Áleýmettik jelide aýyzashar rásimderiniń zamanaýi sipat ala bastaǵany týraly qyzý pikirtalas júrip jatyr. Facebook qoldanýshysy Ońǵar Qabden osy úrdiske bailanysty jazba jariialady. Ol keibir aýyzasharlarǵa oiyn-saýyq elementteri qosylyp jatqanyn aityp, zamanaýi dástúrdi synǵa aldy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
“Aýyzasharǵa tamada, didjei jaldap jatyr. Arasynda oiyny bar. Myna túrimizben jaqynda janazada moldanyń qasynda didjei otyratyn siiaqty ǵoi”, – dep jazdy ol.
Bul pikirge jeli qoldanýshylary túrli reaktsiia bildirdi. Keibireýler muny dástúrden aýytqý dep sanasa, endi bireýleri zaman talabyna sai ózgeris dep qabyldaýda.
Astana qalasy "Dinderdi zertteý ortalyǵynyń" islamtanýshy-lektory Arman Nurahmetuly Ramazan aiyna bailanysty birqatar keńesin usyndy.
Kim oraza ustaýǵa mindetti?
Orazanyń musylmandarǵa paryz bolatyn sharttary:
- baliǵat jasyna jetý;
- aqyl esi durys bolý;
- oraza ustaýshynyń densaýlyǵy jaramdy bolýy;
Ramazan aiynda kúndelikti kúnde orazany qalai ustaý kerek?
Tań atqannan (tań namazynyń bastalý ýaqyty) kún batqanǵa deiin (keshki aqsham namazynyń bastalýyna deiin). Osy ýaqyt ishinde ishýge, tamaq jeýge jáne jubaiyńyzben jynystyq qatynasqa túsýge bolmaidy. Demek, aqsham namazy ýaqyty kirgennen bastap, tań namazyna deiin (keshki jáne túngi ýaqyt aralyǵynda), atalmysh tyiymdar ruqsat etiledi;
Oraza ustaýshynyń sáresi men orazaǵa niet etýi
Oraza ustaýshynyń sáresi (sýhýr) – Ramazan aiyndaǵy oraza kezindegi tań namazy ýaqyty aldyndaǵy aýyz bekitý (tamaqty iship-jeý).
Niet - Rabbynyń ámirin oryndaý maqsatynda, júrekte oraza ustaýǵa sheshim qabyldaý. Niettiń orny júrek, biraq nietti aýyzsha aitýǵa (bildirýge) bolady.
Niet aitý (bildirý) nusqasy: «Niet ettim Allah Taǵala rizalyǵy úshin tańnan keshke deiin ramazan aiynyń orazasyn ustaýǵa». Nemese QMDB – nyń resmi saittarynyń nusqalaryn qoldanýǵa bolady. Óz erikterimen arabshasyn nemes qazaqshasyn aitsańyz bolady.
Aýyz ashar (iftar) – Ramazan aiynyń oraza kezindegi keshki asy. Aýyz ashar aldynda duǵa jasaýmenen bastaǵany jaqsy.
Duǵa jasaý nusqasy: «Iá Allah Taǵala, Sen úshin oraza ustadym, saǵan niet ettim, saǵan sendim. Seniń bergen nesibeńmen aýyz ashtym. Erteńgi kúnniń orazasyna da niet ettim. Bizdiń ótken bilip te, bilmei istegen kúnálarymyzdy keshire kór». Nemese QMDB – nyń resmi saittarynyń nusqalaryn qoldanýǵa bolady.
Tań sáresine uiyqtap qalsam, sol kúngi oraza oraza bolyp sanala ma?
Tań sáresinde as jeý óte qajet. Eger siz sáresine uiyqtap qalsańyz, biraq siz uiyqtar aldynda kelesi kúni oraza ustaýdy josparlasańyz (niet etseńiz), uiqydan turǵannan keiin siz ádettegidei orazańyzdy jalǵastyrai beresiz. Tań sáresinde tamaq ishpegenińiz úshin alańdamańyz. Orazańyz buzylmaidy.
Oraza kezindegi tyiymdary, ony buzatyn jaǵdaiattary men qazalarynyń ótelinýi QMDB-nyń resmi saittarynan bilýińizge bolady.
