كٶپتەگەن جىلدار بويى اۆتوموبيل جولدارىنىڭ ساپاسى قازاقستانداعى ەڭ كٶپ تالقىلاناتىن ينفراقۇرىلىمدىق مەسەلەلەردٸڭ بٸرٸ بولىپ كەلەدٸ. جول قۇرىلىسى مەن جٶندەۋ جۇمىستارىنا قوماقتى بيۋدجەت قاراجاتى تۇراقتى تٷردە بٶلٸنگەنٸنە قاراماستان, ەلٸمٸزدٸڭ تٷرلٸ ٶڭٸرلەرٸنٸڭ تۇرعىندارى ەلٸ كٷنگە دەيٸن جول جابىندىسىنىڭ بٷلٸنۋٸنە, رەكونسترۋكتسييا جۇمىستارىنىڭ سوزىلىپ كەتۋٸنە جەنە بٸر ۋچاسكەلەردٸڭ قايتا-قايتا جٶندەلۋٸنە شاعىمدانۋدا. وسىعان بايلانىستى ورىندالعان جۇمىستاردىڭ ساپاسى عانا ەمەس, جول ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا بٶلٸنگەن مەملەكەتتٸك قاراجاتتىڭ تيٸمدٸ جۇمسالۋى تۋرالى سۇراقتار دا جيٸ كٶتەرٸلە باستادى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
وسى رەتتە رەداكتسييا قازاقستاننىڭ جول سالاسىنداعى جەمقورلىق تەۋەكەلدەرٸنە قاتىستى ەڭ رەزونانستى وقيعالارعا, رەسمي تۇلعالاردىڭ مەلٸمدەمەلەرٸنە جەنە تەكسەرۋ نەتيجەلەرٸنە شولۋ ۇسىنادى.
جەمقورلىق
قازاقستاننىڭ جول سالاسىنداعى نەگٸزگٸ مەسەلەلەردٸڭ بٸرٸ رەتٸندە بيلٸك ٶكٸلدەرٸ مەن دەپۋتاتتار جەمقورلىقتى اتاپ كەلەدٸ. كٶپتەگەن شەنەۋنٸكتەر ساپاسىز جولدار, بٸر ۋچاسكەلەردٸڭ قايتا-قايتا جٶندەلۋٸ جەنە ٸرٸ جوبالاردىڭ جىلدار بويى كەشٸكتٸرٸلۋٸن وسى فاكتورلارمەن بايلانىستىرادى.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ بۇعان دەيٸن ەلدەگٸ جولداردىڭ ناشار جاعدايىنىڭ باستى سەبەبٸ جەمقورلىق ەكەنٸن اشىق ايتقان بولاتىن. ونىڭ سٶزٸنشە, قازاقستانداعى جول ساپاسىنا قاتىستى جاعداي «ەل اۋزىندا جٷرگەن مەسەلەگە» اينالعان. مەملەكەت باسشىسى سونداي-اق مەردٸگەرلەردٸڭ جۇمىسىنا باقىلاۋدىڭ ەلسٸزدٸگٸن جەنە ٸرٸ ماگيسترالداردى قايتا جاڭعىرتۋ مەرزٸمدەرٸنٸڭ سوزىلىپ كەتۋٸن سىنعا العان.
2025 جىلى قازاقستاننىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەتٸ جول سالاسىندا 1200-دەن استام جەمقورلىق تەۋەكەلٸن انىقتاعانىن مەلٸمدەدٸ. تەكسەرۋ نەتيجەلەرٸ زاڭبۇزۋشىلىقتار جوبالاۋدان باستاپ تەندەر ٶتكٸزۋ, نىسانداردى قابىلداۋ جەنە تەحنيكالىق قاداعالاۋ كەزەڭدەرٸنە دەيٸنگٸ بارلىق پروتسەستەردە كەزدەسەتٸنٸن كٶرسەتتٸ.
انتيكور مەلٸمەتٸنشە, سالادا سمەتالىق قۇجاتتاردى نەگٸزسٸز قىمباتتاتۋ فاكتٸلەرٸ جٷزدەپ تٸركەلگەن. انىقتالعان بۇزۋشىلىقتاردىڭ جالپى كٶلەمٸ شامامەن 11 ميلليارد تەڭگەگە باعالانعان. كەيبٸر جاعدايلاردا جوبالارعا ساراپتاما فورمالدى تٷردە جٷرگٸزٸلسە, مەردٸگەرلەر قۇجاتتاردا كٶرسەتٸلگەن ماتەريالداردىڭ ورنىنا ارزان ٶنٸمدەردٸ پايدالانعان.
جٷيەلٸ مەسەلەلەردٸڭ تاعى بٸرٸ رەتٸندە فورمالدى تەحنيكالىق قاداعالاۋ اتالادى. دەپۋتاتتار مەن سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ورگاندار بٸرقاتار نىسانداردىڭ تالاپتاردى بۇزا وتىرىپ قابىلداناتىنىن جەنە جٶندەۋ جۇمىستارىنىڭ ساپاسى ٸس جٷزٸندە باقىلانبايتىنىن بٸرنەشە رەت مەلٸمدەگەن. سونىڭ سالدارىنان كەيبٸر جولدار پايدالانۋعا بەرٸلگەننەن كەيٸن بٸرنەشە جىل ٸشٸندە قايتا بۇزىلا باستايدى.
