Freedom Inside '26

QazUPÝ-de ótken Qazaqstan-Frantsýz forýmynda quqyq salasyn tsifrlandyrý máselesi talqylandy

QazUPÝ-de ótken Qazaqstan-Frantsýz forýmynda quqyq salasyn tsifrlandyrý máselesi talqylandy
Álemde tehnologiia kóz ilespes jyldamdyqpen kún saiyn jańaryp, damý ústinde. Bolashaqta eldiń bailyǵy, damý kórsetkishi jer asty bailyqtarynyń kólemine qarai emes,  zamanaýi tehnologiiany qanshalyqty  igergendigine, onymen jumys isteý úrdisiniń qalyptasýyna bailanysty bolmaq. Bul oraida, Elbasy Nursultan Nazarbaev «Qazaq­stan­nyń Úshinshi jańǵyrýy: jahan­dyq básekege qabilettilik» atty Joldaýynda «Tsifrlyq Qazaqstan» baǵdarlamasyn júze­ge asyrýda 4 baǵytty kórsetip berdi. Birinshi baǵyt – aýyl-aimaqty keń jolaqty internetpen qam­­ta­­masyz etip, Qazaq­stan­nyń tranzittik áleýe­­tin arttyrý. Ekinshi baǵyt – kólik jáne logis­tika, den­­­saý­lyq saqtaý, bilim berý, aýyl sharýa­shy­­ly­­ǵy jáne elektrondy saýda salalaryna tsifrly tehnologiiany engizý. Úshinshisi –  memlekettik organdar jumysynyń  sapasyn arttyrý  jáne tór­tin­shi baǵyt – IT – mamandardy daiarlaý. Osy tórt baǵyttyń ishinde memlekettik organdar jumysynda tsifrlyq tehnologiiany júzege asyrý qazirgi tańda qarqyndy damýda.

Qazaqstan Respýblikasynyń 2025 jylǵa deiingi Strategiialyq damý josparynda quqyq qorǵaý organdary men sottardy tsifrlandyrý kózdelgen. Qylmystyq, azamattyq ister jáne ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly ister kezeń-kezeńimen elektrondyq formatqa kóshiriledi.



Azamattardyń quqyqtaryn qorǵaý jáne jyldam ádil sot tóreligine qol jetkizýdi qamtamasyz etý maqsatynda «Sandyq Qazaqstan» baǵdarlamasy aiasynda qylmystyq sot isin kezeń-kezeńmen elektrondyq formatqa kóshirý júrgizilýde.

Abai atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogikalyq ýniversitetiniń «Sorbonna-Qazaqstan» institýtynda ótken IV Qazaqstan-Frantsýz forýmynyń kún tártibine «Tsifrlandyrý dáýirindegi quqyq» máselesiniń qoiylýy beker emes. Qazirgi tańda Frantsiiada jáne Qazaqstanda tsifrlyq damý bizdiń qoǵamymyzdyń  uiymdastyrýshylyq jáne ekonomikalyq modelderiniń ózgerýine yqpal etýde. Esepteý qýaty únemi ósip kele jatqan kompiýterlerdiń kómegimen, kúrdeli algoritmdermen óńdelgen derekterdiń úlken massivterin paidalaný keide úshinshi ónerkásiptik revoliýtsiia retinde qabyldanady. Bul, sózsiz, quqyqtyq sanattardy qaita qarastyrýǵa ákeledi,  sondai-aq Frantsiiada jáne Qazaqstanda jeke, jariia quqyqtyń barlyq salalaryna áser etedi.

Forýmǵa zań ǵylymdarynyń doktory, professor N.Nazarbaev qorynyń atqarýshy direktorynyń orynbasary Igor Rogov pen Qazaqstandaǵy Frantsiia elshiligini attashesi Jil Mametts moderatorlyq etti.



QR Konstitýtsiialyq Keńesiniń Tóraǵasy, zań ǵylymdarynyń doktory, professor Qairat Mámi Qazaqstandaǵy quqyq salasyn tsifrlandyrý baǵytynda atqarylyp jatqan igilikti ister týraly aitty. Frantsýz Respýblikasynyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Dide Kaness, Frantsiia Respýblikasynyń Konstitýtsiialyq keńesiniń múshesi Kler Bazi-Malori, Frantsiiadan tys jerde turatyn frantsýz azamattarynyń  múddesin bildirýshi, senator Kristof-Andre FRASA, (ENM) Ulttyq sýdialar mektebi direktorynyń orynbasary Eli RENAR, Sybailas jemqorlyqqa qarsy Frantsýz agenttiginiń jetekshisi Sharl DIýShEN, Notariýstardyń  Joǵary Keńesi Tóraǵasynyń orynbasary  Antýan DEJÝA Frantsiiadaǵy quqyq salasyn tsifrlandyrý jónindegi tájiribelerimen bólisti. QR Ishki ister ministri Erlan Turǵymbaev, QR Parlament Senaty Tóraǵasynyń orynbasary Nurlan Ábdirov jáne birqatar ministrlikterdiń basshylary elimizdegi tsifrlandyrýdyń barysy jáne ony damytý jóninde alda turǵan mindetter týraly óz oilaryn ortaǵa saldy.

Plenarlyq májilisten keiin «Sorbonna-Qazaqstan» institýtynyń túlekterine Qazaqstan men Frantsiianyń diplomdary tabys etildi. Forým óz jumysyn jeke-jeke sektsiialar boiynsha jalǵastyrdy.

Myrzahan Ahmetov, Abai atyndaǵy QazUPÝ-diń Qoǵammen bailanys bólimi