Qazaqstanda turǵyndar ómiriniń túrli salalaryn tsifrly transformatsiialaý boiynsha jumys jalǵasýda. 2024 jyldyń 6 aiynda tsifrlandyrý jáne innovatsiialyq damý salasynda ilgerileýshilikke qol jetkizildi. Negizgi jetistikterdiń qatarynda elektrondy memlekettik qyzmetter sanyn ulǵaitý, jańa tsifrlyq sheshimder men platformalardy engizý, sondai-aq IT jáne aeroǵarysh ónerkásibi salasyndaǵy halyqaralyq yntymaqtastyqty nyǵaitý bar, dep habarlaidy Dalanews.kz.
QR TsDIAÓM qyzmetiniń birinshi jartyjyldyqtaǵy nátijesi týraly tolyǵyraq PrimeMinister.kz saity redaktsiiasynyń sholýynan bile alasyzdar.
Bailanys infraqurylymyn damytý
Qazaqstanda optikalyq-talshyqty bailanys jelilerdi (OTBJ) keńeitýden bastap jańa tehnologiialar men zańnamalyq ózgeristerdi engizýge deiingi bailanys infraqurylymyn jańǵyrtý boiynsha belsendi jumys jalǵasýda. OTBJ boiynsha jobany iske asyrý 1,2 myńnan astam aýyldyq eldi mekenderdi qosýǵa jáne 3,7 myń memlekettik organdar men biýdjettik mekemeler úshin keń jolaqty internet-qyzmetterge qol jetkizýdi qamtamasyz etýge múmkindik berdi. Jańa jelilerdiń jalpy uzyndyǵy 20 myń km-den asty, bul kommýnikatsiia infraqurylymyn aitarlyqtai jaqsartty.
Tehnologiialyq jetistikter qatarynda 20 qalada 918 bazalyq stansasy bar 5G jelisin iske qosý, sondai-aq 4,8 myń aýyldyń keń jolaqty internetke qol jetkizýin qamtamasyz etý bar. Jańa normativti talaptardyń engizilýi sapasyz qyzmetterdiń sanyn azaitý arqyly bailanys qyzmetteriniń sapasyn arttyrdy, al antifrod júiesin engizý alaiaqtardan túsetin qońyraýlar sanyn azaitty.
Qyzmetterdi tsifrlandyrý jáne qol jetimdi etý
QR TsDIAÓM «Elektrondy úkimetti» damytýdy jalǵastyrýda. Qazirgi ýaqytta barlyq memlekettik qyzmettiń 93,3%-y elektrondy túrde usynylady, onyń 86%-yna smartfon arqyly qol jetkizilgen. «eGOV Mobile» mobildi qosymshasy men 56 qyzmetke qol jetkizilgen syrtqy platformalar arqyly birinshi jartyjyldyqta 35 mln qyzmet kórsetildi. Bul tsifrlandyrýdyń joǵary deńgeiin jáne qazaqstandyqtarǵa memlekettik qyzmetterdiń kópshiligin úiden shyqpai-aq alýǵa múmkindik beretin memlekettik servisterdiń halyq úshin qol jetimdi bolǵanyn kórsetedi.
Qazirgi ýaqytta kelesi qyzmetter qol jetimdi:
- Avtokólik boiynsha onlain mámileler;
- Tsifrly ipoteka;
- Tsifrly notariat;
- Jyljymaityn múlikti onlain satyp alý;
- Sottan tys bankrottyq;
- Avtokólikti zańdastyrý;
- «Nesieni toqtatý» servisi – qaryz alýdan erikti túrde bas tartý;
- Qumar oiyndarǵa qatysýdy jáne bás tigýdi shekteýge arnalǵan servis;
- eGov Mobile-daǵy eńbek sharttary;
- Bilim berýdiń resmi qujattaryna apostil qoiý;
- TJ shyǵyndaryn óteý;
- Boryshkerler tizilimi boiynsha shetelge shyǵýǵa tyiymnyń bar-joǵyn tekserý qyzmeti jáne basqalar.
Zańdy tulǵalar úshin memlekettik qyzmetterdi alý tásilderi de jeńildetildi:
- eGov Business mobildi qosymshasy;
- «Zańdy tulǵanyń tsifrly senimhaty» servisi;
- Litsenziialardyń 100% onlain formatta qol jetimdi;
- Litsenziialardyń 12 túri «avtomatty túrde qol qoiý» rejimine aýystyryldy.
e-Otinish Biryńǵai platformasy aiasynda azamattardan 6,8 million ótinish qabyldandy. Taldaý qorytyndysy boiynsha qazir Memlekettik qyzmetter tizilimine engizilgen 29 «jasyryn» qyzmet anyqtaldy. Ótinish berýshilerdiń baǵalaýy boiynsha jaýap sapasyna qanaǵattaný 17,5%-ǵa ósti.
