Qazaqstanda bailar men oligarhtarǵa salyqty arttyrý máselesi kún tártibine shyqty. Bul usynysty Májilis depýtaty Erlan Sairov kóterip, tabysy men bailyǵy asa joǵary azamattar qoǵam aldyndaǵy jaýapkershilikti kóbirek sezinýi tiis ekenin aitty. Onyń pikirinshe, áleýmettik teńsizdikti azaitý úshin bailarǵa salynatyn salyqty ádiletti túrde qaita qaraý qajet. Bul jaitqa qatysty Ulttyq ekonomika ministri Serik Jumanǵari men onyń orynbasary Azamat Ámrin ne dep aqtaldy? Sairov ne oilaidy? Dalanews.kz tilshisi depýtattyń ózine habarlasyp, jaǵdaiǵa sholý jasady.
Depýtat Erlan Sairov buǵan deiin Májiliste salyq kodeksi qaralyp jatqanyn habarlaǵan bolatyn.
"Salyq áleýmettik qaita bólýdiń quraly. Eski Qazaqstanda oligarhtar ózderiniń bilikpen aýyz jalasqandyǵyn paidalanyp, salyqty az tólegen. Qazir salyq kodeksinde osy bailarǵa salynatyn salyq, taý-ken salasynda, sonymen qatar, munai salasynda korporativtik kiris salyǵyn bankterden jáne iri korporatsiialardan túsetin dividentterden salyq jáne qazaqstandyq, sheteldik, azamattar, jeke tulǵalar, jyldyq tabysy 2,5 mlrd teńgeden asatyn bolsa, olarǵa 17 paiyz kiris salyǵyn tóletý jóninde usynystar enshizdik. Osy korporativtik kiris salyǵy divident salyǵynyń bári - bailar tóleitin salyq. Al qosymsha qun salyǵy (NDS) ol kedeiler tóleitin salyq. Sondyqtan qazir bailar tóleitin salyqty arttyrýymyz kerek", degen edi depýtat.
Jumanǵarin ne dep aqtaldy?
Ulttyq ekonomika ministri Serik Jumanǵarin Aqorda dálizinde sán-saltanatqa salyqtan bas tartý máselesine qatysty pikir bildirgen edi. Jumanǵarinniń aitýynsha, bul bastamanyń ornyna keibir taýarlar men múlik túrlerine joǵarylatylǵan salyq mólsherlemeleri engizilmek.
“Aldymen sán-saltanat degen ne ekenin anyqtap alý kerek”, – deidi ministr. Onyń aitýynsha, qazirgi usynystardyń ózinde sán-saltanat retinde qarastyrylatyn dúnieler bar.
Foto:primeminister.kz
Mysaly:
- Eger sizdiń jyljymaityn múlkińizdiń jalpy quny 450 million teńgeden assa, onda siz jyl saiyn 3 million teńge bazalyq salyq tóleisiz. Buǵan qosa, osy somadan asqan ár teńgege qosymsha 2% salyq salynady.
- 75 million teńgeden joǵary turatyn kólikterge de osyǵan uqsas joǵary salyq engiziledi.
- Qymbat ishimdikter men temeki ónimderine de qatań talaptar qarastyrylǵan.
«Budan basqa ne sán-saltanatqa jatady – ózim de naqty aita almaimyn», – dep túiindedi Jumanǵarin.
Al 1 sáýirde Jumanǵarinniń birinshi orynbasary Azamat Ámrin Senatta ótken dóńgelek ústelden keiin jýrnalisterge bergen suhbatynda jańa Salyq kodeksinde sán-saltanat salyǵy qalai qarastyrylatynyn túsindirdi.
“Sán-saltanat salyǵy degen arnaiy bólek salyq túri bolmaidy”, - dedi vitse-ministr. Onyń ornyna jekelegen qymbat taýarlar men múlikke salyq mólsherlemeleri arttyrylady.
Foto: JI | Dalanews.kz
Qymbat ishimdikter men temekige qosymsha aktsiz
- Mysaly, baǵasy 5 million teńgeden asatyn bir bótelke koniak elimizge keden arqyly kirse, ony ákelgen jeke tulǵa qunynyń 10%-y mólsherinde qosymsha salyq tóleidi.
- Qazirgi kezde mundai ónimderge 470 teńge kóleminde ǵana salyq salynady. Endi bul kórsetkishke qosymsha aktsiz qosylmaq.
- Sol siiaqty qymbat shylym ónimderine de aktsiz engiziledi.
- Al eger 100 myń dollardan qymbat kólik syrttan ákelinse, oǵan da 10% kóleminde aktsiz salynady.
Foto:primeminister.kz
Birneshe kólik pen páteri barlar kóbirek salyq tóleidi
Azamat Ámrinniń aitýynsha, bir adam birneshe qymbat kólik ákelse, olardyń sanyna qarai aktsiz mólsheri de arta beredi.
Múlik salyǵy da ózgeredi. Qazir bir páterdiń quny 25 million teńge bolsa, soǵan 0,1% mólsherinde salyq tólenedi. Biraq eger adamnyń birneshe páteri bolsa, olardyń quny qosylyp eseptelip, jalpy somadan 1% kóleminde salyq alynbaq.
“Iaǵni salyq kólemi qazirgimen salystyrǵanda 10 ese kóp bolady”, - dedi Ámrin.
Sairov: "Qazaqstanda rezident emes azamattar 17 paiyzǵa deiin paida salyǵyn tóleýi kerek"
Dalanews.kz tilshisi Azamat Ámrin men Serik Jumanǵarinniń málimdemesinen keiin depýtatqa taǵy bir habarlasyp, bailarǵa salynýy qajet salyqqa qatysty oiyn naqtylady.
"Salyqtyń ózi qoǵamnyń bai, aýqatty azamattaryna memlekettegi jaǵdaiy nashar azamattarǵa memleket bailyǵyn qaita qalyptastyrýdyń tetigi bolyp tabylady. Sondyqtan salyq kodeksine elimizdegi bai, qýatty azamattardyń memleket aldyndaǵy jaýapkershiligi zor bolýy kerek", deidi depýtat.
Onyń sózinshe, bul halyqaralyq praktika.
"Al qarastyrylyp jatqan salyq kodeksine keler bolsaq, tarihta alǵash ret dividentterge 10 paiyz salyq qarastyrylyp jatyr. Ol elimizdegi iri oligrahtar men bank quryltaishylaryna salynyp turǵan tikelei salyq bolyp tabylady. Odan soń ekonomikada metallýrgiia, munai sektorynda korporativtik tabys salyǵyn 20 paiyzǵa ósirýdi, ásirese metallýrgiia salasynda 25 paiyzǵa ósirýdi talap etip otyrmyz. Sonymen qatar, depýtattyq bastama retinde Qazaqstanda rezident emes azamattar tabysy 2,5 mlrd teńgeden artsa 17 paiyzǵa deiin paida salyǵyn arttyrý jóninde usynys tastadyq. Bul usynystar elimizdegi bai, oligarhtardyń memlekettiń ekonomikalyq jaýapkershiligin arttyratyn tetik bolyp sanalady", dep túiindedi Sairov.
