Kóptegen jyldar boiy avtomobil joldarynyń sapasy Qazaqstandaǵy eń kóp talqylanatyn infraqurylymdyq máselelerdiń biri bolyp keledi. Jol qurylysy men jóndeý jumystaryna qomaqty biýdjet qarajaty turaqty túrde bólingenine qaramastan, elimizdiń túrli óńirleriniń turǵyndary áli kúnge deiin jol jabyndysynyń búlinýine, rekonstrýktsiia jumystarynyń sozylyp ketýine jáne bir ýchaskelerdiń qaita-qaita jóndelýine shaǵymdanýda. Osyǵan bailanysty oryndalǵan jumystardyń sapasy ǵana emes, jol infraqurylymyn damytýǵa bólingen memlekettik qarajattyń tiimdi jumsalýy týraly suraqtar da jii kóterile bastady, dep habarlaidy dalanews.kz.
Osy rette redaktsiia Qazaqstannyń jol salasyndaǵy jemqorlyq táýekelderine qatysty eń rezonansty oqiǵalarǵa, resmi tulǵalardyń málimdemelerine jáne tekserý nátijelerine sholý usynady.
Jemqorlyq
Qazaqstannyń jol salasyndaǵy negizgi máselelerdiń biri retinde bilik ókilderi men depýtattar jemqorlyqty atap keledi. Kóptegen sheneýnikter sapasyz joldar, bir ýchaskelerdiń qaita-qaita jóndelýi jáne iri jobalardyń jyldar boiy keshiktirilýin osy faktorlarmen bailanystyrady.
Prezident Qasym-Jomart Toqaev buǵan deiin eldegi joldardyń nashar jaǵdaiynyń basty sebebi jemqorlyq ekenin ashyq aitqan bolatyn. Onyń sózinshe, Qazaqstandaǵy jol sapasyna qatysty jaǵdai «el aýzynda júrgen máselege» ainalǵan. Memleket basshysy sondai-aq merdigerlerdiń jumysyna baqylaýdyń álsizdigin jáne iri magistraldardy qaita jańǵyrtý merzimderiniń sozylyp ketýin synǵa alǵan.
2025 jyly Qazaqstannyń Sybailas jemqorlyqqa qarsy qyzmeti jol salasynda 1200-den astam jemqorlyq táýekelin anyqtaǵanyn málimdedi. Tekserý nátijeleri zańbuzýshylyqtar jobalaýdan bastap tender ótkizý, nysandardy qabyldaý jáne tehnikalyq qadaǵalaý kezeńderine deiingi barlyq protsesterde kezdesetinin kórsetti.
Antikor málimetinshe, salada smetalyq qujattardy negizsiz qymbattatý faktileri júzdep tirkelgen. Anyqtalǵan buzýshylyqtardyń jalpy kólemi shamamen 11 milliard teńgege baǵalanǵan. Keibir jaǵdailarda jobalarǵa saraptama formaldy túrde júrgizilse, merdigerler qujattarda kórsetilgen materialdardyń ornyna arzan ónimderdi paidalanǵan.
Júieli máselelerdiń taǵy biri retinde formaldy tehnikalyq qadaǵalaý atalady. Depýtattar men sybailas jemqorlyqqa qarsy organdar birqatar nysandardyń talaptardy buza otyryp qabyldanatynyn jáne jóndeý jumystarynyń sapasy is júzinde baqylanbaitynyn birneshe ret málimdegen. Sonyń saldarynan keibir joldar paidalanýǵa berilgennen keiin birneshe jyl ishinde qaita buzyla bastaidy.
Budan bólek, bilik ókilderi keibir jol ýchaskeleriniń birneshe ret jóndeletinin, al shyn máninde apatty jaǵdaida turǵan joldardyń jyldar boiy tolyq rekonstrýktsiiasyz qalatynyn moiyndaidy. Buǵan uzaqqa sozylǵan tenderler, merdigerlerge qatysty máseleler, sapany baqylaýdyń álsizdigi jáne qarajattyń ashyq bólinbeýi sebep retinde kórsetiledi.
Týrizm
Qazaqstandaǵy jol máselesi týristik salaǵa da barǵan saiyn kóbirek áser etýde. Sońǵy jyldary bul turǵyda eń kóp talqylanǵan mysaldardyń biri – eldegi iri týristik baǵyttardyń biri sanalatyn Alakól kóli mańyndaǵy jaǵdai.
2025 jyldyń jazynda týrister kýrorttyq aimaqqa aparatyn joldar men infraqurylymnyń jaǵdaiyna jappai shaǵymdandy. Áleýmettik jeliler men buqaralyq aqparat quraldarynda kóp shaqyrymdyq keptelister, shań-tozań, rettelmegen kólik qozǵalysy, avtoturaqtardyń jetispeýi jáne keibir jol ýchaskeleriniń qanaǵattanarlyqsyz jaǵdaiy týraly kóptegen jariialanymdar shyqty. Qoǵamdyq rezonans aiasynda bul máselege Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyń ózi pikir bildirýge májbúr boldy.
Memleket basshysynyń synynan keiin óńirge arnaiy tekserýler jiberildi. Bilik infraqurylymnyń demalýshylardyń kóp aǵymyna daiyn bolmaǵanyn moiyndady. Tekserý nátijesinde sanitarlyq aimaqtardyń, qoqys konteinerleriniń, qutqarý beketteriniń, avtoturaqtardyń jetispeitini jáne jol qozǵalysyn uiymdastyrýda problemalar bar ekeni anyqtaldy.
Shaǵymdardyń biraz bóligi týristik maýsymnyń qyzǵan shaǵynda jóndelip jatqan nemese sapasyz kúidegi kireberis joldarǵa qatysty boldy. Týrister men jergilikti turǵyndardyń aitýynsha, keibir jol ýchaskeleri demalýshylar eń kóp keletin kezeńde kólik qozǵalysyna eleýli qiyndyqtar týǵyzǵan.
Týrizm salasynyń ókilderi de joldardyń nashar jaǵdaiy, jol boiyndaǵy servistiń jetkiliksizdigi jáne jóndeý jumystarynyń uzaqqa sozylýy ishki týrizmniń damýyna keri áser etip, tanymal baǵyttardyń tartymdylyǵyn tómendetetinin birneshe ret atap ótti.
Memlekettik baǵdarlamalardyń aýqymdylyǵyna qaramastan, jol sapasy máselesi eldegi eń ózekti taqyryptardyń biri bolyp qalyp otyr. Kóptegen problemaly joldar birneshe jyl qatarynan jóndeý josparlaryna engizilgenimen, turǵyndar áli de jol jabyndysynyń búlinýine, jóndeý jumystarynyń sozylýyna jáne oryndalǵan jumystar sapasyna naqty baqylaýdyń joqtyǵyna shaǵymdanýdy jalǵastyrýda.
