شىعىس قازاقستان وبلىسىندا وبلىس ەكٸمٸ نۇرىمبەت ساقتاعانوۆتىڭ, قر اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-مينيسترٸ امانعالي بەرداليننٸڭ, «اتامەكەن» ۇلتتىق كەسٸپكەرلەر پالاتاسىنىڭ, رەسپۋبليكالىق اگرارييلەر پالاتالارىنىڭ, عىلىمي ۇيىمداردىڭ, سالالىق قۇرىلىمدارعا تيەسٸلٸ قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ جەنە ٶڭٸرلٸك اگروبيزنەس ٶكٸلدەرٸنٸڭ قاتىسۋىمەن اگروفورۋم ٶتتٸ, – دەپ حابارلايدى Dalanews.kz شقو ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
قر اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸنٸڭ قولداۋىمەن ٶتكەن جىلى وبلىستا كٶكتەمگٸ ەگٸس جۇمىستارىن قارجىلاندىرۋ كٶلەمٸ ايتارلىقتاي ۇلعايىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن ٶندٸرۋشٸلەرگە 12 ملرد تەڭگەدەن استام قاراجات نەسيەگە بەرٸلدٸ. نەسيە تەك «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسيياسى» فيليالى مەن بانكتەر ارقىلى عانا ەمەس, العاش رەت «ەرتٸس» ەكك» اق ارقىلى دا ۇسىنىلدى.
– شىعىس قازاقستان كٶبٸنە ٶنەركەسٸپتٸك ٶڭٸر رەتٸندە قابىلدانادى, دەگەنمەن اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ وبلىس ەكونوميكاسىنا قوسار ٷلەسٸ ايتارلىقتاي. اگروٶنەركەسٸپ كەشەنٸ – ەكونوميكامىزداعى ماڭىزدىلىعى جاعىنان ەكٸنشٸ سالا. بٷگٸندە بۇل سالا تۇراقتى دامىپ, ەلٸمٸزدٸڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸنٸڭ 5,6%-ىن قۇراپ وتىر. ٶڭٸر ٶسٸمدٸك مايىن ٶندٸرۋ بويىنشا رەسپۋبليكادا بٸرٸنشٸ ورىندا. سونىمەن قاتار, بال, قىمىز جەنە شۇجىق ٶنٸمدەرٸن ٶندٸرۋدە دەستٷرلٸ كٶشباسشى. سونداي-اق, قۇس ەتٸ, بالقىتىلعان ٸرٸمشٸك پەن مايلى سٷزبە ٶندٸرٸسٸندە الدىڭعى قاتاردا. بالىق, قاراقۇمىق جارماسى مەن كونسەرۆٸ ٶندٸرٸسٸ بويىنشا وبلىس تۇراقتى تٷردە رەسپۋبليكاداعى ٷش ٷزدٸك ٶڭٸردٸڭ قاتارىنا كٸرەدٸ.
ٶسٸمدٸك شارۋاشىلىعىنداعى جەتٸستٸكتەر ەرەكشە اتاپ ٶتۋگە تۇرارلىق. ٶتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا وبلىس ارپا (گەكتارىنا 23,8 تسەنتنەر) جەنە بيداي (گەكتارىنا 23 تسەنتنەر) ٶنٸمدٸلٸگٸ بويىنشا رەسپۋبليكادا 1-ورىن, راپس بويىنشا – 2-ورىن (24 تس/گا), مايلى داقىلدار بويىنشا – 3-ورىنعا (19,1 تس/گا) يە بولدى, – دەدٸ وبلىس ەكٸمٸ نۇرىمبەت ساقتاعانوۆ.
ەكٸمنٸڭ ايتۋىنشا, بۇل فورۋم شىعىس قازاقستان اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەنٸنٸڭ ودان ەرٸ دامۋىنا جاڭا سەرپٸن بەرۋٸ تيٸس.
شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ تاماق جەنە قايتا ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ نەگٸزگٸ باعىتتارىن تولىقتاي قامتىپ, ٶڭٸر مەن ەلدٸڭ ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان.
ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋدەگٸ ماڭىزدى مٸندەتتەردٸڭ بٸرٸ – شيكٸ سٷت ٶندٸرٸسٸن ارتتىرۋ. 2024 جىلى وبلىستا 239 مىڭ توننا سٷت ٶندٸرٸلدٸ, بۇل 2023 جىلمەن سالىستىرعاندا 6%-عا ارتتى. جىل سايىن سيىرلاردىڭ ٶنٸمدٸلٸگٸ بويىنشا ەلٸمٸزدەگٸ ٷزدٸك وندىققا شقو-داعى سٷت فەرمالارى كٸرەدٸ.
