Dalanews.kz sarapshynyń pikirin yqshamdap usyndy.
«Tasmaǵambetovtyń qazaq basylymyna bergen suhbaty aýyzdan-aýyzǵa tarap, alys-jaqyndy aralap ketti. Túidek-túidek oilary áp-sátte aforizmge ainalyp, eks-elshini kóz ushynan joǵaltyp alǵan jurt «ái, jaraisyń!» desti. Imekeń osy arqyly elegizip otyrǵan aýditoriianyń tamyryn basty», – deiin Grozin.
Onyń pikirinshe Tasmaǵambetov ońaishylyqpen úide otyrmaidy. Zeinetke ketkenmen saiasatty saǵynyp júr. Qaityp oralýdyń amal-ádisin izdestirýde. Ál ázir oralýdyń formatyn oilastyrýda.
Resei sarapshysy Tasmaǵambetovtyń «Qazaq ádebietine» bergen suhbatyn basynan aiaǵynan deiin súzip shyǵypty.
«Saiasatqa oralý týraly tis jarmaǵan Tasmaǵambetov bir saýsaǵyn búgip qaldy», – deidi Grozin.
«Bar josparyn jaiyp salǵysy kelmedi. Telegram-arnalar da Tasmaǵambetovpen bailanysty kontentti kúrt kóbeitip, kúieýbalasy Keńes Raqyshevqa qatysty kompromatty ústi-ústine tópeletip jatyr. Onyń oralýyna bul jait ta túrtki bolýy múmkin.
Qarapaiym logikaǵa salsaq ta, Tastyń salmaǵy tym aýyr. Onyń qaǵa beriste qalmasy aian. Odan buryn Tasmaǵambetov tastap ketken orynǵa laiyqty úmitker tabylmai tur. Orny oisyrap tur. Munyń ishki saiasi ahýalǵa da keri áserin tigizeri anyq», – deidi saiasattanýshy.
...
Grozin nege bulai boljaidy? Qazaqstandaǵy saiasi elitanyń aýys-túiisin alystan sholyp otyrǵan Kreml sarapshysy «qazirgi qazaq elitasy usaqtalyp ketti» dep uiǵarǵan eken. Buǵan ákim-qaralarǵa qarap-aq kóz jetkizýge bolady.
«Qazirgi ákimderde harizma joq. Halyqty ózine qaratar qabileti joq. Tipti keibir ákimderdi óz óńiriniń jurty jyǵa tanymaidy. Shynaiy ómirden qol úzgen, oi-órisi tar kadrler kóbeiip ketti», – deidi Grozin.
Onyń pikirinshe Kósherbaevtyń kalibrindegi ákimderdiń dáýiri kelmeske ketken. Burynǵy ákimder men qazirgi ákimderdiń arasy jer men kóktei. Sodan da bolar Qazaqstannyń saiasi alańy Tasmaǵambetov sekildi tulǵaǵa sýsap otyr.
«Ol saiasatty ainalsoqtap júr. Ortaǵa oralýdyń amalyn tabary anyq. Biraq oǵan da qoldaý kerek. Imekeńe iyǵyn tósep, qoltyǵynan demep jiberer kim bar?! Saiasattaǵy opponentteri de qarap qalmas. Qarsy turatyn taraptar da tabylady».
Sói degen Grozin Tasmaǵambetovtyń saiasatqa oralýy Toqaevtyń qas-qabaǵyna qarap tur dep dolbarlapty. Prezident Tasmaǵambetovtyń deńgeiindegi tulǵalarǵa keńshilik jasasa, Imekeńniń qatarǵa qosylýy da ońai bolmaq eken.
«Toqaev eks-elshini konkýrenti emes, kerisinshe odaqtasy, áriptesi retinde baǵalai ma, joq pa? Másele sonda...», – deidi sarapshy.
...
Grozinniń Toqaevty tilge tiek etýi beker emes. Imekeńniń «Qazaq ádebietindegi» suhbatyn taǵy bir márte elekten ótkizgen saiasattanýshy eks-elshiniń cóz saptaýynan mynany ańǵarypty:
«Tasmaǵambetov «men Nazarbaevtyń tól ónimi emespin» degendi aitqysy kelgendei kórindi. Bir kezderi sói degeni ras. Biraq bul joly sol sózinen ainyǵanyn ańǵartty.
Onyń latyn álipbiin synǵa alýy Tuńǵysh Prezidentke tiip ketti. Bul bastamanyń tóbe basynda turǵan Nazarbaevtyń ózi edi. Latynǵa kóshý ideiasyn reviziialaýǵa ekiniń biriniń júregi daýalai bermeidi. Bul Nazarbaev ideologiiasyna balta shabýmen teń.
Toqaevtyń ózi de jańa álipbige baiyptap, baiqastap kóshý keregin bir emes, birneshe ret aitqan. Soǵan qaraǵanda Nazarbaevtyń bastamasyn tejei turǵysy keletin taraptar bar syndy...», – deidi sarapshy.
Onyń pikirinshe Tasmaǵambetov bul arada Toqaevtyń sózin sóilep otyr. Qazirgi prezidenttiń senimdi serigi bolýǵa ázir ekenin ańǵartqysy keledi. Toqaevpen «odaqtasýǵa» qarsy emes.
«Suhbatty súzip shyqsańyz buǵan anyq kózińiz jetedi. Imekeńniń qazaq intelligentsiiasy men qazaq jastary qatysty pikiri de Toqaevtyń tujyrymymen úndesip tur. Osy arqyly eski júieniń olqylyqtaryn kórsetkisi keldi. Qazaqstannyń qazirgidei jaǵdaiǵa bir kúnde tap bolmaǵanyn, bul ótken otyz jyldyń jemisi ekenin aitqysy keldi», – deidi Grozin.
Álbette, Imekeńniń sózin san-saqqa júgirtýge bolady. Kreml sarapshylary Tasmaǵambetovtyń suhbatyn osy qyrynan baǵamdaǵan eken.
«Ol Kitaphanadan teris ainalyp, Aqordaǵa qarai oiysa bastady» dep paiymdapty olar.
Grozinniń aitýynsha Kitaphana muny jaýapsyz qaldyrmaidy. Aldaǵy ýaqytta atyshýly LRT isinde jańa aiǵaqtar paida bolýy múmkin. Atalǵan jobany Tasmaǵambetov jáne onyń kúieýbalasy Keńes Raqyshevpen bailanystyratyn kontent kóbeiip ketti sońǵy kezde.
Ázirlegen, Dýman BYQAI
