Freedom Inside '26

Taldyqorǵanda «Manas» III halyqaralyq forýmy ótti

Taldyqorǵanda «Manas» III halyqaralyq forýmy ótti
Qazaqstan Respýblikasynyń Tuńǵysh Prezidenti – Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń bastamasymen qurylǵan Halyqaralyq Túrki akademiiasy jyl saiyn dástúrli túrde qazaq-qyrǵyz ziialylarynyń forýmyn uiymdastyryp keledi.

Atalmysh forým biyl da óz jalǵasyn taýyp, kieli Jetisý jerinde  uiymdastyryldy.

Forýmnyń ashylý saltanatyna Qyrǵyz Respýblikasynyń Qazaqstan Respýblikasyndaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi Jeenbek Kýlýbaev, Qyrǵyz Respýblikasy Prezidentiniń keńesshisi Sýltan Raev, Qazaqstan Jazýshylar Odaǵynyń tóraǵasy Ulyqbek Esdáýlet, tarih ǵylymdarynyń doktory, professor, QR UǴA akademigi Mámbet Qoigeldiev jáne oblys ákimi Amandyq Ǵabbasuly qatysty. Sonymen qatar jiynǵa elshiler men diplomattar, kórnekti ǵalymdar men aqyn-jazýshylar, belgili memleket jáne qoǵam qairatkerleride arnaiy keldi.

Kezdesý barysynda eki el arasyndaǵy yntymaqtastyq qarym-qatynasty odan ári nyǵaitý, saýda-ekonomikalyq, mádeni-gýmanitarlyq, týristik salalardy damytý jóninde áńgime órbidi.

Aldymen sóz Qyrǵyz Respýblikasynyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi Jeenbek Kýlýbaevke berildi.

«Oblys ortalyǵy Taldyqorǵan qalasyna birinshi kelip otyrmyn. Qalalaryńyz ósip, órkendep, ekonomikalyq jaǵynan damyp kele jatqan kórikti shaharlardyń birine ainalýda eken. Jaqynda elderińizdiń jańa Prezidenti sailandy. Quttyqtaimyz! Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev jumys saparymen Bishkekke keldi. Onda Shanhai Yntymaqtastyq uiymynyń XII sammitine qatysyp, Qyrǵyz Prezidentimen kezdesip qaitty. Qazir qos eldiń dostyq qarym-qatynasy nyǵaiyp, saiasi, saýda-ekonomikalyq jáne mádeni jaǵynan bailanystar órkendep keledi.

Alyp Alataýdyń arǵy-bergi betin en jailaǵan qazaq pen qyrǵyz ejelden órisi bir baýyrlas halyq. Ózderińiz bilesizder, búginde týrizmdi damytýǵa múmkindikter qarastyrylýda. Ystyqkólge Almaty oblysynan adam kóp keledi. Demalýshylarǵa óz alǵysymyzdy bildiremiz. Qazaqstandyq týristerge esigimiz árdaiym ashyq. Qos eldiń tabiǵaty da bir-birine uqsaidy. Bul týrizmdi, ásirese aýyl, sonyń ishinde, mal sharýashylyǵyn damytýǵa erekshe septigin tigizýde. Sondyqtan, sizdermen birlese jumys istep, yntymaqtastyǵymyzdy órkendetýge ázirmiz», -dep túiindedi.

Úshinshi forýmnyń Taldyqorǵan qalasynda ótkizilýiniń de ózindik tarihi sebebi bar. Qyrǵyzdyń barsha álemdi tańqaldyrǵan uly «Manas» eposy barlyq túrki halyqtary úshin, onyń ishinde qyrǵyz ben qazaq úshin erekshe mura ekendigi aitpasa da túsinikti.

Qazaqtyń uly ǵalymy Shoqan Ýálihanov 1856 jyly «Manas» eposyn tuńǵysh ret qaǵazǵa túsirdi. Aradan ǵasyr ótkennen keiin, 1952 jyly qazaqtyń uly jazýshysy Muhtar Áýezov «Manas» eposyn eskiniń qaldyǵy dep qaralaýshylardan qorǵap qaldy. Uly Muhtar men onyń izbasar inisi, uly qalamger Shyńǵys Aitmatovtyń aǵa-iniliginiń, uly dostyǵynyń dánekerine ainalǵan «Manas» eposyna búgingi forýmnyń arnalýy eki halyqtyń arasyndaǵy dostyqtyń da simvoly ispettes.

Osy oraida biylǵy alqaly basqosýdy uiymdastyra otyryp, baýyrlas eki el arasyndaǵy ádebi jáne mádeni bailanystardy jandandyrýǵa qomaqty úles qosqan Almaty oblysynyń ákimi Amandyq Ǵabbasuly Battalovqa sóz berildi.

«Qazaqstan Respýblikasynyń Tuńǵysh Prezidenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń bastamasymen qurylǵan Halyqaralyq Túrki akademiiasy jyl saiyn dástúrli túrde qazaq-qyrǵyz ziialylarynyń forýmyn uiymdastyryp keledi. Biylǵy forýmnyń kieli Jetisý jerinde jalǵasyn tabýy - biz úshin úlken merei. Qazaq-qyrǵyz tarihynyń tamyry tereńde jatyr. Ejelden baýyrlas eldiń tutas tarihyna zer salsaq, qanshama uly adamdar, batyrlar men biler shyqqan. Olardyń asyl muralaryn saqtap, rýhyna taǵzym etý -urpaq paryzy», - dedi.

Eki kúnge josparlanǵan forým Almaty oblysynyń Ker­bulaq aýdanynda jalǵasty. Shoqan máńgilik tynys tapqan mekende meimandardy Almaty oblysy ákiminiń orynbasary Aqan Ábdýáliev pen Kerbulaq aýda­nynyń ákimi Mahabbat Bigeldiev kútip aldy. Eki el ziia­lylarynyń toby osy óńir­de Sho­qan Ýáli­hanovtyń memo­rial­dyq keshenine táý etip, «Manas» fes­tivaline qa­tysty. Fes­ti­val­de qazaq-qyr­ǵyz jyrshy­lary «Ma­nas» jy­ryn jatqa aitýdan ja­rysqa tústi.

Aita ketý kerek, qazaq-qyrǵyz ziialylarynyń forýmy dástúrli túrde jyl saiyn Halyqaralyq Túrki akademiiasynyń uiytqy bolýymen uiymdastyrylýda. Atalǵan forýmnyń alǵashqysy Halyqaralyq Túrki akademiiasynyń uiymdastyrýymen 2018 jyldyń 25 sáýirinde Astana qalasynda «Aitmatov taǵylymy» degen ataýmen ótkizilgen bolatyn. Al eki el ziialylarynyń kelesi forýmy Ystyqkól jaǵalaýynda ótetin bolady.

 

 

Baljan Jumanbekova