ShQO-da prokýratýra men esirtki qylmysyna qarsy is-qimyl basqarmasy esirtki saýdasyn anyqtaý jáne jolyn kesý boiynsha aýqymdy jumystar júrgizýde. Nátijesinde Óskemen qalasy boiynsha jyl basynan beri 17 qylmystyq is tirkeldi, 7 is sotqa jiberildi, 10 adam sottaldy, 6 keliden astam sintetikalyq esirtki jáne 78 keli marihýana tárkilendi, – dep habarlaidy Dalanews.kz ShQO ákiminiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Bul týraly búgin Óskemen kópsalaly tehnologiia kolledjinde ótken stýdenttermen kezdesýde Óskemen qalalyq prokýratýrasynyń aǵa prokýrory Sergei Ýporov málim etti.
Sharany uiymdastyrǵan Oblystyq jastar resýrstyq ortalyǵynyń bólim basshysy Ermek Asqarovtyń aitýynsha, «Nashaqorlyqqa jol joq!» respýblikalyq aktsiiasy aiasynda oblystyq front-ofis volonterleri oblys prokýratýrasynyń ókilderimen jáne Politsiia departamentiniń nashaqorlyq qylmystarǵa qarsy kúres basqarmasynyń mamandarymen birge 100-den astam nashaqorlyqqa jarnamalaityn graffiti jazbalaryn joiǵan, túsindirme jumystaryn júrgizgen.
Shara barysynda esirtki qylmysyna bailanysty jaýapkershilik týraly túsindirý jumystary júrgizilip, jastardyń qylmysqa qalai tartylatyny jóninde aqparat berildi.
– Ótken jyldyń basynan bastap oblystyq prokýratýra esirtki qylmysyna qarsy kúres basqarmasymen birlesip, 100-den astam esirtki saitynyń jumysyn toqtatty. Sondai-aq, esirtki tasymaldaýmen, taratýmen ainalysatyn adamdardy, narkoqoima ielerin, esirtki oramasyn jasyrýshylardy, uiymdasqan qylmystyq top jetekshilerin anyqtaý boiynsha sharalar atqarylýda. Budan bólek, qala boiynsha ár aýdanda esirtki jarnamasyna qarsy reidtik sharalar júrgiziledi. Bul baǵyttaǵy jumystar aldaǵy ýaqytta da jalǵasyn tabady, – dedi aǵa prokýror Sergei Ýporov.
Resmi derek boiynsha, Qazaqstanda 18 myńnan astam nashaqor tirkelgen, alaida naqty sany 150 myńǵa deiin jetýi múmkin. Prokýratýranyń aqparaty boiynsha, búginde nashaqorlyq diagnozymen Óskemen qalasy boiynsha 900 adam esepte tur, onyń ishinde 36-sy – kámeletke tolmaǵandar.
Esirtkiniń ziianyn bári biledi, biraq soǵan qaramastan, nashaqorlardyń sany jyl saiyn artyp keledi.
– Esirtki – aǵzany tolyqtai joiatyn asa qaýipti ý. Táýeldilik keide bir ret qoldanǵannan keiin-aq paida bolýy múmkin. Nashaqorlar arasyndaǵy ólimniń sebepteri - AITV (VICh), gepatit, insýlt, júrek toqtaýy, baýyr men búirektiń buzylýy. Bastapqyda esirtki adamǵa jalǵan sergektik berýi múmkin. Biraq kóp uzamai selqostyq, depressiia, bulshyqettiń qurysýy, uiqysyzdyq, aǵzanyń tolyq álsireýi siiaqty aýyr zardaptary paida bolady. Osy belgilerden arylý úshin adam esirtkini qaita qoldanady, osylaisha táýeldiliktiń tuzaǵyna túsedi. Nashaqorlardyń balalary kóbine fizikalyq jáne psihikalyq aqaýlarmen týady. Qazir oblys boiynsha 1300-den astam esirtkige táýeldi adam esepte tur. Onyń ishinde 900 adam - Óskemen qalasy boiynsha. Meditsinalyq emdeýden bólek, nashaqorlarǵa psihologiialyq kómek kórsetiledi. Bul olardyń qalypty ómirge qaita oralýyna kómektesedi, – dep atap ótti Psihikalyq densaýlyq ortalyǵynyń narkolog dárigeri Zoia Vladimirovna.
Dúniejúzilik statistikaǵa sáikes, esirtkige táýeldi 10 adamnyń tek bireýi ǵana ońaltýdan sátti ótedi. Sarapshylardyń pikirinshe, sintetikalyq esirtki geroinnen ondaǵan ese qaýipti. Ony qoldanýshylar orta eseppen bes jyldan artyq ómir súrmeidi.
Esirtkini zańsyz saqtaý jáne taratý úshin 5 jyldan 10 jylǵa deiin bas bostandyǵynan aiyrý jáne múlkin tárkileý jazasy qarastyrylǵan. Qoǵamdyq oryndarda taratqan jaǵdaida jaza 10 jyldan 15 jylǵa deiin bas bostandyǵynan aiyrýdy qamtidy. Eger esirtki qylmystyq top quramynda taratylsa, bilim berý mekemelerinde nemese kámeletke tolmaǵandarǵa satylsa, 15 jyldan 20 jylǵa deiin nemese ómir boiyna bas bostandyǵynan aiyrý jazasy taǵaiyndalady.
Esirtki qylmysyna eń jii tartylatyn adamdar 18 ben 35 jas aralyǵyndaǵy jastar. Elimizde Bas prokýratýranyń «Nashaqorlyqqa jol joq» jobasy iske asyrylýda. Bul joba jastar arasynda aldyn alý sharalaryn júrgizýge, internet arqyly esirtki satatyn resýrstardy anyqtaýǵa, tyiym salynǵan zattardyń jarnamasy bar graffitilerdi joiýǵa jáne basqa da sharalarǵa baǵyttalǵan.
