Freedom Inside '26

Reseiden kontrabandalyq jolmen aǵylǵan bidai qazaq diqanshylaryn shyryldatyp jiberdi

Reseiden kontrabandalyq jolmen aǵylǵan bidai qazaq diqanshylaryn shyryldatyp jiberdi
gov.kz
Reseidiń arzan astyǵy Qazaqstanǵa qaita lap qoidy. Bul jait mundaǵy baǵany tómenge qarai "súireýde". Qazaqstan astyq odaǵynyń málimetinshe, sońǵy kezderi elimizge, atap aitqanda, ShQO, SQO jáne Qostanai oblystaryna Sibirden kontrabandalyq jolmen astyq jappai tasymaldanyp jatyr. Osyǵan bailanysty odaq reseilik astyqty elimizge avtomobilmen ákelýge tyiym salý qajettigin suraidy, dep habarlaidy Dalanews.kz APK News-ke silteme jasai otyryp.
"Qujattarda 18 tonna dep kórsetilgenimen, is júzinde 40 tonna tasymaldanǵan. Onyń aqysy, negizinen qolma-qol aqshamen tólenedi. Sibirde baǵa arzandap ketken, sondyqtan elevatorlar astyqqa tolyp, taýar kim kóringenniń qolyna arzanǵa ketip jatyr. Olardaǵy elevator máselesi bizdikinen de ótkir. Maýsym aiynyń basynda-aq olardyń qambasynyń teń jartysy tolyp, másele ózektilik tanytqan", - deidi Astyq odaǵynyń ókili Evgenii Karabanov.
 
Sibirdegi bidaidyń baǵasynyń qymbattaýyna keletin bolsaq, onyń birneshe sebepteri bar:
  • suranys joq,
  • elevatorlar tolyp ketken,
  • tasymal sýbsidiialanbaidy. 

"Diqandarǵa bidaidy Sibirden eldiń basqa qiyryna jetkizý qymbatqa túsedi. Onyń ústine ortalyqta jaqsy ónim jinalady, al tórtinshi sortty bidaidyń olarǵa qajeti joq. Baǵa sodan tómendep jatyr. Sondyqtan ony Qazaqstanǵa ákelip jatyr", - deidi sarapshy.
 

Reseilik astyqtyń Qazaqstanǵa kontrabandalyq jolmen tasymaldaý tamyz aiynda bastalyp, qazir qarqyn alyp tur, ony toqtatý da múmkin bolmaýda.

"Shekara ótkelderi salmaq ólsheý júiesimen jabdyqtalǵansha júk kólikteri tasymalyna tyiym salý kerek. Barlyq shekara ótkelderin bul qurylǵymen jabdyqtaýdyń qajeti joq, ár oblysta eki-úsheýin ornatýǵa bolady jáne mindetti túrde astyq tasymaly tek sol beketter arqyly júzege asyrylsa. Áitpese,kontrabanda ishki baǵaǵa aýyr "soqqy" bolyp tiiýde", - deidi Karabanov.

 
Al KazGrain Ulttyq eksporttaýshylar qaýymdastyǵy importqa tyiym salý máseleni sheshpeidi dep sanaidy. Onyń pikirinshe, aldymen shekarada tártipti qalpyna keltirý kerek.

"Birinshiden, Qazaqstan tarapy 6-7 jyldan beri importty baqylaityn tarazylar ornata almai keledi. Ekinshiden, reseilik astyq qazaq astyǵy retinde tirkelmeýi úshin jalpy ónim kólemin retteý kerek. Sandardy burmalaýǵa jol bermeý qajet. Kóptegen sharýalar reseilik astyqty óz astyǵy retinde ótkizip, qosymsha kólemderge qujat beredi. Úshinshiden, jergilikti bilik ókilderi bul jaǵdaidan habardar bolsa da oǵan kóz juma qarap, tipti KamAZ kólikterin ótkizýge ruqsat beredi. Bul kontrabandaǵa qarsy keshendi kózqarasty talap etedi. Biz importtyń barlyǵyn bir ǵana "Azyq-túlik korporatsiiasyna" berip qoimaýymyz kerek", - deidi qaýymdastyq basshysy Zeinolla Ábdýmanapov. 

Tyiym salýǵa keletin bolsaq, qaýymdastyq basshysynyń aitýynsha, ol jyldar boiy qoldanysymyzda bar dúnie. 

"Eger másele kásibi túrde sheshilmese, biz máńgilik osy tyiymmen ómir súre beremiz. Tyiym salý - bul sheshim emes. Olar búgin toqtaidy, sodan keiin erteń qaitadan jandanady", - degen ol kontrabandamen qatań baqylaý, esepke alýdy tsifrlandyrý jáne saýdanyń ashyqtyǵy sekildi júieli ári keshendi sharalar arqyly kúresý kerektigin qadap aitady.