Búgin Senatta «Ulttyq múdde» dialog alańynyń «Saiasi jańǵyrý: Ádiletti Qazaqstannyń konstitýtsiialyq modeli» taqyrybyna arnalǵan otyrysy ótti. Kezdesýge qatysýshylar memlekettilikti damytýdyń jańa kezeńine ótý kezinde konstitýtsiialyq reformanyń máni men mazmunyn, onyń saiasi júieni jańǵyrtýdaǵy jáne memlekettik qurylymnyń jańa modelin qalyptastyrýdaǵy rólin talqylady.
Senat Tóraǵasy Máýlen Áshimbaev otyrysqa qatysýshylarǵa iltipat bildirip, Memleket basshysynyń bastamasymen qolǵa alynǵan aýqymdy konstitýtsiialyq ózgerister memlekettilikti damytýdyń jańa kezeńine ótý úshin jasalǵan qadam jáne qoǵamnyń saiasi júieni jańartýǵa qatysty suranysyna berilgen jaýap ekenin atap ótti. Sondai-aq ol bul belgili bir salalardaǵy ózgerister emes, memlekettik modeldiń mazmuny men jumys isteý qaǵidattaryn túbegeili qaita qaraý ekenin tilge tiek etti.
«Prezidentimiz Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev Ulttyq quryltaidyń jýyrda ótken otyrysynda aýqymdy konstitýtsiialyq reformalar týraly aitty. Memleket basshysy Qazaqstannyń memlekettik qurylysynyń jańa kezeńi bastalatynyn jetkizdi. Bul saiasi júiemizge tek túzetýler men tolyqtyrýlar engizý degen sóz emes. Shyn máninde, bul álemdegi qazirgi syn-qaterlerge beiimdelý arqyly túbegeili jańǵyrýǵa qadam basý ekeni anyq. Sondyqtan, osyndai mańyzdy sátte birligimizdi bekemdep, Memleket basshysy usynǵan ózgeristerdi júzege asyrýda judyryqtai jumylý airyqsha mánge ie», – dedi Máýlen Áshimbaev.
Palata Spikeri elimizde júrgizilip jatqan konstitýtsiialyq reforma keshendi jáne júieli sipatqa ie ekenin aitty. Aldaǵy ózgerister parlamenttik reformalar aiasynan shyǵyp, Ata Zańymyzdy tutastai qamtyp otyr. Onyń aitýynsha, qazirdiń ózinde Konstitýtsiianyń 80-ge jýyq normasyna ózgerister enetini belgili boldy. Bul basty quqyqtyq qujatymyzdyń 84 paiyzyn quraidy. Máýlen Áshimbaev reformanyń mańyzdy baǵyty elimizdiń joǵarǵy zań shyǵarýshy organynyń ókilettikterin keńeitýdi jáne rólin kúsheitýdi kózdeitinin de atap ótti. Sondai-aq zańnamalyq protsesti ońtailandyrý, depýtattardyń derbestigin arttyrý, partiialyq júieni damytý jáne saiasi básekelestikti kúsheitý baǵytyna da basa mán berilip otyrǵanyna toqtaldy.
Senat Tóraǵasy reforma aiasynda memleket pen qoǵam arasyndaǵy kelisim jáne dialog institýty retinde Halyq keńesin qurý usynylǵanyna erekshe nazar aýdardy. Otyrysta atalǵan alańda ideologiia, qundylyqtar men ulttyq birlik máseleleri talqylanatyny jáne Keńeske zań shyǵarýǵa bastamashy bolý quqyǵyn berý ony mazmundy institýtqa ainaldyratyny sóz boldy. Usynylǵan ózgeristerdiń qatarynda vitse-prezident laýazymyn engizý jáne Konstitýtsiianyń preambýlasyn jańartý týraly bastamalar da bar ekenine mán berildi. Sol arqyly memlekettiliktiń tarihi sabaqtastyǵyn kórsetip, Ádiletti Qazaqstan qurýdy eń joǵary maqsat retinde belgileý kózdelip otyr.
«Qazaqstan ulttyq jańǵyrý kezeńine qadam basýda. Osy tarihi sátte ziialy qaýym ókilderi men qoǵamdyq pikir kóshbasshylary erekshe ról atqarady. Qazirgi tańda Memleket basshysy usynǵan aýqymdy ózgeristerdiń mánin qoǵamǵa durys jetkizý asa mańyzdy. Qazirgidei jaýapty kezeńde ulttyq birlikti odan ári bekemdeý óte ózekti. Qoǵamdy ortaq múddege jumyldyrý isinde de sizderge úlken jaýapkershilik júkteledi. Saiasi jańǵyýdyń túpki maqsaty – memlekettilik pen Táýelsizdikti nyǵaitý. Bul – Ádiletti Qazaqstan qurý jolyndaǵy jańa konstitýtsiialyq modelge kóshý kezeńi. Aldaǵy ýaqytta konstitýtsiialyq reformalardy tabysty iske asyrýǵa ziialy qaýym men sarapshylar qoǵamdastyǵy belsendi úles qosady dep senemin», – dedi Máýlen Áshimbaev.
«Ulttyq múdde» dialog alańynda senatorlarmen birge belgili filolog, qoǵam qairatkeri Qoishyǵara Salǵarauly, L.N.Gýmilev atyndaǵy EUÝ professory Jamaladen Ibragimov, «El tarihy» ǵylymi-zertteý ortalyǵynyń direktory Erlan Sailaýbai, «Qazaq gazetteri» JShS-nyń Bas direktory Dihan Qamzabekuly, Parlamentarizm institýty ortalyǵynyń basshysy Sholpan Saimova, Nazarbayev University joǵary memlekettik saiasat mektebiniń dotsenti Serik Orazǵaliev jáne basqa sarapshylar sóz sóilep, qozǵalǵan taqyrypqa qatysty pikirlerin bildirdi.
