Ujymdyq saqtandyrý júiesine kiretin ekinshi deńgeidegi bankterde jatqan halyqtyń salymdarynyń kólemi 2025 jylǵy qyrkúiekke qarai 26 trln teńgege jetti, onyń 22,6 trln teńgesi (+ 19,3%) merzimdi salymdardy quraidy. Onyń ishinde jyl boiynda kólemi 10,3%-ǵa ósken shetel valiýtasyndaǵy merzimdi salymdarǵa 4,8 trln teńge tiesili, dep habarlaidy Dalanews.kz Ranking.kz-ǵa silteme jasap.
Merzimdi salymdar - depozittik bólshek naryqtyń tartymdy segmenti. Merzimdi emes salymdar men aǵymdaǵy shottardan aiyrmashylyǵy, halyq oǵan qarajat jinaý úshin aqsha salady. Óz kezeginde, jeke tulǵalardyń shetel valiýtasyndaǵy salymdary merzimdi salymdar naryǵynyń 20%-dan astamyn turaqty túrde qurap, belgili bir suranysqa ie. Sebebi adamdar aqshasyn tiimdi jinaqtaý úshin teńgemen qatar, shetel valiýtasynda da salymdarynyń bolǵanyn qalaidy.
Qazaqstannyń iri bankteri arasynda shetel valiýtasyndaǵy halyqtyń merzimdi salymdarynyń jyldyq ósimi boiynsha absoliýtti kóshbasshy - Bank RBK bolyp tabylady: +34,8%, 202,2 mlrd teńgege deiin. Sheteldik jáne ulttyq valiýtadaǵy merzimdi salymdardyń jiyntyq kólemi atalǵan bankte 27,9%-ǵa, 538,9 mlrd teńgege deiin ósken. Óz kezeginde jeke tulǵalardyń salymdary bir jylda 17,1%-ǵa, iaǵni 609,9 mlrd teńgege deiin, al halyq pen biznestiń salymdaryn qamtityn jalpy depozittik kólem 16%-ǵa, iaǵni 1,5 trln teńgege deiin ulǵaidy. Máselen, Bank RBK-tiń artyqshylyǵy syiaqysynda: keńinen qoldanysqa ie bir depozitindegi syiaqy mólsherlemesi 10%-dan 17,5%-ǵa deiin (JTSM-10%-dan 18,3%-ǵa deiin) kóterilgen, sondai-aq qyzmet kórsetkeni úshin komissiia almaidy.
EDB arasynda shetel valiýtasyndaǵy halyqtyń merzimdi salymdarynyń jyldyq ósimi boiynsha ekinshi orynda Bereke Bank tur: +29,9%, 68,9 mlrd teńgege deiin. Bank TsentrKredit bul rette úzdik úshtikti túiindeidi: + 20,8%, 794,6 mlrd teńgege deiin.
Úzdik bestikke Freedom Bank (jylyna +16,8%) jáne Kaspi Bank (+16,2%) te enedi.
Jalpy, sektordaǵy aldyńǵy qatardaǵy úzdik 10 bankte merzimdi sheteldik valiýta salymdary túrinde jiyntyǵy 4,7 trln teńge kólemindegi aqsha (ósim — jylyna 10,4%), al basqa bankterde 2,4 mlrd teńge (+6%) jatyr. Ekinshi deńgeidegi bankterdegi jalpy salymdar (teńge jáne shetel valiýtasyndaǵy) kólemi 2025 jyldyń 1 qyrkúiektegi jaǵdai boiynsha, 44,7 trln teńgege jetip, bir jylda 16,8%-ǵa ósken, onyń ishinde jeke tulǵalardyń salymdary 58,4%-dy (nemese 26,1 trln teńge) quraidy. Bólshek salymdardyń jalpy kóleminiń 99,7%-y Qazaqstandyq depozitterge kepildik berý qorynyń (QDKBQ) ujymdyq saqtandyrý júiesine kiretin bankterde saqtalǵan: bul joǵaryda atalǵan 26 trln teńge.
Esterińizge sala keteiik: QDKBQ jinaq, merzimdi jáne merzimsiz salymdarǵa ornalastyrylǵan aqshanyń saqtalýyna kepildik beredi.
Tólemderdiń eń joǵary somasy:
- 5 mln teńge - shetel valiýtasyndaǵy depozitter boiynsha;
- 10 mln teńge — ulttyq valiýtadaǵy merzimdi emes jáne merzimdi depozitter boiynsha;
- 20 mln teńge — ulttyq valiýtadaǵy jinaq salymdary boiynsha.
Eger bir bankte tutynýshy birneshe depozit ashsa, mysaly, shetel jáne ulttyq valiýtadaǵy merzimdi depozitter, onda QDKBQ kepildiginiń eń joǵary jiyntyq somasy 20 mln teńgeni quraidy.
Aita ketsek,2025 jylǵy 1 naýryzdaǵy jaǵdai boiynsha qor 40 salymshyǵa 60 mln teńgeden astam ótemaqy tóledi. Buǵan deiin elimizde toǵyz bank jabylǵany habarlanǵan.
