Olar basqarýdaǵy qatelikti kórdi, strategiialyq kemshilikterdi ańǵardy.
5 saiasi reformany júrgizýdi alǵash usynǵan da Ǵalymjan bastaǵan top.
Bul:
táýelsiz sot, ákimderdi sailaý, táýelsiz BAQ (sóz bostandyǵy), parlamenttiń ókiletin keńeitý jáne taza ári ádil sailaý.
Jaqiianov muny Prezidentke jetkizem degen senimde bolǵan. Sol kezgi Úkimetbasy Toqaev aitqandai, Ǵalymjandar Prezident biligine qarsy kelgen joq.
Ol «Golland aýrýyn» anyqtaǵan
1997 jyly Jaqiianov Strategiialyq resýrstardy baqylaý agenttiginiń tóraǵasy bop taǵaiyndaldy.
«Osynda otyrǵanda Jaqiianov tym tereń úńgip ketti» degen sóz tegin bolmasa kerek. Agenttiktiń tez taratylǵany da sodan desedi.
«Ǵalymjannyń strategiialyq resýrstar salasyndaǵy kemshilikterdi anyqtaǵan, bilikke degen syn kózqarasy qalyptasqan tus ta osy kez» deidi. Osy qyzmette otyrǵan az ǵana ýaqyttyń ishinde ol biraz dúnieniń basyn ashty.
Ol sol tustary biýdjet saiasaty durys júrgizilmeitinin aitqan alǵashqy adam.
«Respýblika biýdjeti munai baǵasyna táýeldi bolmaýy kerek. Munai baǵasy turaqsyz. Osy sebepti biz syrtqy faktorǵa táýeldimiz.
Al ishki faktordyń rólin arttyrý úshin biz óz ekonomikamyzdy qalyptastyrýymyz kerek. Muny otandyq óndirýshilerdiń esebinen júzege asyrý qajet. Munaidan túsken qarjyny áleýmettik saladan buryn bizneske baǵyttaiyq. Qaitymy bolady», – dedi Ǵalymjan.
Demokratiiasy damymaǵan, halqy bilikke ie bolmaǵan elderde qazba bailyqtar bilik basyndaǵy toptyń enshisine tiip, qalyń buqara onyń qyzyǵyn kóre almaidy. Munai-gaz óndirýge ǵana umtylǵan biliktiń óndiristiń basqa salasyn damytýǵa dármeni jetpeidi. Muny «gollandyq aýrý» dep ataidy.
Agenttikte otyrǵanda Jaqiianov «golland aýrýynyń» bizdiń elge de «juqqanyn» dáleldep shyǵady. Munyń aldyn alý jóninde Prezidentke úndeý joldaidy.
Osy agenttikte otyrǵanda ol quny milliardtaǵan dollar turatyn iri óndiristerdiń jekeshelendirý kezinde kók tiynǵa satylǵanyn, tipti keibir taý-ken oryndary men munai kenishteri teginge berilgenin (!) anyqtaǵan eken.
«Elimizdiń birde-bir múddesi eskerilmegen, ne salyq jaǵynan, ne jumysshynyń jalaqysy, ne jergilikti ekologiia men áleýmettik máseleler eskerilmei qol qoiyla salǵan qujattardy kórip, jaǵamyzdy ustadyq» deidi ol.
Mine, sol tustary gazet betinde Jaqiianovty synaǵan maqalalar shyǵa bastady. Agenttiktiń tekserý jumystary bireýlerdiń shamyna tigen desedi… Jyl aiaǵyna jetpei agenttik taratyldy.
Qajygeldinmen qaishy kelgen tusy
Onyń sol tustaǵy Úkimet basshysy Qajygeldinmen bir kózqarasy alshaq bolatyn.
Búi deidi Jaqiianov:
«Myna qazaqtyń boqmuryndarynyń qolynan túk kelmeidi. Odan da shetel menedjerlerin shaqyrǵanymyz durys» degenimen kelispeitinmin. Sondaǵy oiym: «Bailyǵymyzǵa óz jigitterimiz ie bolǵany durys. Qateleser, biraq túbinde úirenedi. Basqa elderden bizdiń qai jerimiz kem degen oi edi».
«Bizdiń Premer shetelden kelgen kompaniialarǵa, aferisterge, elimizdiń nebir bailyǵynyń esigin aiqara ashyp qoidy. Firmanyń aty aǵylshynsha jazylsa boldy. Úkimettiń ishinde «investor» shapanyn búrkengender qaptady da ketti».
Onyń reformalaryn synǵa alǵandar boldy. Birazy oryndalmady.
Ǵalymjan Úkimetke de, Prezidentke de «bul másele tikelei ákimderdiń el ishinen sailanýyna bailanysty ekenin» talai aitypty.
Ol jergilikti atqarýshy bilik organdary sailanbaly bolýy kerek degen ustanymdy qorǵady. Bul jergilikti biliktiń jaýapkershiligin kúsheitýdiń jalǵyz joly.
Jaqiianov Qazaqstanda aýyl, aýdan, qala ákimderin halyq tarapynan sailaýdy usynǵan alǵashqy adam.
– Joǵarydan sailanǵan ákimdi halyq ta qorǵap qala almaidy. Óitkeni olardy sailaǵan siz de, biz de emes. Nusqaýmen kelgen. Al mundai ákimder abailap, tipti jaltaqtap sóileidi, – dedi Jaqiianov sol tustary.
Dýman BYQAI