Memlekettik qyzmetterge arnalǵan tsifrlyq sheshimder
Memlekettik organdar internet-resýrstarynyń Biryńǵai platformasyn engizý jalǵasýda, bul memlekettik uiymdar úshin 4055 sait jasaýǵa múmkindik berdi. Memlekettik organdardy tsifrlandyrý sheńberinde baǵdarlamalyq ónimderdi ázirleýdi jáne engizýdi jeńildetetin is-sharalar ótkizildi, bul azamattarǵa kórsetiletin qyzmettiń sapasyn jaqsartady. Mysaly, sý tasqynynan zardap shekken halyqty qoldaý úshin qoldau.gov.kz biryńǵai portaly iske qosyldy.
Zańnamalyq deńgeide tsifrly transformatsiiaǵa yqpal etetin normalar bekitildi. Memlekettik organdardyń jumysyn avtomattandyrý jáne «QazTech» platformasy arqyly memlekettik qyzmetterdi usyný úshin baǵdarlamalardy ázirlep, engizý rásimderi jeńildetiledi.
JI boiynsha strategiialyq bastamalar
Qazaqstanda jasandy intellektini (JI) damytý jónindegi sharalar kúsheitildi, bul salanyń elimizdiń bolashaq ekonomikalyq jáne áleýmettik progresi úshin strategiialyq mańyzyn atap kórsetedi. TsDIAÓM qurylymynda Jasandy intellekt jáne innovatsiialardy damytý komiteti quryldy, onyń qyzmeti JI-niń tolyqqandy ekojúiesin qalyptastyrýǵa, tehnologiialardy qaýipsiz paidalanýdy qamtamasyz etýge jáne adam kapitalyn damytýǵa baǵyttalǵan.
Úkimet Jasandy intellektini damytýdyń 2024-2029 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasyn qabyldady.
Ol derekter men esepteý qýattaryna qol jetkizýdi qamtamasyz etetin ulttyq jasandy intellekt platformasyn quryp, innovatsiialar úshin qolaily klimat ornatýdy kózdeidi.
Adam kapitalyn damytý Nur Álem EKSPO bazasynda ashylǵan Alem.AI ortalyǵynda qoldaý tabýda, ol mamandardy oqytýdyń, ǵylymi bastamalardy yntalandyrýdyń jáne JI-startaptardy damytýdyń negizgi ortalyǵyna ainalady.
Halyqaralyq IT naryqtarǵa shyǵý
Dúniejúzilik bankpen jáne Alchemist jáne SilkRoad Innovation Hub siiaqty jetekshi halyqaralyq uiymdarmen yntymaqtastyq sheńberinde qazaqstandyq startaptarǵa qoldaý kórsetiledi, el ekonomikasyna túrli ozyq innovatsiialyq sheshimder engizilýde.
Meditsinada, bilim berýde, týrizmde jáne taý-ken metallýrgiia ónerkásibinde jasandy intellektini damytýǵa erekshe nazar aýdarylady.
Qazaqstandyq startaptar iri amerikalyq jáne aziialyq kompaniialardyń qyzyǵýshylyǵyn týdyrýda. Ońtústik-Shyǵys Aziia men Er-Riiadtaǵy ókildikterde 20-dan astam startapqa halyqaralyq naryqtarǵa shyǵý úshin qoldaý kórsetiledi.
Astana Hub Google Accelerator-dyń seriktesi bola otyryp, óz pozitsiiasyn nyǵaitýdy jalǵastyrýda. Bul yntymaqtastyq óńirdegi startaptardy akseleratsiialaý úshin jańa kókjiekter ashady jáne qazaqstandyq IT-naryqtyń halyqaralyq innovatsiialyq ekojúielermen yqpaldasýyn kúsheitedi.
Aeroǵarysh ónerkásibi
Biylǵy 30 mamyrda «Báiterek» ǵaryshtyq zymyran keshenin qurý týraly» Úkimetaralyq kelisimge ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly Hattamaǵa qol qoiyldy. Atalǵan qujat reseilik taraptyń keshendegi jumysy jónindegi mindettemelerin arttyrady, bul onyń ótelýine jáne turaqty damýyna yqpal etedi.
Sonymen qatar, Shanhai Yntymaqtastyq Uiymy (ShYU) sheńberinde QHR-men birqatar halyqaralyq kelisimge qol qoiyldy. Bul kelisimder IT salasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaitady jáne Qazaqstan men Qytai arasynda neǵurlym berik tehnikalyq-ekonomikalyq bailanystar jasaidy.
Geodeziia jáne kartografiia
Qalalar men aýdan ortalyqtaryn qosqanda, 915 eldi mekenge arnalǵan tsifrly topografiia jospary jasaldy. Bul infraqurylymdy jaqsartýda jáne geografiia derekteriniń dáldigin arttyrýda mańyzdy qadam.
Sońǵy alty aida Qazaqstan aýmaǵyn 1: 25 000 masshtabtaǵy tsifrly topografiia kartalarymen qamtý 85,6%-ǵa deiin ulǵaidy, bul ótken jylmen salystyrǵanda 4,5%-ǵa artyq. Jyl sońyna qarai elimizdiń tsifrly infraqurylymyn belsendi damytýdy jalǵastyra otyryp, bul kórsetkishti 92,52%-ǵa jetkizý josparlanyp otyr.
