Saǵyntaev Almaty biýdjetiniń 47%-y qala halqynyń áleýmettik suranystaryn sheshýge jumsalatynyn aitty
Onyń aitýynsha, 2021 jyldyń 11 aiynyń qorytyndysy boiynsha memlekettik biýdjetke salyq túsimderi ótken jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 28,7%-ǵa ósti.
Qalalyq biýdjet áleýmettik baǵdarlanǵan, áleýmettik salaǵa 47% tiesili. Shyǵyndardyń negizgi baptary – bilim berý, densaýlyq saqtaý, áleýmettik ál-aýqat, sport, mádeniet jáne týrizm.
Qalǵan qarjy turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyqty, kólik infraqurylymyn damytýǵa, abattandyrýǵa, kógaldandyrýǵa, qoǵamdyq tártip pen qaýipsizdikti qamtamasyz etýge jumsalady.
Pandemiianyń barlyq qiyndyqtaryna jáne oǵan bailanysty shekteýlerge qaramastan, Almaty ekonomikasy qalpyna kelýdiń joǵary qarqynyn kórsetýde. Jyl basynan beri Almaty ekonomikasy 5,5%-ǵa ósip, 5,8 trln teńgeni qurady.
Almaty – investorlar úshin tartymdy qala. Búginde jalpy investitsiia kólemi 54,3 mlrd teńge bolatyn qyzmet kórsetý salasynda birqatar jobalar iske asyryldy. Bul – quny qymbat turatyn Holiday Inn Express qonaq úi kesheni, Swissotel Wellness Resort Alatau emdeý-saýyqtyrý kesheni.
Osy aidyń ózinde Ibis jáne Novotel halyqaralyq brendterimen kópfýnktsionaldy «Jetisý» qonaq úi kesheni ashylady.
Quny 85 mlrd teńge bolatyn Almatydaǵy Halyqaralyq áýejaidyń jańa terminalyn salý mańyzdy joba bolýy tiis, bul jolaýshylar aǵynyn jylyna 6 mln adamǵa deiin, ótkizý qýatyn – 2,5 esege arttyrady.
Aǵymdaǵy jyly Bostandyq aýdanynda De Montfort Kazakhstan ýniversitetiniń kampýsy salyndy. Medeý aýdanynda ýniversitet kampýsyn salý josparlanýda.
Aǵymdaǵy jyldyń aqpan aiynda «High Tech Academy» jeke Halyqaralyq innovatsiialyq mektebi jobasy iske asyryldy. Naýryz aiynda Medeý aýdanynda «Helmer» meditsinalyq-ońaltý ortalyǵy ashyldy.
Qyrkúiek aiynda onkologiia jáne radiologiia institýtynyń ǵimaratynda Tomoterapiia ortalyǵynyń ashylýy ótti, onda investor Densaýlyq saqtaý salasyndaǵy túrik kompaniiasy «Orhun Medical» boldy.
Saýda salasynda da jobalar pysyqtalýda, olar: Lerýa Merlen ekinshi saýda ortalyǵynyń; Volkswagen jáne Mercedes Benz dilerlik ortalyǵynyń qurylysy.
Qalanyń ónerkásip salasy da investorlar úshin tartymdy. Qalada Indýstriialyq aimaq bar, onda ótken jyly «Hyundai Trans Kazakhstan» jeńil avtomobilder zaýyty, «Asia Steel Pipe Corporation» qubyr ónimderin shyǵaratyn zaýyt salyndy. Jańa jobalar pysyqtalýda: «CELKONSAN Stroy» metall qorshaýlar shyǵaratyn zaýyt jáne «Panelsan» sendvich-panelderin shyǵaratyn zaýyttar jobalary pysyqtalýda.
Qalanyń Indýstriialyq áleýeti 10 aida 18,9%-dy qurady. Qazirgi ýaqytta Almatynyń Indýstriialyq aimaǵyna qatysýshylardyń quramyna «Halavet Gida Sanayive Ticaret A. S.» túrik kompaniiasyn jelatin óndirý zaýytyn salý jobasymen qosý máselesi pysyqtalýda.
Aǵymdaǵy jyldyń 10 aiynda negizgi kapitalǵa salynǵan investitsiialar 15% ósimmen 873 (873,7) mlrd teńgeden asty. Jyl basynan beri ónerkásipte 18% ósim qamtamasyz etildi. Bólshek saýda kólemi 12,7%-ǵa ósip, 3,3 trln teńgeni, kóterme saýda – 2,3%-ǵa, 8,7 trln teńgege deiin jetti. Qurylysta 22,2% ósim qamtamasyz etildi. Jyl basynan beri infliatsiia 7,6%-dy qurady.
ShOB qala ekonomikasynyń barlyq salalarynda bar: qyzmet kórsetý, saýda, qurylys jáne ónerkásip. Jyl basynan beri shaǵyn biznesti nesieleý 1,4 ese ósti. Qalalyq baǵdarlamalar boiynsha nesieleý biýdjeti ótken jylmen salystyrǵanda 55%-ǵa (49,5 mlrd teńgege) óskenin atap ótken jón. Qalanyń tynysh aýdandarynda (Alataý, Naýryzbai, Jetisý, Túrksib aýdandary)kásipkerlikti damytýdy yntalandyrý úshin bizneske 5%-ben nesie berý usynylady.
Kásipkerlik sýbektileri 30 myń jumys ornyn, «Nurly jer» memlekettik baǵdarlamasy aiasynda - 2680 birlik, Biznestiń jol kartasy – 1621, bilim berýdi damytý baǵdarlamasy boiynsha – 2690, IIDMB – 868, AÓK - 200, Óńirlerdi damytý baǵdarlamasy boiynsha - 282) týristik sala baǵdarlamasy boiynsha - 145, JQJK – 1374, basqalary boiynsha - 25 myń oryndy quraidy.