فورۋمنىڭ پلەنارلىق وتىرىسىندا اٶك ٶكٸلدەرٸ اۋىل شارۋاشىلىعى مەن اگروبيزنەس سالالارىنداعى ەرتٷرلٸ باعىتتاردىڭ دامۋى تۋرالى باياندادى. مەسەلەن, «شىعىس-سٷت» كورپوراتسيياسىنىڭ باس ديرەكتورى سەيلجان سايلاۋباەۆ ٸرٸمشٸك ٶندٸرۋشٸلەرٸنٸڭ جەتٸستٸكتەرٸ تۋرالى ايتتى. 2024 جىلى «شىعىس-سٷت» كورپوراتسيياسى بەدەلدٸ حالىقارالىق ٸرٸمشٸك ٶندٸرۋشٸ گيلديياسىنىڭ قۇرمەتتٸ مٷشەسٸ مەرتەبەسٸن الدى. كومپانييا «كاچكاۆال» تۇزدى ٸرٸمشٸگٸمەن «ٶنەركەسٸپتٸك ٶندٸرٸستەگٸ ٸرٸمشٸكتەر» ساناتىندا التىن مەدال يەلەنٸپ, قازاقستان, رەسەي, فرانتسييا, نيدەرلاندى جەنە باسقا ەلدەردەن كەلگەن قاتىسۋشىلاردى باسىپ وزدى. سونداي-اق, كورپوراتسييا «مااسدام» ٸرٸمشٸگٸ ٷشٸن كٷمٸس, ال «پارمەزان» جەنە «گوللاند» ٸرٸمشٸكتەرٸ ٷشٸن قولا مەدال جەڭٸپ الىپ, ٶنٸمدەرٸنٸڭ جوعارى ساپاسىن كٶرسەتتٸ.
قازاقستانداعى مايلى داقىلداردى ٶڭدەۋشٸلەر ۇلتتىق قاۋىمداستىعىنىڭ تٶراعاسى يادىكار يبراگيموۆ بۇل سالاداعى جەتٸستٸكتەر تۋرالى باياندادى.
ايتا كەتەيٸك, ماي ٶندٸرۋ بويىنشا كٶشباسشى ٶڭٸر — شقو اۋماعىندا 12 ماي ٶڭدەۋ زاۋىتى جۇمىس ٸستەيدٸ, ولار تەۋلٸگٸنە 2000 توننادان استام مايلى داقىلداردى ٶڭدەۋگە قاۋقارلى. زاۋىتتاردىڭ جٷكتەمەسٸ 86%-دان اسادى. ٶڭٸردەگٸ كەسٸپورىندار جاڭعىرتىلىپ, تەرەڭ ٶڭدەۋگە كٶشٸپ جاتىر. مىسالى, «التىن شىعىس» ماي زاۋىتى – كٷنباعىس دەنٸنٸڭ تەرەڭ ٶڭدەلۋٸنٸڭ ٶنٸمٸ بولىپ تابىلاتىن بيولوگييالىق قوسپا – سۇيىق لەتسيتين ٶندٸرەدٸ.
تەحنولوگييالاردىڭ دامۋىنا بايلانىستى ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارى اۋىل شارۋاشىلىعىندا بارعان سايىن ماڭىزدى قۇرالعا اينالۋدا. بٷگٸندە اگرودرونداردى قولدانۋ اگرارييلەردٸڭ جۇمىسىن تيٸمدٸ ەتٸپ قانا قويماي, اۋىل شارۋاشىلىعى ٶندٸرٸسٸنٸڭ تۇراقتى دامۋىنا ىقپال ەتۋدە. «Greentech Digital» جشس ٶكٸلٸ نيكيتا دميتريەنكو اگرودرونداردى پايدالانۋدىڭ ارتىقشىلىقتارى مەن تيٸمدٸلٸگٸ تۋرالى ايتتى.
ٶتكەن جىلى شىعىس قازاقستاننىڭ اگرارييلەرٸ تىڭايتقىشتاردى قولدانۋ كٶلەمٸن 47 مىڭ تونناعا دەيٸن ارتتىردى. بيىل بۇل كٶرسەتكٸش 60 مىڭ توننادان اسادى دەپ جوسپارلانۋدا. سونىمەن قاتار, ارامشٶپتەر مەن زييانكەستەرگە قارسى كٷرەس جٷرگٸزٸلەدٸ, وعان وتاندىق ٶندٸرٸستەگٸ پەستيتسيدتەر دە پايدالانىلادى. «استانا نان» جشس باس ديرەكتورى ىرىسبەك يساەۆ بۇل باعىتتاعى جاڭاشىلدىقتار تۋرالى باياندادى.
فورۋم قورىتىندىسىندا وبلىس ەكٸمٸ مۇنداي كەزدەسۋلەردٸ جىلىنا ەكٸ رەت – كٶكتەمدە, كٶكتەمگٸ دالا جۇمىستارى باستالعانعا دەيٸن جەنە كٷزدە, اۋىل شارۋاشىلىعى قىزمەتكەرلەرٸ كٷنٸنە وراي ٶتكٸزۋ تۋرالى ۇسىنىس جاسادى.
فورۋم اياسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى مەن جابدىقتارىنىڭ كٶرمەسٸ ٶتتٸ.
