"Ertis" atom elektr stansasy. Qazaqstan Qytai AES-in Kýrchatov aýmaǵyna qoiatynyna esh kúmán joq. Onda Abai oblysy óziniń iadrolyq statýsyna qaita oralatyn bolady. Al qytaidyń eki HPR-1000 reaktorynan qurylǵan AES Ertistiń sol jaǵasynda, Kýrchatov qalasynyń aýmaǵynda bolmaq". Sarapshy Aibar Oljaevtyń ekinshi AES-qa qatysty pikir bildirip, jelide jazǵan jazbasy osylai bastalady. Iaǵni, ol qytailar salatyn AES-ti Ertis dep ataýdy usynady,dep habarlaidy Dalanews.kz.
"Kýrchatov – Qazaqstannyń atom ortalyǵy. Munda termoiaderlyq Tokomak tájiribelik qurylǵysy jumys isteidi. Qazaqstannyń Ulttyq iadrolyq ortalyǵy osy Kýrchatovta ornalasqan. Iadrolyq tehnologiialar parki birneshe ónim shyǵarýda. Sondyqtan sýy mol Ertis boiyndaǵy Kýrchatov atom elektr stantsiiasynyń qurylysyna eń laiyqty oryn. Osymen Qazaqstanda "Balqash" jáne "Ertis" atty eki AES bolady. Bul ataýlary ózderine jarasymdy siiaqty. Shynymen de solai atalsa, onda qazaq atom elektr stantsiialarynyń ataýlaryn birinshi qoiǵan adam retinde tarihta qalamyn", dep jazady ol.
Onyń aitýynsha, qarastyryp otyrǵan "Ertis" AES-inde eki reaktor qoiylady.
"HPR–1000 reaktory aty kórsetip turǵandai 1 myń megavatt elektr qýatyn beredi. Mundai eki reaktor jylyna 15-16 myń kilovatt-saǵat elektr qýatyn óndirmek. Bul qazir úlken elektr defitsitin bastap keship otyrǵan Óskemenniń barlyq qajettiligin jabady jáne jańa zaýyttar men fabrikalar salýǵa múmkindik bermek", - deidi Oljaev.
Sondai-aq sarapshy osy AES-tiń bolashaǵy búgin Qazaqstan men Qytai basshylary Qasym-Jomart Toqaev pen Si Tszinpin arasynda sóz bolary anyq ekenin aitady. Al eger bir naqty qujatqa qol qoiylyp jatsa, onda Qytai tarapy eksporttyq kredittiń negizgi parametrlerimen keliskenin bildiredi.
"Meniń oiymsha, "Ertis" atom elektr stantsiiasynyń qurylysy "Balqash" AES-ine qaraǵanda tezirek aiaqtalady. Sondyqtan bizdiń tuńǵysh AES-imiz osy Ertis bolýy ǵajap emes. Sebebi Qytaidyń alyp qurylystardy shemishkeshe shaǵyp úirengenin jaqsy bilemiz. Jáne Kýrchatov Qytaiǵa jaqyn. Biz Baqty-Aiagóz temirjol qurylysyn tez salyp bitirsek, Qytai tike temirjolmen AES qurylǵylaryn tasi beredi. Sońǵy jyldary Qazaqstan Qytaimen óte myqty energetikalyq bailanys ornatty. 2024 jyldyń qorytyndysy boiynsha Qytai baǵytyna 11,2 million tonna munai jiberdik. Onyń ishinde 10 mln tonnasy Resei munaiy. Qalǵanyn ózimizden. Munai logistikasynda, tasymalynda úlken ról oinap otyrmyz. 2024 jyly Bakýde qazaq pen qytai taraptary jańartylatyn energiia kózderi salasyndaǵy jobalar boiynsha naqty kelisim jasaǵan edi. Qazirgi tańda bizde Qytaimen birlesken 18 jel jáne kún stantsiialary jumys isteidi. Olardyń ortaq qýaty 1000 megavatqa jetip qaldy. Bir sózben, jarty AES bolyp tur. Qazaqstan Qytai AES-teriniń negizgi seriktesi. Biz Úlbi zaýytynda birlesken kásiporyn ashqanbyz. Sol arqyly kórshige ýran tabletkalaryn satamyz. Jylyna 200 tonna tabletka berip, Qytaidaǵy barlyq AES-terdi qorektendiremiz" dep sózin túiindeidi ol.
Aita ketsek, búginderi Qytai Halyq Respýblikasynyń tóraǵasy Si Tszinpinniń memlekettik saparmen Qazaqstanda júrgeni belgili.