ۇلتىمىز بالا تەربيەسٸن قاشاندا باسقادان بيٸك قويعان. جاقسىدان ٷيرەنتٸپ, جاماننان جيرەنتٸپ وتىرعان قازاق, ۇرپاعىن «ۇيات بولادى», «جامان بولادى», «وبال بولادى» دەگەن ٷش-اق سٶزبەن تەربيەلەگەن.
وسى سٶزدەرمەن-اق ٶمٸر بويىنا جەتەتٸن ٶنەگەنٸ بويىنا سٸڭٸرۋگە تىرىسقان ەكەن. حالقىمىز بالاسىنىڭ, ونىڭ ٸشٸندە قىزدارىنىڭ «جٷگەنسٸز» كەتپەۋٸن قاداعالاپ قىرىق ٷيدەن تىيىم ايتقان دەسەدٸ.
سەبەبٸ, اتا-بابامىز نەزٸك جاندىلاردى قادٸرلەپ, ولاردىڭ ارىنا كٸر كەلتٸرمەۋگە تىرىسقان. بۇل ويىمىزدى ەلباسىمىز ن.ە. نازارباەۆتىڭ "شىعىس حالىقتارىنىڭ اراسىندا, جالپى مۇسىلمان ەلدەرٸندە ەيەل زاتىن بٶلەكشە باعالايتىن, قارىنداستى قاتتى قاستەرلەيتٸن حالىقتىڭ بٸرٸ دە, بٸرەگەيٸ دە - بٸزدٸڭ قازاق", - دەپ ايتقان سٶزٸمەن تولىقتىرساق بولادى.
بۇل ٷردٸس ەلٸ كٷنگە دەيٸن ٶز ماڭىزىن جوعالتقان جوق, سول سەبەتتٸ ەلٸمٸزدە جىل سايىن قىزداردىڭ مۇڭسىز, قاۋٸپسٸز بولاشاعى ٷشٸن كٶپتەگەن جوبالار جٷزەگە اسىرىلىپ كەلەدٸ.
وسىنداي جوبالاردىڭ بٸرٸن «قىزداردىڭ ٶنەگەلٸ تەربيەسٸنە باعىتتالعان كەزدەسۋلەر ٶتكٸزۋ» دەگەن اتپەن «استانا قالاسىنىڭ جاستار ساياساتى مەسەلەلەرٸ» باسقارماسىنىڭ تاپسىراسى بويىنشا, «ەلەم» ۆولونتەرلٸك ورتالىعى ٶتكٸزدٸ.
سەگٸز ايعا سوزىلعان بۇل جوبا اياسىندا استاناداعى جوو مەن كوللەدجدەرٸندە تەلٸم الىپ جٷرگەن قىزدارعا پسيحولوگتارمەن كەزدەسۋلەر ۇيىمداستىرىلىپ, ماڭىزدى تاقىرىپتاپ تالقىلاندى.
ەربٸر قىز بالا بويجەتە باستاعان ۋاعىندا ٶزٸنٸڭ بويىنداعى ٶزگەرٸستەرٸن, سەزٸمدەرٸن تانىپ بٸلە الۋى كەرەك. بۇرىندارى حالقىمىز قىزىن ٶز جۇرتىنا دايىنداۋ جۇمىسىن جەڭگەلەرٸنە سەنٸپ تاپسىرعان. قازٸرگٸ جاھاندانۋ دەۋٸرٸندە ولاردىڭ ورنىن پسيحولوگ ماماندار تولتىرىپ وتىر دەسەك ارتىق ايتقاندىق ەمەس.
سوندىقتان, وسى جوبا اياسىندا ٶتكٸزٸلگەن 29 كەزدەسۋگە تەجٸريبەلٸ پسيحولوگتار مەن قوعام قايراتكەرلەرٸ قوناققا شاقىرىلدى. ولار قىزدارعا ۇلتتىق قۇندىلىقتارمەن قاتار, قازٸرگٸ تەندەنتسييالارعا دا ساي بولۋ كەرەكتٸگٸن نىقتاپ اتادى.
سٶزٸمٸز دەلەلدٸ بولۋ ٷشٸن «استانا قالاسىنىڭ جاستار ساياساتى مەسەلەلەرٸ» باسقارماسىنىڭ باسشىسى اسحات رازدىقۇلىنىڭ:
«بۇل جوبانى بٸز ەلباسىمىزدىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالا-باعدارلاماسىنىڭ نەگٸزٸندە ٸسكە اسىرىپ وتىرمىز. رۋحاني جاڭعىرۋ دەگەن – ۇلتىمىزدىڭ عاسىرلار بويى ساقتالعان سالت-دەستٷرٸن, تەلٸم-تەربيەسٸن, قۇندىلىعى مەن رۋحاني بايلىعىن قولعا الىپ, دەرٸپتەۋ دەگەن سٶز. وسى جوبانىڭ اياسىندا بٸز نەزٸكجاندىلارىمىزدىڭ يمانى جەنە ارىن ساقتاۋمەن بٸرگە, قوعامداعى رٶلٸ مەن بەدەلٸن كٶتەرۋ ٷشٸن جۇمىستار جٷرگٸزدٸك», - دەگەن سٶزٸن تٸلگە تيەك ەتۋٸمٸزگە بولادى.
«تەربيەلٸ قىز - جىرقىن بولاشاق كەپٸلٸ» دەپ قاراستىرساق, بۇل جوبا سول ماقساتتا ٸسكە اسىرىلىپ وتىر. ۇلاعاتتى ۇلتتى تەريەلەيتٸن بولاشاق انالار ٶمٸردٸڭ مەنٸن, وتباسىنىڭ قۇندىلىعىن, ەر ادامنىڭ بيٸكتٸگٸن «قازاق تەحنولوگييا جەنە بيزنەس»ۋنيۆەرسيتەتٸ, «كازگيۋۋ» جەنە س. سەيفۋللين اتىنداعى قازاتۋ, «قارجى» اكادەميياسى مەن ەۋرازييا گۋمانيتارلىق ينستيتۋتىنىڭ كوللەدجٸ, ل.ن. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ وقۋ عيماراتتارىندا ٶتكٸزٸلگەن كەزدەسۋلەر اياسىندا تەرەڭٸرەك ۇعىندى. ٶز كەزەگٸندە قىزدار دا ۇسىنىستارى مەن تٸلەكتەرٸن جەتكٸزٸپ جاتتى.
مىسالى ولاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ ەربٸر وق ورنىندا جەكە گينەكولوگوگتىڭ قابىلداۋى بولعانىن قالايدى. بۇل ولاردىڭ دەنساۋلىقتارى ٷشٸن اسا ماڭىزدى ەكەنٸن بەلگٸلٸ. كەلەشەكتە قىزداردىڭ پايداسىنا جارايتىن وسىنداي ماڭىزدى دٷنيەلەر ٸسكە اسىپ جاتسا يگٸ.
ال «استانا قالاسىنىڭ جاستار ساياساتى مەسەلەلەرٸ» باسقارماسىنىڭ تاپسىرىمەن «ەلەم» ۆولونتەرلٸك ورتالىعى ۇيىمداستىرعان «قىزداردىڭ ٶنەگەلٸ تەربيەسٸنە باعىتتالعان كەزدەسۋلەر ٶتكٸزۋ» جوباسى جاقسىلىقتىڭ باسى عانا.
قاراشاش ەسەنباي
