Qaraǵandydaǵy "Tau-Ken Temir" kremnii zaýyty Amerika biligimen taǵy da sottasyp jatyr. Taǵy deitin sebebimiz, otandyq kremnii óndiretin zaýyt elimizdiń saýda ministrliginiń qoldaýymen 2022 jyly amerikalyq memlekettik organmen sottasqan. Óitkeni 2020-2021 jyldary Tau-Ken Temir AQSh-qa jetkizgen ónimi boiynsha ótemaqyǵa qatysty tergeý nátijelerine kelispei, sotqa júgingen. Atap aitqanda, memlekettik qoldaýǵa bailanysty 160% ótemaqy bajyn engizýge qatysty, dep jazady Dalanews.kz.
Buǵan deiin osyǵan uqsas tergeýdi amerikalyq saýda memlekettik organdary 2017-2018 jyldary júrgizgen, dep jazady inbusiness.kz, biraq ol kezde baj salyǵy alynyp tastalǵan. Al búgingi appeliatsiialyq sot týraly málimet courtlistener.com saitynda jariialanǵan.
2022 jyly, ózderińiz biletindei, kremnii zaýyty áli de "Taý-Ken Samuryq" taý-ken memlekettik holdingine tiesili edi. Sonymen qatar, ol bastapqyda Qazaqstannyń Damý bankiniń (QDB) qaryz aqshasyna salynyp, "Báiterek" Ulttyq holdingi qurylymdarynyń aralasýymen saýyqtyrylǵan.
Amerikalyq naryq "Tau-Ken Temir" úshin mańyzdy, sondyqtan AQSh-qa jetkizilimniń kilt doǵarylýy 2019 jylǵy óndiris jumystarynyń toqtaýynda sheshýshi ról atqardy. Sondyqtan búgingi sot isinde "Tau-Ken Temir" tergeý barysynda AQSh biligimen yntymaqtastyqta bolǵanyn dáleldeýge tyrysady, degenmen ol talap etilgen qujattardy tapsyrý jaǵynan keshigip qalǵan. Bul arada memlekettik qoldaýdyń bar-joǵyna taldaý júrgizý úshin kompaniialarǵa joldanatyn saýalnama týraly sóz bolyp otyrýy múmkin.
"Jumada (10 qańtar - shamamen) federaldy okrýgtiń apelliatsiialyq soty alqabileriniń "qazaqstandyq metallýrgiialyq kompaniia Tau-Ken Temir (TKT) JShS-ǵa AQSh saýda ministrliginiń kelisilgen merzim ýaqytyn saqtamaǵany úshin 160% deńgeiindegi joǵary ótemaqy bajyn engizýi oryndy ma" degen másele boiynsha tyńdalymda jaýaptarǵa kóńili tolmady. Istiń máni TKT sýbsidiiaǵa qarsy tergeý barysynda qujattardy ýaqytynda bere almaýyna bailanysty saýda ministrligi tarapynyń aiyppul sanktsiiasyn qoldanýy zańdy-zańsyzdyǵyna bailanysty aiqyndalady", - dep jazady USA Herald amerikalyq basylymy bul is ózgelerge úlgi bolýy múmkin ekenin túsindirip.
2024 jyldyń tamyz aiynda "Tau-Ken Temir" jáne Qaraǵandy oblysyndaǵy Aqtas kvarts ken ornynan shikizat tasymaldaýshy Silicon Mining kompaniiasyndaǵy 55% úlesti Metaleen Investments Holdings LLC jáne TSP Aluminyum Anonim Sirketi kompaniialarynyń konsortsiýmy 4,9 mlrd teńgege jekeshelendirip alǵany belgili. Birinshisi Qatarda tirkelgen, al ekinshisi – túrik kompaniiasy.
Bálkim, bul mámileler "Tau-Ken Temir" endi memlekettik kompaniia emes, demek, memlekettik qoldaýdan da alshaq degendi bildirip, kásiporyn negizgi amerikalyq naryqqa ótemaqy bajynsyz eksportty qalpyna keltirgisi kelip jatqan shyǵar. Osy jaǵynan alǵanda, kremnii zaýyty Qaraǵandyda óz qyzmetin jalǵastyrý úshin AQSh-taǵy sot talqysynda jeńiske jetedi dep úmittenemiz. Eki jyl buryn bul zaýyttyń 2023 jyldyń tórtinshi toqsanynda qaita iske qosylýy múmkin ekeni aitylǵan. Degenmen, ózimiz kýá bolyp otyrǵandai, qazir 2025 jyl boldy, ázirge zaýyt áli turalap tur.