Samal

Samal
Búgin bárinen uiat ketti. Al qazaq tárbiesindegi uiat institýty búginderi „uiatmen„ boldy. Osylai dep ájýalaidy ony. Óstip tómendetedi.

Bir adam emes, kádimgidei áleýetti top. Bári uiatmendi nasihattap álek. 

Jelide aq ter, kók ter.  Keýdesin ashqan, baltyryn jaltyratqan, aýzyna aq it kirip, kók it shyqqan jaǵalai jurt. Kókbettik, betpaqtyq, kórgensizdik, taiyzdyq...

Baiany men Zamirasy bar, Baiandarovasy bar, Baizaqovasy taǵy bar. Bári ózinshe bir „qaharman„. Áiteýir dáleldep júr. Neni deisiz be? Uiattyń joq ekenin, árine. Kimde deisiz be? Qazaq degen ultta...


Biraq olardyń bári bir tamasha kúnde ońbai jeńilis tapty. Muryndarymen tirele jer iiskedi.

Dalbasalaǵan qyz-qyrqyn, qatyn-qalashty san soqtyrǵan kim deisiz be sonda? Ol — Samal Esliamova! 

[caption id="attachment_38785" align="aligncenter" width="425"]
Frantsiia. Kann qalasy. 19 mamyr. Samaldyń "Úzdik aktrisa" atanǵan sáti.  [/caption]


Baiandy qoishy, ol orystyń „men„ degen kil myqty aktrisalarynyń aldyn orap ketti.


 Sholpan Hamatovalardyń qoly jetpei júrgen, uiyqtasa únemi túsinde kóretin, óńinde armandaýdan bir sátke jalyqpaǵan kino salasyndaǵy Kann júldesin ǵaiyptan paida bolǵan qazaq qyzy - osy Samal ielendi.

Árine, orystyń aktrisalary shaty aiyrylyp, shat-shálekei boldy (júldeni Reseidiń atynan alyp tur ǵoi).

Qoldan kelse, tartyp ta alar edi ol júldeni. Biraq ondai qaýqarlary bolmai qaldy. Halyqaralyq júlde óitkeni ol. Negizi bul óz aldyna bólek talqylanar áńgime...

 

Eń bastysy..


Eń bastysy, Samal bul júldeni eń myqty áiel obrazy úshin aldy. Demek, eń myqty áiel ol tósin ashqan nemese baltyryn jaltyratqan emes, áste. Kerisinshe, tárbiesi berik adam.

Osy jaǵynan alǵanda, Frantsiia tórinde Samalmen birge qazaqtyń qyz bala tárbiesi de jeńiske jetti!..


Árine, bar qazaq qýandy buǵan. Qalai qýanbaidy mundaida?.. 

Samaldyń júlde alyp jatqan sátin bárimiz kórdik, TMD-nyń bári shýlady. Ishine qyzǵanysh qurty túskender de boldy.

Qazaqy mentalitetti „qaqpaityndar„ „cho, to ona kakaia to zashýgannaia„ dep pikir jazyp jatty.

Al biz odan ondai dánemeni kórmedik, kerisinshe ibaly, inabatty, uiaty júzinen nur bop tógilgen taza qazaqy tárbiedegi qarapaiym qyz bala turdy aldymyzda. Mine, ol Eýropany dúrkiretip júlde alyp jatyr.

Negizi deimiz de, mysaly kisi kózine tik qaramaityn japondyq áielge „zashýgannaia ona„ dep aitpas edi osy jurt.

Óitkeni olardyń mentaliteti sondai ekenin jaqsy biledi. Uiatqa quralǵanyn moiyndaidy.

Al qazaqtiki uiatqa quralǵan degendi kóbisi moiyndaǵysy kelmeidi. Basqalar emes, sol baiaǵy ózimizdiń qazaqtar, ideologiialyq mýtatsiiaǵa ushyrap, ulttyq tárbiesi ábden buzylǵandar.

 

Ótkende




Ótkende bizdiń redaktsiiaǵa bas suqty Samal. Kózime ottai basyldy.  Qazaqshaǵa sýdai. Tárbiesi de ózimizdiki. Aýyl qazaǵyniki degenim ǵoi.

Biraq Reseide turyp jatqanyma 15 jyl boldy deidi ózi. Tań qaldym. Ómir baqi Qazaqstanda turyp jatqan keibir qyz-kelinshekterdiń túri anaý.  Ulttyq jón-josyq tur ǵoi, bir qazaqsha sózdi durystap aita almaidy.


Soǵan qaramastan aqyl aityp, el aldynda betke ustar azamat qusap júredi. Ekeýiniń aiyrmasy jer men kóktei.

Sonda másele nede? Osyny bilgim keldi. Sol sebepti Samalǵa jaqyndai kele, jaýap izdedim.

Sóitsem Samal Petropavldyń qazaǵy bop shyqty. Aýylda qazaq mektebin bitirgen eken.  Arǵynnyń qyzy. Osylai dep áńgimesin aityp jatqan Samal menen janaryn ala qashty. Berilip ketsem kerek.  Bizde kisi kózine qaramaýshy edi ǵoi dep budan soń men de kádimgidei uialyp, búgejeńdep qaldym.

Daýysy ashyq, shirkeýdiń qońyraýy siiaqty dańǵyrlap jatqan joq, kerisinshe estiler-estilmes. Sholpynyń syldyryndai syńǵyrlap shyǵady. Bul da mádeniettilikke jatady qazaqtyń jónin biletin adamǵa.

Sirek kúlimsireidi eken. Al kúlimsiregeni quddy túni boiy uiyqtamai ábden kútip, áreń atqan tańnyń raýany sekildi. Jylýlyq syilaidy boiyna. Uialyp, tómen áketken uzyn kirpikteriniń árbirinde uialshaq perishteler otyrǵan siiaqty. Kózi oily. Kóp oqyǵany kórinip tur.

 

Ol 


„Kandaǵy júldem - úlken jetistikke jetýdegi bir baspaldaǵym„ - deidi ózi.

Iá, ózin meiilinshe qarapaiym ustaýǵa tyrysqanmen, maqsattary áne qandai, óte biik. Dimash ta týra osylai degen.

 Qytaida alǵan kóp júldesiniń birin ustap turyp.

„Aryq sóilep, semiz shyq„ degen ǵoi qazaq. Mine, ekeýiniń de ustanǵan qaǵidaty osyndai, bir-birine uqsas. Qazaqsha ustanym, qazaqsha tárbie, qazaqsha mentalitet.

 Osyndai ambitsiialy qazaq jastary kóbeie berse eken dep tileidi ekensiz mundaida ishtei tebirene!

Tfa-tfa deýdi de umytpaisyz. Qazaqtyqty joq qylyp, túp-tamyrymen ada etkisi kelip jantalasyp júrgender ondaida kákir-shúkir bop qalady eken. Búgin bar, erteń joq arzan dúnieler ǵoi.


Al Samal men Dimashtyń qylyp júrgenderi naǵyz óner!

Naǵyz nárse ǵana — taza talant, ulttyq bolmys pen rýhty aishyqtaityn tereń dúnie tarihta, adamzat sanasynda máńgi este qalady.

Endeshe qazaqqa naǵyz úlgi Samal men Dimashtar jasai bersin! Bolashaǵymyz jarqyn bolatynyna senesiz osyndai jastar barda.

 

Kámshat SÁTIEVA