Shyǵys Qazaqstan oblysynda oblys ákimi Nurymbet Saqtaǵanovtyń, QR Aýyl sharýashylyǵy vitse-ministri Amanǵali Berdalinniń, «Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasynyń, respýblikalyq agrariiler palatalarynyń, ǵylymi uiymdardyń, salalyq qurylymdarǵa tiesili qarjy institýttarynyń jáne óńirlik agrobiznes ókilderiniń qatysýymen agroforým ótti, – dep habarlaidy Dalanews.kz ShQO ákiminiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
QR Aýyl sharýashylyǵy ministrliginiń qoldaýymen ótken jyly oblysta kóktemgi egis jumystaryn qarjylandyrý kólemi aitarlyqtai ulǵaiyp, aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshilerge 12 mlrd teńgeden astam qarajat nesiege berildi. Nesie tek «Agrarlyq nesie korporatsiiasy» filialy men bankter arqyly ǵana emes, alǵash ret «Ertis» ÁKK» AQ arqyly da usynyldy.
– Shyǵys Qazaqstan kóbine ónerkásiptik óńir retinde qabyldanady, degenmen aýyl sharýashylyǵynyń oblys ekonomikasyna qosar úlesi aitarlyqtai. Agroónerkásip kesheni – ekonomikamyzdaǵy mańyzdylyǵy jaǵynan ekinshi sala. Búginde bul sala turaqty damyp, elimizdiń aýyl sharýashylyǵy óniminiń 5,6%-yn qurap otyr. Óńir ósimdik maiyn óndirý boiynsha respýblikada birinshi orynda. Sonymen qatar, bal, qymyz jáne shujyq ónimderin óndirýde dástúrli kóshbasshy. Sondai-aq, qus eti, balqytylǵan irimshik pen maily súzbe óndirisinde aldyńǵy qatarda. Balyq, qaraqumyq jarmasy men konservi óndirisi boiynsha oblys turaqty túrde respýblikadaǵy úsh úzdik óńirdiń qataryna kiredi.
Ósimdik sharýashylyǵyndaǵy jetistikter erekshe atap ótýge turarlyq. Ótken jyldyń qorytyndysy boiynsha oblys arpa (gektaryna 23,8 tsentner) jáne bidai (gektaryna 23 tsentner) ónimdiligi boiynsha respýblikada 1-oryn, raps boiynsha – 2-oryn (24 ts/ga), maily daqyldar boiynsha – 3-orynǵa (19,1 ts/ga) ie boldy, – dedi oblys ákimi Nurymbet Saqtaǵanov.
Ákimniń aitýynsha, bul forým Shyǵys Qazaqstan agroónerkásiptik kesheniniń odan ári damýyna jańa serpin berýi tiis.
Shyǵys Qazaqstan oblysynyń tamaq jáne qaita óńdeý ónerkásibi aýyl sharýashylyǵynyń negizgi baǵyttaryn tolyqtai qamtyp, óńir men eldiń azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan.
Azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etýdegi mańyzdy mindetterdiń biri – shiki sút óndirisin arttyrý. 2024 jyly oblysta 239 myń tonna sút óndirildi, bul 2023 jylmen salystyrǵanda 6%-ǵa artty. Jyl saiyn siyrlardyń ónimdiligi boiynsha elimizdegi úzdik ondyqqa ShQO-daǵy sút fermalary kiredi.
Forýmnyń plenarlyq otyrysynda AÓK ókilderi aýyl sharýashylyǵy men agrobiznes salalaryndaǵy ártúrli baǵyttardyń damýy týraly baiandady. Máselen, «Shyǵys-Sút» korporatsiiasynyń bas direktory Seiljan Sailaýbaev irimshik óndirýshileriniń jetistikteri týraly aitty. 2024 jyly «Shyǵys-Sút» korporatsiiasy bedeldi Halyqaralyq irimshik óndirýshi gildiiasynyń qurmetti múshesi mártebesin aldy. Kompaniia «KAChKAVAL» tuzdy irimshigimen «Ónerkásiptik óndiristegi irimshikter» sanatynda altyn medal ielenip, Qazaqstan, Resei, Frantsiia, Niderlandy jáne basqa elderden kelgen qatysýshylardy basyp ozdy. Sondai-aq, korporatsiia «MAASDAM» irimshigi úshin kúmis, al «PARMEZAN» jáne «GOLLAND» irimshikteri úshin qola medal jeńip alyp, ónimderiniń joǵary sapasyn kórsetti.
Qazaqstandaǵy maily daqyldardy óńdeýshiler ulttyq qaýymdastyǵynyń tóraǵasy Iadykar Ibragimov bul saladaǵy jetistikter týraly baiandady.
Aita keteiik, mai óndirý boiynsha kóshbasshy óńir — ShQO aýmaǵynda 12 mai óńdeý zaýyty jumys isteidi, olar táýligine 2000 tonnadan astam maily daqyldardy óńdeýge qaýqarly. Zaýyttardyń júktemesi 86%-dan asady. Óńirdegi kásiporyndar jańǵyrtylyp, tereń óńdeýge kóship jatyr. Mysaly, «Altyn Shyǵys» mai zaýyty – kúnbaǵys dániniń tereń óńdelýiniń ónimi bolyp tabylatyn biologiialyq qospa – suiyq letsitin óndiredi.
Tehnologiialardyń damýyna bailanysty ushqyshsyz ushý apparattary aýyl sharýashylyǵynda barǵan saiyn mańyzdy quralǵa ainalýda. Búginde agrodrondardy qoldaný agrariilerdiń jumysyn tiimdi etip qana qoimai, aýyl sharýashylyǵy óndirisiniń turaqty damýyna yqpal etýde. «Greentech Digital» JShS ókili Nikita Dmitrienko agrodrondardy paidalanýdyń artyqshylyqtary men tiimdiligi týraly aitty.
Ótken jyly Shyǵys Qazaqstannyń agrariileri tyńaitqyshtardy qoldaný kólemin 47 myń tonnaǵa deiin arttyrdy. Biyl bul kórsetkish 60 myń tonnadan asady dep josparlanýda. Sonymen qatar, aramshópter men ziiankesterge qarsy kúres júrgiziledi, oǵan otandyq óndiristegi pestitsidter de paidalanylady. «Astana Nan» JShS bas direktory Yrysbek Isaev bul baǵyttaǵy jańashyldyqtar týraly baiandady.
Forým qorytyndysynda oblys ákimi mundai kezdesýlerdi jylyna eki ret – kóktemde, kóktemgi dala jumystary bastalǵanǵa deiin jáne kúzde, Aýyl sharýashylyǵy qyzmetkerleri kúnine orai ótkizý týraly usynys jasady.
Forým aiasynda aýyl sharýashylyǵy tehnikasy men jabdyqtarynyń kórmesi ótti.
