Ál-Farabi atyndaǵy Qazaq ulttyq ýniversitetinde VII halyqaralyq Asian Mechanisms and Machine Science (Asian MMS-2024) konferentsiiasy bastaldy. Sala sarapshylary mashinalar týraly zamanaýi ǵylymnyń ózekti trendteri men máselelerin talqylady.
Aýqymdy sharany QR UÁQ Ǵylym komitetiniń Ó.A.Joldasbekov atyndaǵy Mehanika jáne mashinataný institýty, Qazaqstan Respýblikasynyń Ulttyq injenerlik akademiiasy men Ál-Farabi atyndaǵy Qazaq ulttyq ýniversiteti birlesip ótkizdi.
Konferentsiianyń birinshi kúni is-sharaǵa qatysýshylar men qonaqtar úshin kampýs-týr uiymdastyryldy. Olar Ál-Farabi murajaiyn, «Qashyqtyqtan zondtaý tehnologiialary jáne olardy qoldaný» Qazaqstan-Qytai birlesken zerthanasyn, geografiia jáne tabiǵatty paidalaný fakýltetiniń 10 jańa innovatsiialyq zerthanasyn, dárilik preparattardy óndirý tsehyn, injiniring jáne ǵylymdy qajetsinetin tehnologiialar klasterin jáne kampýsta ornalasqan basqa da obektilerdi aralady. Forýmnyń ekinshi kúniniń plenarlyq otyrysyn moderator – t.ǵ.d., professor, Máskeý Ǵylym akademiiasynyń akademigi, Qazaqstan Respýblikasy ǴZI vitse-prezidenti, akademik Ý.A.Joldasbekova atyndaǵy Mehanika jáne mashinataný institýtynyń bas direktory Amandyq Tóleshov ashty. Ol konferentsiia 50 eldiń ǵalymdary men injenerlerin biriktiretin IFToMM bedeldi halyqaralyq mehanizmder men mashinalar ǵylymyn nasihattaý federatsiiasynyń, halyqaralyq iri ǵylymi qaýymdastyqtyń qoldaýymen ótip jatqanyn atap ótti. Táýelsiz Qazaqstan IFToMM uiymyna 1991 jyldan beri múshe.
Basqarma Tóraǵasy – Ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ rektory Janseiit Túimebaev qatysýshylarǵa quttyqtaý sóz sóiledi. Ýniversitet basshysy biyl halyqaralyq QS reitinginde 163-orynǵa ie bolǵan zertteý ýniversitetiniń qurylǵanyna 90 jyl tolatynyn atap ótti. Robototehnika salasyn belsendi damyta otyryp, ýniversitet zamanaýi bilim berý baǵdarlamalaryn engizip, ǵylymi-zertteý zerthanalaryn qurýda. Mereitoiǵa orai, QazUÝ quramynda 10 zerthanasy bar Turaqty damý jáne qorshaǵan ortany basqarý ǵylymi ortalyǵy ashyldy. Himiia jáne himiialyq tehnologiia fakýltetinde toǵyz zerthanasy bar zamanaýi Farabi Chem Science klasteri quryldy. Jyl sońyna deiin halyqaralyq jáne otandyq jetekshi tehnologiialyq kompaniialar ornalasatyn QazUÝ habyn ashý josparlanýda. Ónerkásiptik robototehnika jáne robottandyrý salasyndaǵy injenerlik quzyrettilik ortalyǵy jumys isteitin bolady. Sonymen qatar Ortalyq Aziiada teńdesi joq sýperkompiýter jetkiziledi dep kútilýde. Ýniversitet «Mehanika», «Avtomattandyrý júieleri jáne basqarý quraldary», «Robottyq júieler» jáne t.b. baǵyttar boiynsha mamandardy daiarlaýda.
«Konferentsiiaǵa AQSh, Japoniia, Qytai, Úndistan, Taivan, Italiia, Polsha, Germaniia, Túrkiia jáne TMD elderiniń ǵalymdary qatysýda, – dedi rektor. – Bul ýniversitette intellektýaldy jáne robottyq júielerdi odan ári damytýǵa jáne birlesken ǵylymi-zertteý jumystaryn júrgizýge úlken múmkindikter ashady».
Ekonomika ǵylymynyń doktory, professor, akademik, Turan ýniversitetiniń rektory, Qazaqstan Respýblikasy joǵary oqý oryndary qaýymdastyǵynyń prezidenti Rahman Alshanov qatysýshylardy konferentsiianyń ashylýymen jáne Ál-Farabi atyndaǵy Qazaq ulttyq ýniversitetiniń mereitoiymen quttyqtady. Ol sondai-aq Qazaqstan Respýblikasy Ulttyq injenerlik akademiiasynyń prezidenti, akademik Baqytjan Jumaǵulovtyń quttyqtaý hatyn oqydy. «Ǵylymi forýmdarda bedeldi ǵalymdardyń qarym-qatynasy, ǵylymi nátijelerdi synaqtan ótkizý, jumystyń perspektivalary men baǵyttaryn talqylaý ǵylym úshin naǵyz qozǵaýshy kúsh bolyp tabylady. Onyń qazirgi kezeńderde jalǵasyp jatqanyna qýanyshtymyn. VII halyqaralyq Asian Mechanisms and Machine Science konferentsiiasy IFToMM mehanizmderi men mashinalary týraly ǵylymdy damytýǵa járdemdesý jónindegi bedeldi halyqaralyq federatsiianyń qoldaýymen ótkiziletin mańyzdy nátijeler ákeletinine senimdimin», – delingen hatta.
Qazaqstan Respýblikasynyń ǵylym jáne joǵary bilim vitse-ministri Darhan Ahmed-Zaki Qazaqstan Respýblikasynyń ǵylym jáne joǵary bilim ministri Saiasat Nurbektiń quttyqtaý hatyn jetkizdi. «Asian Mechanisms and Machine Science ótkizý el ómirindegi mańyzdy ǵylymi oqiǵa bolyp tabylady. Qazaqstanda mehanizmder men mashinalar jáne robototehnika ǵylymynyń damýyna eleýli úles qosatyny sózsiz. Bizdiń ǵalymdarymyz ben sheteldik áriptesterimizdiń mashina jasaýdy jáne ekonomikanyń aralas salalaryn damytýdyń praktikalyq úlesine yqpal etetin bolady», – dep atap ótken QR ǵylym jáne joǵary bilim ministri Saiasat Nurbek konferentsiia qatysýshylaryna ǵylymi-zertteý qyzmeti men jumysyna tabys tiledi.
Plenarlyq otyrysta Qazaqstan Respýblikasy Prezidentiniń janyndaǵy Ulttyq ǵylym akademiiasynyń prezidenti Aqylbek Qúrishbaev, IFToMM prezidenti Andres Kechkemeti, Asian MMS-2024 ǵylymi komitetiniń teń tóraǵasy, FToMM qurmetti prezidenti Marko Chekkarelli jáne basqalar sóz sóiledi.
Konferentsiia jumysy «Mehanizmder men mashinalar teoriiasyndaǵy tarih jáne bilim», «Mehanizmder men mashinalardy jobalaý», «Biomehanika jáne meditsinalyq robototehnika» atty sektsiialyq otyrystar aiasynda jalǵasty.
Ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ-dyń Baspasóz qyzmeti