بۇدان بٶلەك, بيلٸك ٶكٸلدەرٸ كەيبٸر جول ۋچاسكەلەرٸنٸڭ بٸرنەشە رەت جٶندەلەتٸنٸن, ال شىن مەنٸندە اپاتتى جاعدايدا تۇرعان جولداردىڭ جىلدار بويى تولىق رەكونسترۋكتسيياسىز قالاتىنىن مويىندايدى. بۇعان ۇزاققا سوزىلعان تەندەرلەر, مەردٸگەرلەرگە قاتىستى مەسەلەلەر, ساپانى باقىلاۋدىڭ ەلسٸزدٸگٸ جەنە قاراجاتتىڭ اشىق بٶلٸنبەۋٸ سەبەپ رەتٸندە كٶرسەتٸلەدٸ.
تۋريزم
قازاقستانداعى جول مەسەلەسٸ تۋريستٸك سالاعا دا بارعان سايىن كٶبٸرەك ەسەر ەتۋدە. سوڭعى جىلدارى بۇل تۇرعىدا ەڭ كٶپ تالقىلانعان مىسالداردىڭ بٸرٸ – ەلدەگٸ ٸرٸ تۋريستٸك باعىتتاردىڭ بٸرٸ سانالاتىن الاكٶل كٶلٸ ماڭىنداعى جاعداي.
2025 جىلدىڭ جازىندا تۋريستەر كۋرورتتىق ايماققا اپاراتىن جولدار مەن ينفراقۇرىلىمنىڭ جاعدايىنا جاپپاي شاعىمداندى. ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر مەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا كٶپ شاقىرىمدىق كەپتەلٸستەر, شاڭ-توزاڭ, رەتتەلمەگەن كٶلٸك قوزعالىسى, اۆتوتۇراقتاردىڭ جەتٸسپەۋٸ جەنە كەيبٸر جول ۋچاسكەلەرٸنٸڭ قاناعاتتانارلىقسىز جاعدايى تۋرالى كٶپتەگەن جارييالانىمدار شىقتى. قوعامدىق رەزونانس اياسىندا بۇل مەسەلەگە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ٶزٸ پٸكٸر بٸلدٸرۋگە مەجبٷر بولدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ سىنىنان كەيٸن ٶڭٸرگە ارنايى تەكسەرۋلەر جٸبەرٸلدٸ. بيلٸك ينفراقۇرىلىمنىڭ دەمالۋشىلاردىڭ كٶپ اعىمىنا دايىن بولماعانىن مويىندادى. تەكسەرۋ نەتيجەسٸندە سانيتارلىق ايماقتاردىڭ, قوقىس كونتەينەرلەرٸنٸڭ, قۇتقارۋ بەكەتتەرٸنٸڭ, اۆتوتۇراقتاردىڭ جەتٸسپەيتٸنٸ جەنە جول قوزعالىسىن ۇيىمداستىرۋدا پروبلەمالار بار ەكەنٸ انىقتالدى.
شاعىمداردىڭ بٸراز بٶلٸگٸ تۋريستٸك ماۋسىمنىڭ قىزعان شاعىندا جٶندەلٸپ جاتقان نەمەسە ساپاسىز كٷيدەگٸ كٸرەبەرٸس جولدارعا قاتىستى بولدى. تۋريستەر مەن جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىنداردىڭ ايتۋىنشا, كەيبٸر جول ۋچاسكەلەرٸ دەمالۋشىلار ەڭ كٶپ كەلەتٸن كەزەڭدە كٶلٸك قوزعالىسىنا ەلەۋلٸ قيىندىقتار تۋعىزعان.
تۋريزم سالاسىنىڭ ٶكٸلدەرٸ دە جولداردىڭ ناشار جاعدايى, جول بويىنداعى سەرۆيستٸڭ جەتكٸلٸكسٸزدٸگٸ جەنە جٶندەۋ جۇمىستارىنىڭ ۇزاققا سوزىلۋى ٸشكٸ تۋريزمنٸڭ دامۋىنا كەرٸ ەسەر ەتٸپ, تانىمال باعىتتاردىڭ تارتىمدىلىعىن تٶمەندەتەتٸنٸن بٸرنەشە رەت اتاپ ٶتتٸ.
مەملەكەتتٸك باعدارلامالاردىڭ اۋقىمدىلىعىنا قاراماستان, جول ساپاسى مەسەلەسٸ ەلدەگٸ ەڭ ٶزەكتٸ تاقىرىپتاردىڭ بٸرٸ بولىپ قالىپ وتىر. كٶپتەگەن پروبلەمالى جولدار بٸرنەشە جىل قاتارىنان جٶندەۋ جوسپارلارىنا ەنگٸزٸلگەنٸمەن, تۇرعىندار ەلٸ دە جول جابىندىسىنىڭ بٷلٸنۋٸنە, جٶندەۋ جۇمىستارىنىڭ سوزىلۋىنا جەنە ورىندالعان جۇمىستار ساپاسىنا ناقتى باقىلاۋدىڭ جوقتىعىنا شاعىمدانۋدى جالعاستىرۋدا.
