Prezident kótergen salyq saiasatyn jetildirý, biznesti qoldaý, memlekettik qarjylandyrýdyń tiimdiligin arttyrý, tsifrlandyrý jáne energetikalyq tapshylyqty sheshý máseleleri el ekonomikasynyń aldaǵy damýyna tikelei áser etedi. Ekonomist, R-Finance qarjy keńesshisi Arman Baiǵanov Memleket basshysy aitqan bastamalardyń kásipkerlik ortany jaqsartyp, ekonomikanyń naqty sektoryn damytýǵa múmkindik beretinin atap ótti, dep habarlaidy dalanews.kz.
Sarapshynyń sózinshe, salyqtyq ákimshilendirýdi jetildirýmen qatar, kásipkerlerge túsetin baqylaý júktemesin azaitý mańyzdy. Bizneske qolaily jaǵdai jasaý úshin tekserýlerdi qysqartyp, memlekettik qyzmetter men ákimshilik rásimderdi onlain formatqa kóshirý qajet.
"Bizneske qatysty aitylǵan usynystardyń ishinde maǵan unaǵany – kelesi jyldan bastap túrli tekserýlerge qaitadan moratorii engizý múmkindigi. Prezident Úkimet pen Parlamentke osy máseleni qarastyrýdy tapsyrdy. Moratorii birneshe jylǵa, múmkin úsh jylǵa engizilýi yqtimal. Sonymen qatar ákimshilendirý júiesin jetildirý qajet. Qazir tekserýler tym kóbeiip ketken. Osyǵan bailanysty kásipkerlerden shaǵymdar túsip jatyr, al kei jaǵdaida mundai tekserýler biznestiń damýyn tejeidi. Prezident máseleniń osy jaǵyna da nazar aýdardy", – dedi Arman Baiǵanov.
Ekonomistiń pikirinshe, biznesti qoldaý tek tekserýlerdi qysqartýmen shektelmeýi kerek. Kásipkerlerdiń memlekettik organdarmen bailanysyn tsifrlandyrý, eseptilik pen ákimshilik rásimderdi jeńildetý de asa mańyzdy.
"Biznes úshin tekserýler sanyn qysqartý, moratorii engizý jáne ákimshilendirýdi onlain rejimge kóshirý mańyzdy. Al turǵyndar úshin qashyqtan jumys isteý múmkindigin odan ári damytý qajet. Meniń túsinýimshe, Prezident Úkimetke osy baǵyttaǵy sharalar men naqty qadamdardy ázirleýdi tapsyrdy. Adam mindetti túrde keńsede otyrmai-aq, noýtbýk nemese smartfon arqyly jumys istep, ózin-ózi jumyspen qamti alýy kerek", – dedi qarjy keńesshisi.
Arman Baiǵanov ekonomikanyń naqty sektoryn damytýda «Báiterek» holdinginiń róli arta túsetinine nazar aýdardy. Onyń aitýynsha, memlekettik qoldaý óndiris, aýyl sharýashylyǵy jáne basqa da mańyzdy salalarda jumys isteitin kásipkerlerge baǵyttalýǵa tiis.
"Prezident “Báiterek” holdingi arqyly ekonomikanyń naqty sektoryndaǵy bizneske túrli baǵytta qoldaý kórsetiletinin atap ótti. “Báiterek” damý institýttaryn biriktiretin holding bolǵandyqtan, kásipkerlerdi qarjylandyrýda mańyzdy ról atqarady. Ásirese aýyl sharýashylyǵynyń tiimdiligin arttyrýǵa jáne osy salaǵa kórsetiletin qoldaýdy kúsheitýge basymdyq berilmek", – dedi ol.
Sarapshy biýdjetten qarjylandyrylatyn jobalardyń sanyn kóbeitýmen ǵana shektelmei, olardyń naqty ekonomikalyq nátijesin baqylaý qajet dep esepteidi. Bul memlekettik qarajattyń maqsatty jumsalýyn qamtamasyz etip, sybailas jemqorlyq táýekelderin azaitýǵa múmkindik beredi.
"Negizgi máseleniń biri – túrli jobany biýdjetten qarjylandyrý kezinde olardyń sapalyq jaǵyn qadaǵalaý. Qarajatty jai ǵana bólip qoimai, onyń qanshalyqty tiimdi jumsalǵanyn turaqty túrde baqylaý kerek. Bul jobalardyń nátijeliligin ǵana emes, sybailas jemqorlyq táýekelderin de tekserýdi bildiredi. Iaǵni biýdjet qarajatynyń tiimdiligine qatysty monitoring burynǵydan da kúsheitilýi qajet", – dedi Arman Baiǵanov.
Ekonomist Prezident kótergen tsifrlandyrý men jasandy intellektini damytý máselesi energetika salasymen tikelei bailanysty ekenin aitty. Onyń pikirinshe, elektr energiiasy tapshy bolǵan jaǵdaida jańa tehnologiialardy keń kólemde engizý jáne óndiristiń qarqynyn arttyrý qiynǵa soǵady.
"Prezident búgin álem betpe-bet kelip otyrǵan san qyrly ári aýqymdy máselelerdi qozǵady. Eń aldymen tsifrlandyrýǵa basymdyq berdi. Qazaqstanda biznes jaqsy damyp keledi, alaida tsifrlandyrý úderisin odan ári jedeldetý qajet. Memleket basshysy jasandy intellekt pen tsifrlyq tehnologiialardy tiimdi damytý úshin elektr energiiasyna qatysty máseleni sheshý kerektigin atap ótti. Elektr qýaty bizneske de, zamanaýi tehnologiialardy damytýǵa da jetkilikti bolýy kerek. Qazir elimizde elektr energiiasy óndirilgenimen, ekonomikanyń qarqyndy damýy úshin onyń kólemi jetkiliksiz. Memleket aldaǵy ýaqytta bul baǵytqa erekshe kóńil bólmek. 2029 jylǵa qarai elektr energiiasynyń profitsitine qol jetkizý kózdelip otyr. Sonymen qatar atom elektr stantsiiasy kezeń-kezeńimen iske qosylady. Prezident balamaly energetikaǵa da toqtalyp, kún energetikasyn damytýǵa basymdyq beriletinin aitty", – dedi sarapshy.
Baiǵanov Qazaqstannyń kólik-logistikalyq áleýetin tiimdi paidalaný ekonomikanyń basqa salalaryn damytýǵa da serpin beretinin atap ótti. Logistikalyq baǵyttar men kólik toraptarynyń mańynda jańa óndirister ashylyp, otandyq ónimniń eksporttyq naryǵy keńeiýi múmkin.
"Qazaqstan – Shyǵys pen Batystyń arasyndaǵy iri logistikalyq hab. Sondyqtan kólik jáne logistika baǵyttaryn odan ári damytý kerek. Sonyń arqasynda kólik habtarynyń mańynda ornalasatyn óndirister men basqa da sabaqtas salalar órkendeidi. Biz logistikalyq artyqshylyǵymyzdy tek tranzit úshin ǵana emes, óz ónimderimizdi osy baǵyttaǵy memleketterge jáne ózge elderge satý úshin de paidalanýymyz qajet", – dep qorytyndylady ekonomist.
