarazdyq Taichibekov birneshe ret Qazaqstan, Ýkraina men taǵy birqatar postkeńestik elderdiń Reseige enýin qoldaýǵa shaqyryp, shyr-pyry shyǵýyn toqtatar emes. Taiaýdaǵy sandyryǵynda ol (sózbe sóz keltireiik): «Pridet vremia. Vostorjestvýet spravedlivost. Kazahstan vernetsia na svoe zakonnoe istoricheskoe mesto v sostav Rossii. Býdet odna obshaia strana. Posle togo kak Kazahstan vernetsia sostav Rossii ýje bolshe nikto nikomý ne skajet slova o tom «Chemodan – Vokzal – Rossiia» ibo eto i býdet Rossiia. Kazahstan – eto Rossiia», – dep ottapty.
Bulai sandyraqtai beretin Taichibekov siiaqtylarǵa nege erkindik berip qoiamyz? Qazaqstannyń memlekettik tutastyǵyna nuqsan keltiretin sózderdi aitýǵa onyń qai ákesiniń quqy bar?
Biz óz tarapymyzdan «tarazdyqpyn» degen Taichibekovtyń týǵan-týystaryn , jaqyndaryn izdestirdik. Oblys ákimdiginiń ishki saiasat basqarmasy da, oblystyq ishki ister departementiniń terrorizmge qarsy kúres bólimi de bul máseleden beihabar bolyp shyqty! Jýrnalistik zertteý barysynda Ermek Taichibekovtyń Qordai aýdanynda týyp-óskenin anyqtadyq. Ákesi Keńes Taishybekov sol aýdanda basshylyq jumystarda, sońynda «Sarybulaq» sovhozynda direktor qyzmetinde bolǵan eken. Keiinnen qaitys bolypty. Al, balasy Ermek sol kezdegi Jambyl mádeni-aǵartý ýchilishesinde bilim alǵan.
Iakiia ShYNÁSILULY, óner zertteýshisi, Uly Otan soǵysynyń ardageri:
– Men 40 jyldan asa ýaqyt osy oqý orynda ustazdyq ettim. Aldymyzdan
myńdaǵan shákirt bilim aldy. Kópshiligin umytyp qaldym. Al, myna siz suraǵan oqýshy týraly «Qordailyq ataqty sovhoz direktorynyń balasy» degen soń esime túsip tur. Ol bala da elden erekshiligi joq, qatardaǵy bilimgerdiń biri boldy. Keńester odaǵy taraǵannan keiin Reseide qalyp qoiypty dep estidik. Áldeqashan Reseidiń azamattyǵyn alǵan da shyǵar. «Tarazdyqpyn» dep qazaqstandyq jastardyń kóńilin aýdarý úshin ǵana aityp otyrǵany bolar. Qazir onyń ózinen de, otbasynan da esh habarym joq.
Nesipbek DÁÝTAIULY, jazýshy, halyqaralyq ádebi «Alash» syilyǵynyń iegeri:
– Keńes Taishybekovte bala basy barshylyq edi. Úlken ulymen joldas bolyp, jaqsy qarym-qatynas jasadym. Tárbieli, mádenietti jigit bolatyn. Erte qaitys boldy. Ózge baýyrlaryn tanymaimyn. «Bir bieden ala da týady, qula da týady» degen sóz shyndyq qoi. Myna másele jóninde eshteńe aita almaimyn.
Ǵalamtorda jastarymyzǵa qarata ýystap turyp ý-zárin shashyp jatqan Taichibekov ázir toqtar emes. Al, onyń «aldaýyna ilesip, aitqanyna kónip jatqandar bar ma, sany qansha» degenderge naqtyly aitar sózimiz joq. Biraq, kúni keshe teledidardan kórsetilip , terrorshylardyń qorshaýynda tizerlep otyrǵan, 12 jastaǵy balanyń qolynan oqqa ushqan eki jigittiń biri «Jambyl oblysynyń Merki aýdanynan eken» degen sybys shyqty.Al, ondailardyń Taichibekov siiaqtylardyń azǵyrýymen adasyp júrmegenine kim kepil bola alady?
Dúisenbek AIBEKOV,
Taraz qalasy
