Qyzylorda qalasynda ótken Ulttyq quryltai Qazaqstandaǵy saiasi reformalardyń mazmuny men baǵytyn aiqyndaǵan mańyzdy alańǵa ainaldy. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev óz sózinde reformalardyń júieliligi men sabaqtastyǵyna erekshe mán berip, olardyń deklarativti urandardan naqty institýtsionaldyq ózgeristerge ulasýy tiis ekenin atap ótti. Quryltaida kóterilgen bastamalar biliktiń sapasyn arttyrý, óńirlerdiń teńgerimdi damýyn qamtamasyz etý, áleýmettik ádilettilik pen jaýapty memleket qaǵidattaryn bekitýge baǵyttaldy, dep habarlaidy Dalanews.kz
Osy máseleler tóńireginde Respýblikalyq qoǵamdyq birlestik «Meditsina jastarynyń» jetekshisi Abylaihan Ábdirash Prezident bastamalarynyń máni men uzaq merzimdi áserine toqtalyp, olardy Qazaqstandaǵy «Jańa ádiletti memleket» modelin institýtsionaldyq turǵydan nyǵaitýdyń mańyzdy tetigi retinde baǵalady. Onyń pikirinshe, Qyzylordadaǵy Quryltai saiasi júieni jańǵyrtýmen qatar, jastardyń qoǵamdyq protsesterge jaýapty ári sanaly qatysýyna jańa múmkindikter ashyp otyr.
- Prezident Qyzylordadaǵy Quryltaida reformalardyń júieliligi men sabaqtastyǵyn erekshe atap ótti. Sizdiń oiyńyzsha, qazirgi bastamalardyń aldyńǵy saiasi reformalardan basty aiyrmashylyǵy nede?
- Prezident Qyzylordadaǵy Quryltaida reformalardyń júieliligi men sabaqtastyǵyn erekshe atap ótti. Menińshe, qazirgi bastamalardyń aldyńǵy saiasi reformalardan basty aiyrmashylyǵy – olardyń deklarativti emes, institýtsionaldyq sipat alýynda. Buryn reformalar kóbine jekelegen ózgeristermen shektelse, búgingi bastamalar saiasi júieniń barlyq deńgeiin qamtyp, uzaq merzimdi logikaǵa baǵyndyrylyp otyr. Bul – evoliýtsiialyq, biraq maqsatty transformatsiia.
- Memleket basshysy Ulttyq quryltaidyń qoǵam men bilik arasyndaǵy dialog alańy retindegi rólin kúsheitýdi usyndy. Bul institýttyń naqty saiasi sheshimderge yqpal etý tetikteri qalai jumys isteýi tiis?
- Memleket basshysynyń Ulttyq quryltaidy qoǵam men bilik arasyndaǵy dialog alańy retinde kúsheitýi – mańyzdy qadam. Alaida onyń naqty saiasi sheshimderge yqpal etýi úshin usynystardy zań shyǵarý jáne atqarýshy bilik deńgeiinde qaraýdyń mindetti tetikteri bolýy qajet. Iaǵni Quryltai usynymdary formaldy emes, institýtsionaldyq jaýapkershilikpen súiemeldenýi tiis.
- Saiasi júieni jańǵyrtý kontekstinde aitylǵan bastamalar Qazaqstandaǵy ókildi biliktiń sapasyna qalai áser etedi dep oilaisyz?
- Saiasi júieni jańǵyrtý aiasynda aitylǵan bastamalar ókildi biliktiń sapasyn arttyrýǵa oń áser etedi dep esepteimin. Máslihattar men Parlamenttiń rólin kúsheitý, qoǵamdyq ókildiktiń keńeiýi saiasi sheshimderdiń legitimdiligin arttyryp, halyqtyń senimin nyǵaitady. Bul – jastar úshin de saiasatqa qatysýdyń jańa múmkindikterin ashady.
- Prezident óńirlerdi, sonyń ishinde Qyzylorda oblysyn damytýǵa erekshe toqtaldy. Bul bastamalar aimaqtar arasyndaǵy áleýmettik-ekonomikalyq teńsizdikti azaita ala ma?
- Prezidenttiń óńirlerdi, sonyń ishinde Qyzylorda oblysyn damytýǵa erekshe nazar aýdarýy aimaqtar arasyndaǵy áleýmettik-ekonomikalyq teńsizdikti azaitýǵa baǵyttalǵan naqty signal dep oilaimyn. Eger bul bastamalar qarjylyq derbestik, infraqurylym jáne adami kapitaldy damytý arqyly iske assa, óńirlerdiń damý áleýeti teńgerimdi túrde arta alady.
- Áleýmettik ádilettilik pen jaýapty memleket qaǵidattary Quryltaida qaita kóterildi. Bul ustanymdar aldaǵy naqty zańnamalyq nemese institýtsionaldyq sheshimderde qalai kórinis tabýy múmkin?
- Áleýmettik ádilettilik pen jaýapty memleket qaǵidattarynyń qaita kóterilýi aldaǵy zańnamalyq jáne institýtsionaldyq sheshimderde áleýmettik saiasattyń ashyqtyǵy, biýdjet qarajatynyń ádil bólinýi, memlekettik organdardyń eseptiligi arqyly kórinis tabýy tiis. Bul – azamat pen memleket arasyndaǵy jańa qoǵamdyq kelisimniń negizi.
- Ekonomikalyq jańǵyrtý men energetikalyq qaýipsizdik máseleleri de kún tártibinde boldy. Usynylǵan baǵyttar uzaq merzimdi turaqty damý modelin qalyptastyrýǵa jetkilikti me?
- Ekonomikalyq jańǵyrtý men energetikalyq qaýipsizdik máseleleri boiynsha usynylǵan baǵyttar uzaq merzimdi turaqty damý modelin qalyptastyrýǵa áleýetti. Degenmen bul úshin ekonomikany ártaraptandyrý, jasyl energetikaǵa kóshý jáne tehnologiialyq táýelsizdik naqty saiasatpen bekitilýi qajet.
- Prezident qoǵamnyń saiasi mádenietin arttyrý qajettigin atap ótti. Ulttyq quryltai osy baǵytta qoǵamdyq sanaǵa naqty yqpal ete ala ma?
- Prezident qoǵamnyń saiasi mádenietin arttyrý qajettigin oryndy atap ótti. Ulttyq quryltai osy baǵytta qoǵamdyq sanaǵa yqpal ete alady, eger ol tek elitalyq alań emes, azamattyq qoǵam men jastardyń pikirin júieli túrde jetkizetin platformaǵa ainalsa. Bul saiasi jaýapkershilik mádenietin qalyptastyrýǵa yqpal etedi.
- Qyzylordadaǵy Quryltaida aitylǵan bastamalardy jalpy reformalar logikasynda baǵalasaq, olar Qazaqstannyń «Jańa ádiletti memleket» modelin institýtsionaldyq turǵydan qanshalyqty nyǵaitady?
- Qyzylordadaǵy Quryltaida aitylǵan bastamalardy jalpy reformalar logikasynda baǵalasaq, olar Qazaqstannyń «Jańa ádiletti memleket» modelin institýtsionaldyq turǵydan aitarlyqtai nyǵaita alady. Sebebi bul bastamalar bilik pen qoǵam arasyndaǵy senimdi arttyrýǵa, ádilettilik qaǵidatyn naqty institýttar arqyly bekitýge baǵyttalǵan. Jastar belsendisi retinde men bul úderisterge azamattyq qatysý men jaýapkershilik turǵysynan úlken úmitpen qaraimyn.
