Freedom Inside '26

قازۇپۋ-دە ٶتكەن قازاقستان-فرانتسۋز فورۋمىندا قۇقىق سالاسىن تسيفرلاندىرۋ مەسەلەسٸ تالقىلاندى

قازۇپۋ-دە ٶتكەن قازاقستان-فرانتسۋز فورۋمىندا قۇقىق سالاسىن تسيفرلاندىرۋ مەسەلەسٸ تالقىلاندى
ەلەمدە تەحنولوگييا كٶز ٸلەسپەس جىلدامدىقپەن كٷن سايىن جاڭارىپ, دامۋ ٷستٸندە. بولاشاقتا ەلدٸڭ بايلىعى, دامۋ كٶرسەتكٸشٸ جەر استى بايلىقتارىنىڭ كٶلەمٸنە قاراي ەمەس,  زاماناۋي تەحنولوگييانى قانشالىقتى  يگەرگەندٸگٸنە, ونىمەن جۇمىس ٸستەۋ ٷردٸسٸنٸڭ قالىپتاسۋىنا بايلانىستى بولماق. بۇل ورايدا, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاق­ستان­نىڭ ٷشٸنشٸ جاڭعىرۋى: جاھان­دىق بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸك» اتتى جولداۋىندا «تسيفرلىق قازاقستان» باعدارلاماسىن جٷزە­گە اسىرۋدا 4 باعىتتى كٶرسەتٸپ بەردٸ. بٸرٸنشٸ باعىت – اۋىل-ايماقتى كەڭ جولاقتى ينتەرنەتپەن قام­­تا­­ماسىز ەتٸپ, قازاق­ستان­نىڭ ترانزيتتٸك ەلەۋە­­تٸن ارتتىرۋ. ەكٸنشٸ باعىت – كٶلٸك جەنە لوگيس­تيكا, دەن­­­ساۋ­لىق ساقتاۋ, بٸلٸم بەرۋ, اۋىل شارۋا­شى­­لى­­عى جەنە ەلەكتروندى ساۋدا سالالارىنا تسيفرلى تەحنولوگييانى ەنگٸزۋ. ٷشٸنشٸسٸ –  مەملەكەتتٸك ورگاندار جۇمىسىنىڭ  ساپاسىن ارتتىرۋ  جەنە تٶر­تٸن­شٸ باعىت – IT – مامانداردى دايارلاۋ. وسى تٶرت باعىتتىڭ ٸشٸندە مەملەكەتتٸك ورگاندار جۇمىسىندا تسيفرلىق تەحنولوگييانى جٷزەگە اسىرۋ قازٸرگٸ تاڭدا قارقىندى دامۋدا.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2025 جىلعا دەيٸنگٸ ستراتەگييالىق دامۋ جوسپارىندا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن سوتتاردى تسيفرلاندىرۋ كٶزدەلگەن. قىلمىستىق, ازاماتتىق ٸستەر جەنە ەكٸمشٸلٸك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى ٸستەر كەزەڭ-كەزەڭٸمەن ەلەكتروندىق فورماتقا كٶشٸرٸلەدٸ.



ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جەنە جىلدام ەدٸل سوت تٶرەلٸگٸنە قول جەتكٸزۋدٸ قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا «ساندىق قازاقستان» باعدارلاماسى اياسىندا قىلمىستىق سوت ٸسٸن كەزەڭ-كەزەڭمەن ەلەكتروندىق فورماتقا كٶشٸرۋ جٷرگٸزٸلۋدە.

اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ «سوربوننا-قازاقستان» ينستيتۋتىندا ٶتكەن ٸV قازاقستان-فرانتسۋز فورۋمىنىڭ كٷن تەرتٸبٸنە «تسيفرلاندىرۋ دەۋٸرٸندەگٸ قۇقىق» مەسەلەسٸنٸڭ قويىلۋى بەكەر ەمەس. قازٸرگٸ تاڭدا فرانتسييادا جەنە قازاقستاندا تسيفرلىق دامۋ بٸزدٸڭ قوعامىمىزدىڭ  ۇيىمداستىرۋشىلىق جەنە ەكونوميكالىق مودەلدەرٸنٸڭ ٶزگەرۋٸنە ىقپال ەتۋدە. ەسەپتەۋ قۋاتى ٷنەمٸ ٶسٸپ كەلە جاتقان كومپيۋتەرلەردٸڭ كٶمەگٸمەن, كٷردەلٸ الگوريتمدەرمەن ٶڭدەلگەن دەرەكتەردٸڭ ٷلكەن ماسسيۆتەرٸن پايدالانۋ كەيدە ٷشٸنشٸ ٶنەركەسٸپتٸك رەۆوليۋتسييا رەتٸندە قابىلدانادى. بۇل, سٶزسٸز, قۇقىقتىق ساناتتاردى قايتا قاراستىرۋعا ەكەلەدٸ,  سونداي-اق فرانتسييادا جەنە قازاقستاندا جەكە, جارييا قۇقىقتىڭ بارلىق سالالارىنا ەسەر ەتەدٸ.

فورۋمعا زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ن.نازارباەۆ قورىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى يگور روگوۆ پەن قازاقستانداعى فرانتسييا ەلشٸلٸگٸنٸ اتتاشەسٸ جيل مامەتتس مودەراتورلىق ەتتٸ.



قر كونستيتۋتسييالىق كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور قايرات مەمي قازاقستانداعى قۇقىق سالاسىن تسيفرلاندىرۋ باعىتىندا اتقارىلىپ جاتقان يگٸلٸكتٸ ٸستەر تۋرالى ايتتى. فرانتسۋز رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستانداعى تٶتەنشە جەنە ٶكٸلەتتٸ ەلشٸسٸ ديدە كانەسس, فرانتسييا رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسييالىق كەڭەسٸنٸڭ مٷشەسٸ كلەر بازي-مالوري, فرانتسييادان تىس جەردە تۇراتىن فرانتسۋز ازاماتتارىنىڭ  مٷددەسٸن بٸلدٸرۋشٸ, سەناتور كريستوف-اندرە فراسا, (ENM) ۇلتتىق سۋديالار مەكتەبٸ ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ەلي رەنار, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى فرانتسۋز اگەنتتٸگٸنٸڭ جەتەكشٸسٸ شارل ديۋشەن, نوتاريۋستاردىڭ  جوعارى كەڭەسٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى  انتۋان دەجۋا فرانتسيياداعى قۇقىق سالاسىن تسيفرلاندىرۋ جٶنٸندەگٸ تەجٸريبەلەرٸمەن بٶلٸستٸ. قر ٸشكٸ ٸستەر مينيسترٸ ەرلان تۇرعىمباەۆ, قر پارلامەنت سەناتى تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى نۇرلان ەبدٸروۆ جەنە بٸرقاتار مينيسترلٸكتەردٸڭ باسشىلارى ەلٸمٸزدەگٸ تسيفرلاندىرۋدىڭ بارىسى جەنە ونى دامىتۋ جٶنٸندە الدا تۇرعان مٸندەتتەر تۋرالى ٶز ويلارىن ورتاعا سالدى.

پلەنارلىق مەجٸلٸستەن كەيٸن «سوربوننا-قازاقستان» ينستيتۋتىنىڭ تٷلەكتەرٸنە قازاقستان مەن فرانتسييانىڭ ديپلومدارى تابىس ەتٸلدٸ. فورۋم ٶز جۇمىسىن جەكە-جەكە سەكتسييالار بويىنشا جالعاستىردى.

مىرزاحان احمەتوۆ, اباي اتىنداعى قازۇپۋ-دٸڭ قوعاممەن بايلانىس بٶلٸمٸ