Qazaqstanda taǵy alty avtojol aqyly bolýy múmkin, dep habarlaıdy Dalanews.kz.
Kólik mınıstrligi respýblıkalyq mańyzy bar birqatar jol ýchaskelerin aqyly sanatqa kóshirýdi usynyp otyr.
QR Premer-mınıstri Oljas Bektenovtiń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda "QazAvtoJol" ulttyq kompanıasynyń basqarma tóraǵasy Darhan Imanashev elimizde aqyly jol ınfraqurylymyn damytý jumystary kezeń-kezeńimen júrgizilip jatqanyn baıandady.
Onyń málimetinshe, búginde Qazaqstanda jalpy uzyndyǵy 4 900 shaqyrymdy quraıtyn 26 aqyly jol telimi jumys istep tur.
Al 2026 jyly uzyndyǵy shamamen 2 myń shaqyrym bolatyn taǵy alty jańa ýchaskeni iske qosý josparlanǵan. Olar:
- Qaraǵandy – Balqash – Býrylbaıtal - 554,6 km
- Býrylbaıtal – Qurty - 226,4 km
- Aqtóbe – Qandyaǵash – Maqat - 89 km
- Taldyqorǵan – Óskemen - 773 km
- Atyraý – Astrahan - 277 km
- Merke – Shý – Býrylbaıtal - 78 km
Sonymen birge mınıstrlik buǵan deıin Balqash – Býrylbaıtal (645 km), Taldyqorǵan – Óskemen (773 km) jáne Býrylbaıtal – Qurty (226 km) baǵyttaryn aqyly joldar tizimine engizýdi usynǵan.
Vedomstvonyń túsindirme jazbasynda joba qabyldanǵan jaǵdaıda onyń áleýmettik-ekonomıkalyq nemese quqyqtyq turǵydan teris saldary bolmaıtyny kórsetilgen. Quqyqtyq akt jobasyn qoǵamdyq talqylaý 17 naýryzǵa deıin jalǵasady.
Aqyly joldardan túsken tabys qaıda jumsaldy
Darhan Imanashevtiń aıtýynsha, byltyr aqyly joldardan 87 mlrd teńge jınalǵan. Bul qarajat tolyqtaı aqyly ýchaskelerdi kútip ustaýǵa baǵyttalǵan (2024 jyly - 48 mlrd teńge).
Túsken qarjy esebinen:
• 1 456 birlik arnaıy tehnıka men jabdyq satyp alynǵan;
• 354 myń sharshy metr jol jamylǵysyna aǵymdaǵy jóndeý júrgizilgen;
• 340 myń tekshe metr kóktaıǵaqqa qarsy materıal paıdalanylǵan.
Sondaı-aq 2024–2025 jyldary 1 myńnan astam sý ótkizý qubyry ornatylyp jáne jóndelgen.
"Júzege asyrylǵan sharalardyń arqasynda sý tasqyny qaýpi bar ýchaskeler sanyn eki esege qysqartýǵa múmkindik týdy. Erigen sýlardyń boljamdy kólemin eskere otyryp, jergilikti atqarýshy organdarmen birlesip 219 karer ınertti materıal qoryn qamtamasyz etýge tartyldy", - dedi Darhan Imanashev.
Aqaýy bar joldarda aqy ýaqytsha toqtatylýy múmkin
Jıynda aqaýy anyqtalǵan aqyly ýchaskelerde jol aqysyn ýaqytsha toqtata turý normasy engizilgeni de aıtyldy. Qazirgi tańda aqaýlar tirkelgen aýmaqtyń kólemi 1,1 mln sharshy metrdi quraıdy. Barlyǵy — 14 ýchaske (477 km). Bul jerlerde jol-qurylys maýsymy bastalǵanda jóndeý jumystary júrgizilmek.
Sonymen qatar jol paıdalanýshylardyń ótinishi boıynsha aqyly jolmen júrgeni úshin tólem merzimin 7 kúnnen 30 kúnge deıin uzartý usynylýda. Tıisti túzetýler qazir ýákiletti organdarda kelisilip jatyr.
Joldar sıfrlandyrylyp jatyr
Avtojoldardyń búlinýiniń aldyn alý úshin avtomattandyrylǵan ólsheý stansalaryn ornatý jumysy jalǵasýda. Ótken jyly taǵy 24 stansa qoıylyp, respýblıkalyq joldardaǵy olardyń jalpy sany 46-ǵa jetken. 2028 jylǵa deıin taǵy 102 stansa ornatý josparlanǵan.
Sonymen birge joldardy basqarýdyń jańa sıfrlyq tetikteri engizilýde.
"Byltyr pılottyq joba retinde “Almaty – Qonaev” tas jolynyń 42 shaqyrymdyq aqyly ýchaskesinde ıntellektýaldy kólik júıesin engizýdi bastadyq", - dedi Imanashev.
Joba aıasynda:
• jol-kólik oqıǵalaryn baqylaý;
• janýarlardyń jolǵa shyǵýyn anyqtaý;
• aýa raıyn monıtorıńteý;
• jol erejesin buzýdy avtomatty baǵalaý sıaqty jasandy ıntellekt elementteri qoldanylady.
Budan bólek, 1403 koll-ortalyǵyn jańǵyrtý úshin "Sapar" zıatkerlik dıspecheri engizilýde.
"Ol paıdalanýshylarǵa “Alısa” jáne “Siri” qaǵıdaty boıynsha daýystyq sıfrlyq asıstent qyzmetin kórsetedi", - dedi ulttyq kompanıa basshysy.
Jol boıy servısi keńeıedi
Qazir el boıynsha jol boıyndaǵy servıs nysandarynyń sany 1 421-ge jetken.
2023–2025 jyldary joǵary sanattaǵy 123 jańa servıs nysany iske qosyldy. Bıyl jeke ınvestısıa esebinen taǵy 37 nysan ashý josparlanyp otyr.
