Freedom Inside '26

Qazaqstanda taǵy alty jol aqyly bolýy múmkin

Qazaqstanda taǵy alty jol aqyly bolýy múmkin
RIA Novosti

Qazaqstanda taǵy alty avtojol aqyly bolýy múmkin, dep habarlaidy Dalanews.kz.

Kólik ministrligi respýblikalyq mańyzy bar birqatar jol ýchaskelerin aqyly sanatqa kóshirýdi usynyp otyr.

QR Premer-ministri Oljas Bektenovtiń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda "QazAvtoJol" ulttyq kompaniiasynyń basqarma tóraǵasy Darhan Imanashev elimizde aqyly jol infraqurylymyn damytý jumystary kezeń-kezeńimen júrgizilip jatqanyn baiandady.

Onyń málimetinshe, búginde Qazaqstanda jalpy uzyndyǵy 4 900 shaqyrymdy quraityn 26 aqyly jol telimi jumys istep tur.

Al 2026 jyly uzyndyǵy shamamen 2 myń shaqyrym bolatyn taǵy alty jańa ýchaskeni iske qosý josparlanǵan. Olar:

  • Qaraǵandy – Balqash – Býrylbaital - 554,6 km
  • Býrylbaital – Qurty - 226,4 km
  • Aqtóbe – Qandyaǵash – Maqat - 89 km
  • Taldyqorǵan – Óskemen - 773 km
  • Atyraý – Astrahan - 277 km
  • Merke – Shý – Býrylbaital - 78 km

Sonymen birge ministrlik buǵan deiin Balqash – Býrylbaital (645 km), Taldyqorǵan – Óskemen (773 km) jáne Býrylbaital – Qurty (226 km) baǵyttaryn aqyly joldar tizimine engizýdi usynǵan.

Vedomstvonyń túsindirme jazbasynda joba qabyldanǵan jaǵdaida onyń áleýmettik-ekonomikalyq nemese quqyqtyq turǵydan teris saldary bolmaityny kórsetilgen. Quqyqtyq akt jobasyn qoǵamdyq talqylaý 17 naýryzǵa deiin jalǵasady.

Aqyly joldardan túsken tabys qaida jumsaldy

Darhan Imanashevtiń aitýynsha, byltyr aqyly joldardan 87 mlrd teńge jinalǵan. Bul qarajat tolyqtai aqyly ýchaskelerdi kútip ustaýǵa baǵyttalǵan (2024 jyly - 48 mlrd teńge).

Túsken qarjy esebinen:

• 1 456 birlik arnaiy tehnika men jabdyq satyp alynǵan;
• 354 myń sharshy metr jol jamylǵysyna aǵymdaǵy jóndeý júrgizilgen;
• 340 myń tekshe metr kóktaiǵaqqa qarsy material paidalanylǵan.

Sondai-aq 2024–2025 jyldary 1 myńnan astam sý ótkizý qubyry ornatylyp jáne jóndelgen.

"Júzege asyrylǵan sharalardyń arqasynda sý tasqyny qaýpi bar ýchaskeler sanyn eki esege qysqartýǵa múmkindik týdy. Erigen sýlardyń boljamdy kólemin eskere otyryp, jergilikti atqarýshy organdarmen birlesip 219 karer inertti material qoryn qamtamasyz etýge tartyldy", - dedi Darhan Imanashev.

Aqaýy bar joldarda aqy ýaqytsha toqtatylýy múmkin

Jiynda aqaýy anyqtalǵan aqyly ýchaskelerde jol aqysyn ýaqytsha toqtata turý normasy engizilgeni de aityldy. Qazirgi tańda aqaýlar tirkelgen aýmaqtyń kólemi 1,1 mln sharshy metrdi quraidy. Barlyǵy — 14 ýchaske (477 km). Bul jerlerde jol-qurylys maýsymy bastalǵanda jóndeý jumystary júrgizilmek.

Sonymen qatar jol paidalanýshylardyń ótinishi boiynsha aqyly jolmen júrgeni úshin tólem merzimin 7 kúnnen 30 kúnge deiin uzartý usynylýda. Tiisti túzetýler qazir ýákiletti organdarda kelisilip jatyr.

Joldar tsifrlandyrylyp jatyr

Avtojoldardyń búlinýiniń aldyn alý úshin avtomattandyrylǵan ólsheý stansalaryn ornatý jumysy jalǵasýda. Ótken jyly taǵy 24 stansa qoiylyp, respýblikalyq joldardaǵy olardyń jalpy sany 46-ǵa jetken. 2028 jylǵa deiin taǵy 102 stansa ornatý josparlanǵan.

Sonymen birge joldardy basqarýdyń jańa tsifrlyq tetikteri engizilýde.

"Byltyr pilottyq joba retinde “Almaty – Qonaev” tas jolynyń 42 shaqyrymdyq aqyly ýchaskesinde intellektýaldy kólik júiesin engizýdi bastadyq", - dedi Imanashev.

Joba aiasynda:
• jol-kólik oqiǵalaryn baqylaý;
• janýarlardyń jolǵa shyǵýyn anyqtaý;
• aýa raiyn monitoringteý;
• jol erejesin buzýdy avtomatty baǵalaý siiaqty jasandy intellekt elementteri qoldanylady.

Budan bólek, 1403 koll-ortalyǵyn jańǵyrtý úshin "Sapar" ziiatkerlik dispetcheri engizilýde.

"Ol paidalanýshylarǵa “Alisa” jáne “Siri” qaǵidaty boiynsha daýystyq tsifrlyq assistent qyzmetin kórsetedi", - dedi ulttyq kompaniia basshysy.

Jol boiy servisi keńeiedi

Qazir el boiynsha jol boiyndaǵy servis nysandarynyń sany 1 421-ge jetken.

2023–2025 jyldary joǵary sanattaǵy 123 jańa servis nysany iske qosyldy. Biyl jeke investitsiia esebinen taǵy 37 nysan ashý josparlanyp otyr.