Ultymyz bala tárbiesin qashanda basqadan biik qoiǵan. Jaqsydan úirentip, jamannan jirentip otyrǵan qazaq, urpaǵyn «Uiat bolady», «Jaman bolady», «Obal bolady» degen úsh-aq sózben tárbielegen.
Osy sózdermen-aq ómir boiyna jetetin ónegeni boiyna sińirýge tyrysqan eken. Halqymyz balasynyń, onyń ishinde qyzdarynyń «júgensiz» ketpeýin qadaǵalap qyryq úiden tyiym aitqan desedi.
Sebebi, ata-babamyz názik jandylardy qadirlep, olardyń aryna kir keltirmeýge tyrysqan. Bul oiymyzdy elbasymyz N.Á. Nazarbaevtyń "Shyǵys halyqtarynyń arasynda, jalpy musylman elderinde áiel zatyn bólekshe baǵalaityn, qaryndasty qatty qasterleitin halyqtyń biri de, biregeii de - bizdiń qazaq", - dep aitqan sózimen tolyqtyrsaq bolady.
Bul úrdis áli kúnge deiin óz mańyzyn joǵaltqan joq, sol sebetti elimizde jyl saiyn qyzdardyń muńsyz, qaýipsiz bolashaǵy úshin kóptegen jobalar júzege asyrylyp keledi.
Osyndai jobalardyń birin «Qyzdardyń ónegeli tárbiesine baǵyttalǵan kezdesýler ótkizý» degen atpen «Astana qalasynyń Jastar saiasaty máseleleri» basqarmasynyń tapsyrasy boiynsha, «Álem» volonterlik ortalyǵy ótkizdi.
Segiz aiǵa sozylǵan bul joba aiasynda Astanadaǵy JOO men kolledjderinde tálim alyp júrgen qyzdarǵa psihologtarmen kezdesýler uiymdastyrylyp, mańyzdy taqyryptap talqylandy.
Árbir qyz bala boijete bastaǵan ýaǵynda óziniń boiyndaǵy ózgeristerin, sezimderin tanyp bile alýy kerek. Buryndary halqymyz qyzyn óz jurtyna daiyndaý jumysyn jeńgelerine senip tapsyrǵan. Qazirgi jahandaný dáýirinde olardyń ornyn psiholog mamandar toltyryp otyr desek artyq aitqandyq emes.
Sondyqtan, osy joba aiasynda ótkizilgen 29 kezdesýge tájiribeli psihologtar men qoǵam qairatkerleri qonaqqa shaqyryldy. Olar qyzdarǵa ulttyq qundylyqtarmen qatar, qazirgi tendentsiialarǵa da sai bolý kerektigin nyqtap atady.
Sózimiz dáleldi bolý úshin «Astana qalasynyń Jastar saiasaty máseleleri» basqarmasynyń basshysy Ashat Razdyqulynyń:
«Bul jobany biz elbasymyzdyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhani jańǵyrý» maqala-baǵdarlamasynyń negizinde iske asyryp otyrmyz. Rýhani jańǵyrý degen – ultymyzdyń ǵasyrlar boiy saqtalǵan salt-dástúrin, tálim-tárbiesin, qundylyǵy men rýhani bailyǵyn qolǵa alyp, dáripteý degen sóz. Osy jobanyń aiasynda biz názikjandylarymyzdyń imany jáne aryn saqtaýmen birge, qoǵamdaǵy róli men bedelin kóterý úshin jumystar júrgizdik», - degen sózin tilge tiek etýimizge bolady.
«Tárbieli qyz - jyrqyn bolashaq kepili» dep qarastyrsaq, bul joba sol maqsatta iske asyrylyp otyr. Ulaǵatty ultty tárieleitin bolashaq analar ómirdiń mánin, otbasynyń qundylyǵyn, er adamnyń biiktigin «Qazaq Tehnologiia jáne Biznes»Ýniversiteti, «KAZGIýÝ» jáne S. Seifýllin atyndaǵy QazATÝ, «Qarjy» Akademiiasy men Eýraziia gýmanitarlyq institýtynyń kolledji, L.N. Gýmilev atyndaǵy EUÝ oqý ǵimarattarynda ótkizilgen kezdesýler aiasynda tereńirek uǵyndy. Óz kezeginde qyzdar da usynystary men tilekterin jetkizip jatty.
Mysaly olardyń kópshiligi árbir oq ornynda jeke ginekologogtyń qabyldaýy bolǵanyn qalaidy. Bul olardyń densaýlyqtary úshin asa mańyzdy ekenin belgili. Keleshekte qyzdardyń paidasyna jaraityn osyndai mańyzdy dúnieler iske asyp jatsa igi.
Al «Astana qalasynyń Jastar saiasaty máseleleri» basqarmasynyń tapsyrymen «Álem» volonterlik ortalyǵy uiymdastyrǵan «Qyzdardyń ónegeli tárbiesine baǵyttalǵan kezdesýler ótkizý» jobasy jaqsylyqtyń basy ǵana.
Qarashash Esenbai
